باتوجه به ماهیت پرریسک معادن زیرزمینی زغال سنگ و وجود مخاطراتی نظیر تجمع گازهای خطرناک، ریزش، انفجار، ضعف تهویه، نقص تجهیزات، خطرات ناشی از حمل ونقل زیرزمینی و شرایط نامناسب کار، استفاده از سامانه متمرکز و برخط میتواند نقش مهمی در شناسایی به موقع نواقص، پیگیری اقدامات اصلاحی و پیشگیری از بروز حوادث ایفا کند. به کارگیری چنین سامانهای موجب میشود فرآیند ایمنی معادن از حالت واکنشی وحادثه محور به یک رویکرد پیشگیرانه، داده محور و قابل پایش تبدیل شود.
پایگاه خبری سرمایه وثروت آنلاین درباره اقدام جدید وزارت کار در راهاندازی سامانه نظارتی با مهندس سعید عسگرزاده، دبیرکل انجمن سنگ آهن ایران، گفتوگویی انجام دادهاست که در ادامه میآید:
* نظرتان درباره سامانه نظارتی جدید وزارت کار برای بازرسی از معادن زیرزمینی زغال سنگ چیست؟
– ایمنی معادن زیرزمینی زغال سنگ به مولفههای بسیاری بستگی دارد که یکی از آنها موضوع نظارت است، لذا برای دستیابی به این مهم بایستی علل مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
دبیرکل انجمن سنگ آهن: معادن ما در موارد بسیار بین تعطیلی و ادامه کار با شرایط غیرایمن، حالت دوم را انتخاب میکنند.
* مولفههای دیگری که به آن اشاره داشتید دربرگیرنده چه مواردی است؟
– جدای از نظارت که وزارت کار با سامانه برخط به آن ورود کرده باید تجهیز معادن به سیستمهای هشداردهنده به خصوص آشکارسازهای گاز اشاره کرد که در این پروسه مجموعههای دولتی با امکانات مالی که دارند میتوانند بسیار موثر باشند. مساله دیگر روشهای استخراجی است که باید مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرند. در این میان نکتهای که بسیار حایز اهمیت میباشد این که مساله درآمد و هزینه در معادن میبایست در نقطهای قرار گیرد که صاحب معدن برای ایجاد ایمنی به تمکن مالی برسد. در شرایط موجود و در موارد بسیار معادن مابین تعطیلی و ادامه کار با وضعیت غیرایمن، متاسفانه حالت دوم را انتخاب میکنند، در این روند هم قربانی بزرگ انسانها هستند، چراکه صاحبان معادن معمولا فرض را بر این میگذارند که انشاءالله حادثهای اتفاق نمیافتد و مراقبتهای بیشتری به عمل میآورند اما غافل از این که سانحه خبر نمیکند.
در دنیا 70 درصد فولاد با پایه زغال احیا میشود اما در ایران، این کار با پایه گاز انجام میگیرد.
* از نگاه شما دلیل عمده ایمن نبودن معادن ما، ناترازی مالی است گفته میشود علت این مساله به خرید انحصاری زغال سنگ از سوی ذوب آهن اصفهان بازمیگردد که قیمت مطلوبی ارایه نمیدهد؟
– در کشور ما تولید فولاد عمدتا با پایه «گاز» انجام میگیرد در حالی که در دنیا بیشترین روشی که مورد استفاده است با پایه «زغال» میباشد یعنی کربنی که سنگ آهن را با آن احیا میکنند از طریق زغال تامین میگردد در ایران به خاطر این که گاز در دسترس قرار دارد تمام فرآیندها به این سمت رفته که کربن را از ترکیبهای آلی با این شیوه به دست آورند. برای همین ذوب آهن اصفهان انحصارا خریدار زغال سنگ است و این مجموعه و واحد دیگری که متعلق به میدکو میباشد با پایه زغالی فعالیت دارند لذا اگر در ساختار کشور ما مانند سایر ممالک 70 درصد فولاد با زغال احیا میشد، ایران هم شرایط متفاوت داشت.
چالشهایی معادن در بخش قیمتی
* پس با این حساب قیمت زغال سنگ در کشور ما با نرخ جهانی تفاوت دارد؟
– بله، ضمن این که میگویند زغالی که از معادن ایران استخراج میشود به تنهایی قابل استفاده نیست و بایستی آن را با کُکهای وارداتی مخلوط کرد، حال وقتی مقایسهای با عددهای وارداتی صورت بگیرد ملاحظه میشود که رقم آنها دو برابر زغال سنگی است که از داخل خریداری میگردد. اینها چالشهایی هستند که معادن ما در بخش قیمتی با آنها درگیر میباشند و تا زمانی که برطرف نشوند مشکل همچنان باقی است.
* ذوب آهن اصفهان از لحاظ مالی چه شرایطی دارد؟
– مطلوب نیست و نمیتوان از آن به عنوان یک شرکت سودآور و ثروتمند نام برد که تمایلی به خرید زغال سنگ از معادن با قیمت مناسب ندارد و احیانا قدمی در جهت تجهیز آنها برنمیدارد تا تولیدشان به شرایط پایدار برسد.
* زغال سنگ معادن ایران صادر هم میشود؟
– بله.
* کیفیت آنها چگونه است؟
– در دنیا دو مدل زغال سنگ وجود دارد یکی حرارتی و دیگری کُکشو؛ که مورد دوم بیشتر به کار فولادسازی میآید و حرارتیها عمدتا در نیروگاههای زغالی مصرف میشوند. معادن ما از هر دو نوع زغال برخوردار هستند با این حال مدل کُکشویی که در داخل تولید میشود تنها در ایران به فروش میرسد.
* عبدالله خلیلی
انتهای پیام/
