* در دولت سیزدهم یک سری مقاومتهایی در این باره وجود دارد، دستگاه اجرایی بیش از اندازه بزرگ شده است و هرچه منابع به دست میآورد برای خودش هزینه میکند.
* درآمد بازنشستگان باید به گونهای باشد تا بتوانند ۹۰ درصد حقوق شاغلین همطراز خود را دریافت کنند، مجلس به دنبال تحقق این قانون در برنامه هفتم است.
براساس قانون همسانسازی، بازنشستگان باید بتوانند ۹۰ درصد حقوق شاغلین را دریافت و از آن بهرهمند شوند. با این حال دولتها در ۱۱ سال گذشته به دلیل نداشتن منابع کافی از اجرای این مهم سر باز زدهاند. در این روند، مجلس در رسیدگی به برنامه هفتم توسعه به دنبال راهی برای تأمین مالی در این حوزه است.
بررسیها در این زمینه حکایت از آن دارد که برخی افراد در سازمان امور اداری و استخدامی و سازمان برنامه و بودجه مانع همسانسازی حقوق بازنشستگان هستند، لذا آنچه ضروری به نظر میرسد این که صندوقهای بازنشستگی باید هرچه زودتر تعیین تکلیف شوند چرا که توانایی همسانسازی حقوق بازنشستگان را ندارند و با کمک دولت روی پا ماندهاند. حال باید پرسید صندوقهایی نظیر بازنشستگی کشوری که نقش پررنگی در پرداخت حقوق بازنشستگان ندارند، چرا باید ادامه فعالیت بدهند و از این رهگذر تنها درآمدهای نجومی نصیب عدهای به عنوان مدیر و هیات مدیره شود؟
در این روند، شاید گزینه فروش صندوقهای بازنشستگی روی میز دولت قرار بگیرد چرا که لزومی برای ادامه فعالیت مجموعههای ورشکسته در شرایط بد اقتصادی کشور وجود ندارد.
«سرمایه و ثروت» در گفتوگو با جبار کوچکینژاد، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، چگونگی رسیدگی به معیشت بازنشستگان در برنامه هفتم توسعه را جویا شده است:
* صندوقهای بازنشستگی در تله بزرگی از مشکلات گرفتار آمدهاند. برخی ورشکستهاند و بعضی در آستانه ورشکستگی قرار دارند. برنامه دولت در برنامه هفتم برای حل این مساله چیست؟
– دولت، پیشنهاد ادغام صندوقها را ارایه کرده است تا مدیریت بهتری بر آنها اِعمال شود. نکته دیگر خروج شرکتهای ناکارآمد از زیرمجموعه صندوقهاست تا آنها بتوانند در حوزههایی که به نفع بازنشستگان است، سرمایهگذاری کنند.
* صندوقهای کشوری، لشکری و تامین اجتماعی هم در برنامه ادغام قرار دارند؟
– نخیر؛ ادغام شامل صندوقهای کوچک مانند هواپیمایی، فولاد و… است.
* به نظر میرسد مجموعههایی در دولت مایل به اجرای طرح همسانسازی حقوق بازنشستگان نیستند و مانعتراشی هم میکنند.
– همسانسازی حقوق بازنشستگان قانون است و دولت موظف به اجرای آن میباشد. در این روند درآمد بازنشستگان باید به گونهای باشد که بتوانند تا ۹۰ درصد حقوق شاغلین همطراز خود را دریافت کنند. در نیمه دوم سال ۱۴۰۱ با پیگیری مجلس ترمیم اندکی صورت گرفت لذا باید کاری کرد که این همطرازی در برنامه هفتم تحقق پیدا کند.
* در اواخر دولت روحانی اقداماتی صورت گرفت اما ظاهراً کافی نبود؟
– در آن زمان آقای نوبخت در سازمان برنامه و بودجه نزدیک شد ولی باز عدد ۹۰ درصد به دست نیامد چون شاغلین افزایش حقوق دوباره داشتند و معادله بر هم خورد. در دولت سیزدهم یک سری مقاومتهایی وجود دارد با این حال مجلس امیدوار است که بازنشستگان به حق و حقوقشان برسند.
* در اعتراضات خیابانی بازنشستگان که از ابتدای سال ۱۴۰۲ تداوم دارد این مساله مطرح میشود که صندوقهای موجود ناکارآمدند و حتی قادر به پرداخت حقوق نیستند و دولت باید دست آنها را بگیرد!
– در صندوق بازنشستگی کشوری از ۱۶ هزار میلیارد پرداختی دو سوم را صندوق تامین میکند! در تامین اجتماعی هم ۴۰ هزار میلیارد سهم سازمان و ۱۰ هزار میلیارد را دولت میدهد، قطعاً باید در اینها بازنگری کرد و شرکتهای ناکارآمدشان را کنار گذاشت.
* با حرکت جمعیت کشور به سمت سالمندی قطعاً بحران صندوقهای بازنشستگی هم تشدید میشود، برنامه دولت در این باره چیست؟
– پیشنهادهایی که در برنامه هفتم توسعه ارایه شده است، مانند پرداخت حقوق از میانگین ۵ سال آخر دوره خدمت که ا لبته در کمیسیون برنامه و بودجه، رای نیاورد و حذف شد! در واقع مجلس نمیتواند با اقداماتی که به ضرر بازنشستگان است، موافقت کند.
* این مورد در صحن هم رای میآورد؟
– من میگویم به احتمال ۹۰ درصد نمایندگان پیشنهاد دولت را نمیپذیرند.
* بازنشستگان بر این باورند که دولت به آنها به عنوان نیروهای مازاد مینگرد و نگاهها متوجه افرادی است که در حال حاضر کار میکنند؟
– نه، چنین نگاهی وجود ندارد. به هرحال بازنشستگان افرادی هستند که برای نظام زحمت کشیدهاند و باید برای رفاه آنها قدم برداشت. مشکل ما این است که دولت بیش از اندازه بزرگ شده و هرچه منابع به دست میآورد، برای خودش هزینه میکند. (۱) در این روند باید به فکر چابکسازی دستگاه اجرایی بود تا به گروههایی مانند بازنشستگان اجحاف نشود.
* کامیاب بهرودی
* پینویس:
(۱) یکی از اقدامات دولت برای جبران کسری بودجه، افزایش نرخ خوراک پتروشیمیهاست که این روزها به بحث داغ بازار سرمایه تبدیل شده و البته میلیونها عضو صندوق بازنشستگی را نیز تحت تاثیر قرار داده است. در واقع با بالا رفتن نرخ خوراک پتروشیمیها سود ناخالص شرکتهای بورسی پایین میآید و از آنجایی که بسیاری از صندوقهای بازنشستگی مستمری کارکنان خود را از این محل پرداخت میکنند، با کاهش منابع در پرداخت حقوق بازنشستگان دچار مشکل میگردند!