* نیلوفر خلیلی
در شرایط موجود 43 شهر در 23 استان کشور با تنش آبی مواجه هستند که برای رفع این چالش 161 پروژه در دست اجراست که هدف از آن عبور از وضعیت پیک مصرف در تابستان و شب عید میباشد. در این روند در سال آبی 1404-1403 میزان بارشها رتبه 53 را از میان 57 سال گذشته به خود اختصاص داده که نشاندهنده خشکسالی شدید است. شرکت مهندسی آب و فاضلاب در این باره تأکید دارد: برای تنوعبخشی به منابع آبی استفاده از سامانههای نمکزدایی و آب شیرینکنها به عنوان اولویت مورد توجه جدی وزارت نیرو قرار گرفته و در حال حاضر 86 سامانه فعال در کشور وجود دارد.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در گفتوگوی اختصاصی با دکتر مهدی جعفری، مدیرعامل شرکت «سرو آب انرژی» چگونگی بهرهگیری از آبشیرینکنها را مورد بحث و بررسی قرار داده است:
* یکی از پروژههای موفق شما احداث آب شیرینکن تامین آب پایدار سیستان و زاهدان به ظرفیت 100 هزار متر مکعب در روز است. در این باره بگویید.
– زمانی که طالبان در مرز ایران و افغانستان با سدسازی، آب را به سوی کشور ما بست، سیستان و بلوچستان با تنش آبی روبرو شد. بر این اساس پروژه آبشیرینکن در منطقه در اولویت قرار گرفت که منابع آبهای شور با نمکزدایی به آب شیرین تبدیل شد و بحران آب برطرف گردید. در این میان هم با بارندگیهای شدید در افغانستان و جاری شدن سیلاب، افغانها آب را باز کردند تا به سمت ایران سرازیر شود.
* این برنامه تنها در استانهای ساحلی امکانپذیر است؟
– نخیر، ما در حال حاضر برنامه انتقال آب دریای عمان به استان خراسان شمالی را داریم که خط لوله آن در حال احداث میباشد ضمن اینکه در کرمان و یزد هم پروژههایی به بهرهبرداری رسیده، این یک الزام است وگرنه نمیتوان به استانهای مرکزی کشور آبرسانی کرد.
برای ایجاد توازن بین برداشت و تجدید منابع از آب دریا ضرورتاً نیاز به ظرفیتهای بالا است.
* دولت در اقتصاد دریامحور تأکید دارد که پایتخت ایران باید در یکی از استانهای ساحلی باشد بنابراین مکران به عنوان یک گزینه مطرح شده است؟
– به هرحال لازم است برای ایجاد توازن بین برداشت و تجدید منابع از آب دریا آن هم در ظرفیتهای بالا استفاده شود، کاری که کشورهای خلیج فارس، سالها پیش انجام دادند و از بحران آب عبور کردند.
* وقتی طالبان آب را به روی ایران بست و سیستان و بلوچستان را در معرض تنش آبی قرار داد، احداث پروژه آب شیرینکن پایدار، استان را از بحران عبور داد.
* استفاده از دستگاههای تصفیه خانگی زیر سینکی در شهرهایی مانند تهران، املاح آب شرب را از بین میبرد و آن را تبدیل به آب مقطر میکند!
* چرا در 45 سال اخیر شبکه آب شرب از آب غیر شرب جدا نشد تا مردم از آب آشامیدنی برای حمام، توالت، آبیاری، فضای سبز و … استفاده نکنند؟
– ظاهراً زیرساختها فراهم نبوده است از طرفی وقتی سال به سال؛ افزایش سرانه مصرف و رشد جمعیت مواجه میشویم با بالا رفتن تقاضا چرخه به هم میخورد و بحران آب به وجود میآید که در کشور ما به تنش آبی رسیده است.
نبود زیرساختها و افزایش سرانه مصرف و رشد جمعیت چرخه توازن مصرف ومنابع آب را برهم زدهاست.
* استفاده از دستگاه تصفیه آب خانگی زیر سینکی در شهرهای بزرگ مانند تهران رو به افزایش است. مگر آب در کلان شهرها تصفیه نمیشود؟
– چرا به خوبی این کار انجام میگیرد. منتها حدود 10، 12 سال پیش موضوع نیترات در آب تهران مطرح شد. نیترات از اکسیداسیون نیتریت به دست میآید که منشأ آن فاضلاب است که به منابع آب زیرزمینی نفوذ میکند. نیترات در آب دارای استانداردی بین 35 تا 50 میلیگرم در لیتر میباشد که بالاتر از آن موجب یک سری بیماریها از جمله «بلو بیبی» در نوزادان میگردد که یک نوع اثر برروی هموگلوبین خون است. بر این اساس یک عده به سمت استفاده از سیستمهای تصفیه خانگی زیر سینکی رفتند. من میگویم آب تهران در اکثر مناطق کیفیت لازم برای شرب را دارد، در این میان برخی ترجیح میدهند. در مواردی مانند دم کردن چای در کتری و چایساز خود رسوبات آب را نبینند مساله دیگر اینکه آب شرب باید حداقل سختی را داشته باشد چرا که املاح بدن از همین سختی تأمین میگردد اما با تصفیه آب، کلسیم و منیزیم و …. از دست میرود. در کنار حذف نیترات، آب شرب تبدیل به آب مقطر میشود که این در بلندمدت مناسب نیست و در اموری مانند پخت و پز حداقل باید از آب شهری استفاده کرد.
* پس چرا در این باره اطلاعرسانی نمیکنند و دستگاههای تصفیه آب در تیراژ بالا به فروش میرسد؟
– در اکثر کشورهای دنیا، آب شهری و آب شرب از هم جداست و این دستگاهها در آنجا کاربرد دارد و در برخی شهرهای ایران هم مانند اهواز و آبادان و … شرایط آب شرب مطلوب نیست و استفاده از دستگاه تصفیه یک ضرورت است. حال بحثهای تجاری و موضوع نیترات در آب باعث شده تا دستگاههای تصفیه در شهرهایی مانند تهران طرفدار پیدا کند.
انتهای پیام