بانک ناتراز به بانکی گفته میشود که درآمد و دارایی آن کفاف تعهد و بدهی را نمیدهد.
زمانی که یک موسسه مالی نتواند پول سپردهگذاران و سود قطعی آنها را از طریق تسهیلات پرداختی و سرمایهگذاری خود تامین کند به ناترازی میرسد.
در چنین شرایطی برای جلوگیری از ورشکستگی مجبور است به اضافه برداشت از حساب بانک مرکزی متوسل شود یا سپردههای جدید را با پیشنهاد نرخ سود بالاتر از حد استاندارد جذب نماید. این چرخه نه تنها به اقتصاد کشور آسیب میزند بلکه در ابعاد بزرگتر باعث تشدید تورم میگردد
دکتر سعدوندی: زیان بدهی ابربدهکاران بانکی به بانکهای ناتراز از جیب ملت پرداخت میشود.
. برای ارزیابی سلامت مالی یک موسسه اعتباری از شاخص جهانی به نام نسبت کفایت سرمایه استفاده میکنند. این شاخص نشان میدهد که آیا سرمایه یک بانک برای پوشش ریسکهای احتمالی مثل وامهایی که پس داده نمیشوند، کافی است یا نه.
هر موسسهای که نسبت کفایت سرمایه آن کمتر از هشت درصد به ویژه زیر صفر باشد، در منطقه پرخطر قرار دارد.
براساس استانداردهای بینالمللی و قوانین داخلی حداقل نسبت کفایت سرمایه قابل قبول برای بانکهای ایرانی هشت درصد تعیین شده است لذا هر موسسهای که نسبت کفایت سرمایه آن کمتر از این عدد به ویژه زیر صفر باشد در منطقه پرخطر قرار دارد و به عنوان «ناتراز» شناخته میشود.
در این میان اگرچه از اسفند سال 1403 فهرست رسمی و جدیدی از موسساتی که نسبت کفایت سرمایه آنها در وضعیت منفی قرار دارد، منتشر نشده اما شواهد و اظهارات نشان میدهد که تغییر مثبتی در فهرست قبلی رخ نداده است بر این اساس همچنان اسم برخی بانکها و موسسات بزرگ در لیست قرمز دیده میشود. (1)
سال گذشته بانک آینده به دلیل ناترازی شدید و انباشت زیانی معادل 550 هزار میلیارد تومان در بانک ملی ایران ادغام شد، ضمن این که داراییهای بانک مذکور برای جبران بخشی از بدهیهای سنگین به صندوق ضمانت سپردهها منتقل گردید.
پایگاه خبری «سرمایه و ثروت آنلاین» درباره زیانهای بانکهای ناتراز به اقتصاد و مردم ایران با دکتر علی سعدوندی، اقتصاددان و متخصص بینالمللی بانکداری گفتوگویی انجام داده است که در ادامه میآید:
* نقش بانکهای ناتراز در آسیبهای اقتصادی چیست؟
– وقتی گفته میشود تورم سه رقمی اقتصاد کشور را تهدید میکند، یکی از دلایل عمده بانکهای ناتراز هستند، بانک مرکزی هم به جای اعمال قانون، بانکها و موسسات مالی ناتراز را در هم ادغام میکند که به نوعی پاک کردن صورت مساله است.
* بانکها و موسسات مالی چگونه در مسیر ناترازی قرار میگیرند؟
– مهمترین مساله در این زمینه اعطای تسهیلات به خودیهاست! خودیهایی که وامها را در اختیار میگیرند و پس نمیدهند؛ بانکها هم اقدام به استحمال کرده و با مهلت بیشتر، وام جدید در نظر میگیرند که وام قدیم پاک گردد. در این روند باید بانک مرکزی با قید فوریت و برخورد قضایی وارد عمل شود اما به جای این کار با اعطای وام جدید به بانکهای ناتراز، به نوعی کسریها را از جیب ملت جبران میکند!
* پس با ابربدهکاران بانکی برخورد نمیشود؟
– من در جریان برخوردها نیستم.
علت عمده تورم سه رقمی اقتصاد کشور عملکرد بانکهای ناتراز اسست.
* فهرستی از این افراد وجود دارد؟
– شاید باشد ولی رسانهای نشده است.
* مطالبات وصول نشده بانکها چه عدد و رقمی را دربرمیگیرد؟
– این را باید بانک مرکزی اعلام کند؛ تا آنجایی که من میدانم ابربدهکاران بانکی بدهیها را امحال کرده و با دریافت وام جدید آنها را پوشش میدهند این پروسه موجب میگردد که بدهیها در حسابها و گزارشها نیاید.
* ابربدهکاران بانکی با تسهیلات دریافتی چه میکنند؟
– فشاری که بر روی بازار ارز وجود دارد، بخش عمدهاش مربوط به این افراد است، اینها یا پولها را از کشور خارج میکنند و یا در بازارهای ارز، طلا و رمز ارز به گردش درمیآورند.
* ظاهرا قرار نیست با این افراد برخورد شود؟
– ابربدهکار بانکی نوعی اختلاسگر است، در همه جای دنیا هم راه مقابله با این افراد مشخص است.
* پینویس:
(1) بانکهای دی، سرمایه، ایران زمین، موسسه ملل و… در فهرست مجموعههای ناتراز قرار دارند.
* عبدالله خلیلی
انتهای پیام/
