* عبدالله خلیلی
بازار لوازم خانگی، آرایشی و بهداشتی در بانه همچنان داغ است، به گونهای که بسیاری از خانوادهها برای تهیه جهیزیه عروس به این شهر سفر میکنند. محاسبات هم نشان میدهد به ازای هر ۲۰۰ میلیون تومان خرید در بانه میتوان نسبت به بازار تهران ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان هزینه کمتر پرداخت.
در این روند، تفاوت قیمت لوازم خانگی در بانه و تهران تا سال ۱۴۰۰ ممکن بود به ۵۰ درصد برسد، اما اکنون این اختلاف، کاهش یافته و به حد ۲۰ تا ۳۰ درصد رسیده است. افت صرفه اقتصادی خرید را نیز بایستی متوجه بالا رفتن قیمت اجاره مغازه در بازار و شهر بانه دانست که از مرز ۶۰ تا ۷۰ میلیون گذشته است.
بازارچههای مرزی
* احسان درویشی: ۸۲۰ قلم کالا در بانه مجوز ورود به کشور دارند در این میان محصولاتی مانند «سامسونگ» و «الجی» ممنوعه به حساب میآیند.
* مسافران بانه در حد مصرف اجازه خروج کالا از شهر را دارند، محدودیتی برای خرید نیست و دستورالعملهای مربوط به قاچاق با دقت اِعمال میشود.
بانه و بازارچههای مرزی، کالاهای خود را اغلب از اقلیم کردستان و عراق تامین میکنند. در این میان، برخی از تجار، اجناس خود را از امارات و عمدتاً دوبی میآورند. در واقع آنان سفارشات خود را که به بندرعباس یا بنادر دیگر رسیده برای فرار از پرداخت گمرک و حقوق دولتی تحویل واسطههای عراقی میدهند تا از طریق بصره به سلیمانیه و اربیل برسد و از آنجا به ایران انتقال داده شود.
خرید از بانه را میتوان مستقیم از نمایندگی برندهای خارجی انجام داد. نمایندگیها آن سوی مرز و در خاک عراق هستند و وقتی برایشان ثبت سفارش انجام میشود، مغازهداران خُرد، آنها را در عراق، خریداری میکنند و توسط کولبران به داخل خاک ایران منتقل میکنند.
البته باید توجه داشت، خرید کالا از بانه به شکل حضوری تنها برای بخش کوچکی از مردم میسر است. درواقع بخش اعظمی از اجناس وارداتی به شیوههای مختلف روانه انبارهای بزرگ در کلانشهرها و خصوصا تهران میشوند. بر این اساس، خرید کالا از بانه و تحویل آن به فاصله ۲۴ ساعت بعد در شهری مانند تهران به دلیل وجود انبار، امکانپذیر است.
فرماندار بانه با بیان این که در حال حاضر بازارچه رسمی «سیرانبند» فعال است و ۸۲۰ قلم کالا مجوز ورود به کشور دارند، گفت: بانه را به عنوان نگین اقتصادی غرب ایران میشناسند و وجود مرز مشترک با اقلیم کردستان موجب گردیده تا هزینه حمل کالا به مراتب کمتر باشد.
احسان درویشی که با خبرنگار پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین سخن میگفت، خاطرنشان کرد: براساس دستورالعملهای صادره، یک سری از کالاها مانند «سامسونگ» و «الجی» ممنوعه هستند که در مبادی ورودی با آنها برخورد میشود، ضمن این که با استقرار آزمایشگاه در سیرانبند، تمامی کالاهای وارداتی از نظر اصالت، بررسی شده و توان قدرتیشان با کد ۱۶ هزار، اجازه ترخیص مییابند. لذا خریداران در شهرهای دیگر، وقتی کالایی با عنوان «بانه» عرضه میشود باید فاکتور خرید درخواست نمایند.
«سامسونگ» و «الجی» ممنوع
وی با بیان این که در شرایط موجود بیش از ۲ تا ۳ هزار واحد تولیدی در شهرک صنعتی بانه، کالاهای با کیفیت ایرانی تولید میکنند، یادآور شد: لوازم خانگی این برندها در مراکز بزرگ عرضه میشود و موجودی انبارشان به دلیل استقبال خریداران همیشه صفر است.
فرماندار بانه با تاکید بر این که مسافران در حد مصرف، اجازه خروج کالا از شهر را دارند، تصریح کرد: محدودیتی برای خرید وجود ندارد و دستورالعملهای مربوط به قاچاق کالا هم با دقت اِعمال میشود.
درویشی با بیان این که بانه در نوروز ۱۴۰۳ پذیرای ۶۰۰ هزار مسافر بوده است، اظهار داشت: با راهاندازی شبکه رادیویی بانه در پهنه غرب کشور، ظرفیت عرضه کالاهای داخلی و وارداتی معرفی خواهد شد.
کولبری
«کولبر» واژهای است که معنا و مفهوم آن به مرور تغییر کرده است. آنان انواع کالا را از آن سوی مرز بر دوش حمل میکنند و به ایران میرسانند. کولبران در دستههای ۱۰۰ یا ۵۰۰ نفری خط مرزی را میشکنند و در خاک عراق وسایل بستهبندی شده را بر دوش میگذارند تا به این سوی مرز برسانند، راه ناهموار و در زمستانها بسیار خطرناک است.
آنان در مسیرگاه با ممانعت مرزبانی روبرو میشوند اما در مورد کالاهای مجاز چون لوازم خانگی، پارچه و لاستیک، قانون نه تنها انعطاف دارد بلکه تسهیلاتی برای کولبران در نظر گرفته است. ماموران با واردات مواد غیرقانونی مانند مشروبات الکلی برخورد میکنند.
دستمزد کولبری برای هر مرتبه حمل بار بین ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان است. رقم به حجم و نوع باری که کولبر باید به دوش بکشد بستگی دارد.
کولبر گاهی روزی دو بار به دل راه میزند و روانه آن طرف مرز میشود. فاصلهای که باید طی کنند حدود ۵۰۰ متر، در مواردی ۷۰۰ متر و گاه یک کیلومتر است.
کولبران در دستههای خود یک سرتیم دارند، کل تیم معمولاً بار یک تاجر را حمل میکنند. دستمزد گروه هم پس از تحویل بار در این سوی مرز انجام میگیرد.
فرماندار بانه با تاکید بر این که شغلی به عنوان «کولبری» تعریف نشده است، گفت: براساس مصوبه مجلس که آییننامه اجرایی آن در حال تدوین میباشد، قرار است یک سری تسهیلات و منابع درآمدی برای «کولبران» پیشبینی شود که میتواند منجر به صدور کارت شناسایی برای آنان گردد. درویشی ادامه داد: کولبران در حال حاضر تحت پوشش شرکتهای تعاونی مرزنشینان فعالیت میکنند.
