پر کشیدن «بلبل گیلان» از باغ موسیقی ایران؛ ناصر مسعودی درگذشت

ناصرمسعودی

ناصر مسعودی، خواننده و آهنگساز سرشناس موسیقی گیلان و ایران که به «بلبل گیلان» شهرت داشت، بامداد پنجشنبه ششم آذر در ۹۰ سالگی در یکی از بیمارستان‌ آریا رشت درگذشت.

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین، ناصر مسعودی، قدیمی‌ترین خواننده اشعار گیلکی مشهور به بلبل گیلان، در ۹۰ سالگی در رشت شهر زادگاهش، چشم از جهان فروبست.

ناصر شش ساله بود که در جریان جنگ جهانی دوم، ستون‌های ارتش سرخ شوروی از راه آستارا به بندر پهلوی و رشت هجوم برد و نیروهای بریتانیایی نیز از جنوب و غرب ایران را به اشغال خود درآوردند. ارتش ایران منحل شد و تحت فشار قوای متفقین،‌ رضا شاه استعفا داد.

ناصر مسعودی همیشه در گفتگوهای خبری خود از آن دوران به عنوان «شرایط مغشوش»‌ یاد می‌کرد که تا شرایط مطلوب، فاصله و زمان درازی در پیش بود.

 

ناصر مسعودی؛ «بلبل گیلان» از باغ موسیقی ایران پر کشید

 

ناصر مسعودی از همان جوانی شیفتۀ موسیقی آوازی و نغمه‌های محلی گیلان بود. او کوچک‌ترین فرزند خانواده بود و پس از درگذشت پدر در کودکی، همراه مادر و خواهر و برادرهایش سال‌های دشواری را پشت سر گذاشت.

وی در اواخر دهه ۱۳۲۰ همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد و نزد علی‌اکبرخان شهنازی، از چهره‌های برجسته موسیقی دستگاهی ایران، به آموختن ردیف و ظرایف آواز پرداخت؛ دوره‌ای که به‌گفتۀ خود مسعودی، پایه‌های فهم او از موسیقی کلاسیک ایرانی را شکل داد.

چند سال بعد، در میانه دهه ۳۰، دوباره به گیلان بازگشت، در تئاتر فعالیت کرد و هم‌زمان با آغاز به کار رادیو گیلان در سال ۱۳۳۶، به عنوان یکی از نخستین خوانندگان این رادیو به اجرای برنامه پرداخت.

 

ناصر مسعودی قدیمی‌ترین و تأثیرگذارترین خواننده اشعار گیلکی بود.

 

شهرت عمومی ناصر مسعودی با آثار گیلکی او گره خورد؛ آثاری که او را به قدیمی‌ترین و تأثیرگذارترین خواننده اشعار گیلکی بدل کرد. ترانه‌های «گل پامچال»، موسیقی سریال و آثار «میرزا کوچک‌خان (چقدر جنگلا خوسی)»، «کوراشیم» و «بنفشه گل» از مشهورترین کارهای او هستند که بسیاری از شنوندگان در ایران و در میان جامعه گیلک‌زبان در خارج از کشور با آن‌ها خاطره دارند.

چندوجهی شدن نغمه‌های گیلانی با شخصیت موسیقایی ناصرمسعودی

مسعودی علاوه بر تمرکز بر موسیقی محلی گیلان، در موسیقی فارسی و آثار رادیویی نیز حضور پررنگ داشت. او با برنامه‌های رادیویی و تولیدات موسیقایی پیش از انقلاب همکاری کرد و در طول بیش از پنج دهه فعالیت هنری، مجموعه بزرگی از ترانه‌ها را ضبط کرد که به روایتی شامل بیش از ۲۰۰ آهنگ فارسی و سنتی، ده‌ها برنامه و قطعه برای رادیو، و بیش از ۲۵۰ ترانه محلی گیلکی است.

 

ناصرمسعودی

تلفیق تکنیک‌های آوازی کلاسیک و لحن و گویش محلی

 

ناصر مسعودی در کنار فعالیت هنری، برای بسیاری از اهالی موسیقی محلی ایران نماد پیوند میان موسیقی دستگاهی و آواز گیلکی بود. او با تلفیق تکنیک‌های آوازی کلاسیک و لحن و گویش محلی به حفظ و احیای بخش مهمی از میراث موسیقایی گیلان کمک کرد.

بسیاری از ترانه‌های او، از «گل پامچال» تا «بنفشه گل» و «میرزا کوچک‌خان»، امروز بخشی از حافظۀ جمعی ایرانیان و گیلک‌زبانان به شمار می‌آیند.

 

از «گل پامچال» تا «بنفشه گل» و «میرزا کوچک‌خان»

 

پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ مسعودی با تکیه بر جایگاه ویژه‌اش در موسیقی محلی، به فعالیت با ترانه‌ها و تنظیم‌های تازه ادامه داد و در دهه‌های بعدی نیز در کنسرت‌ها و برنامه‌های مختلف در داخل و خارج از ایران روی صحنه رفت.

بخشی از نسل تازه مخاطبان، صدای او را از طریق تیتراژها و بازپخش ترانه‌های قدیمی‌اش در رادیو و تلویزیون یا نسخه‌های بازنشرشده در فضای مجازی شنیدند.

 

آخرین بازمانده برنامه رادیویی «گلهای صحرایی» و «برگ سبز»

 

ناصرمسعودی

 

اگرچه او در ژانر موسیقی نواحی ایران آخرین بازمانده برنامه رادیویی «گلهای صحرایی» و «برگ سبز» به شمار می‌رفت اما شاگردی استادانی چون علی‌اکبرخان شهنازی و احمد عبادی موجب شد تا در آواز موسیقی دستگاهی ایران نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار باشد. از او همچنین چندین ترانه به سبک کوچه‌بازاری یا مردمی به یادگار مانده است که شخصیت موسیقایی این استاد نغمه‌های گیلان را چندوجهی می‌کند.

میرزا کوچک خان جنگلی یک شخصیت‌ افسانه‌ای دوران کودکی ناصرمسعودی

میرزا کوچک خان جنگلی شخصیت‌ افسانه‌ای دوران کودکی ناصر بود. مادرش ترانه‌ای را به او آموخت به نام «تَرا گَمَه، میرزا کوچیک خانا»‌ که شاعر و ملودی‌ساز ناشناسی آن را به یاد میراز کوچک خان و در مایه دشتی سروده بودند.

ناصر مسعودی ۵۲ ساله بود که همان ترانه را برای عموم خواند. در سال ۱۳۶۶ نمایش سریال «میرزا کوچک خان»‌ از تلویزیون ایران آغاز شد، ابتدا تورج زاهدی این ترانه را خواند که لهجه زبان گیلکی نداشت و انتقادهای تندی به همراه داشت. آنچنان که سرانجام محمد میرزمانی، سازنده موسیقی متن سریال را به خانه ناصر مسعودی در رشت کشاند.

اجرای ۶۰ ترانه گیلکی و ۱۰۰ ترانه فارسی

ناصرمسعودی بیش از ۶۰ ترانه گیلکی و ۱۰۰ ترانه فارسی اجرا کرده‌است و علاوه بر خوانندگی، آهنگسازی بیش از ۵۰ اثر خود را نیز بر عهده داشته است.

روحش شاد و یادش گرامی

 

انتهای پیام

 

 

امتیاز دهید

مقالات مرتبط