وزارت نیرو اعلام کرد: برای مقابله با خشکسالی و کمبود منابع آبی، برنامه بارورسازی ابرها(1) پاییز امسال به صورت گسترده اجرا میشود و مردم میتوانند در ماههای آبان و آذر شاهد آثار این طرح باشند. در این روند یک سازمان مجزا مسوولیت این پروژه را برعهده دارد و تنها در صورت ورود ابرهای بارانزا به کشور، طرح عملیاتی میشود.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در گفتوگو با دکتر احد وظیفه، رییس مرکز اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، اقدام جدید وزارت نیرو برای تعدیل آب و هوا از طریق بارورسازی ابرها را مورد بحث و بررسی قرار داده است:
* چقدر میتوان به اقدام جدید وزارت نیرو امیدوار بود؟
– بارورسازی ابرها در دنیا بیشتر یک برنامه تحقیقاتی و آزمایشی است و با این که قدمت طولانی دارد اما نتایج آن قابل بحث میباشد و بسیاری از مجامع علمی تاثیر مثبت آن را نپذیرفتهاند. از طرفی همه ابرها قابل بارورسازی نیستند و باتوجه به هزینه بالایی که این گونه برنامهها دارند بایستی دادهبرداریها به درستی تجزیه و تحلیل شوند چرا که موضوعاتی مانند ساختار فیزیکی ابرها، لایههای دما، میزان رطوبت و روشهای به کارگرفته شده مهم هستند ضمن این که وزارت نیرو اطلاعات خود را به صورت منسجم منتشر نکرده و ممکن است میان متخصصین تضاد آرا پیش بیاید.
دکتر احد وظیفه: بارورسازی ابرها یک برنامه تحقیقاتی میباشد که تاثیر مثبت آن تایید نشده است.
* کشورهای دیگر چه بازخوردی از اجرای طرح بارورسازی ابرها داشتهاند؟
– در منطقه ، عربستان و امارات در این باره اقداماتی داشتهاند، سعودیها ارزیابی مشخصی ارایه نکردهاند اما ابوظبی در سال 2020 گزارشی منتشر کرد مبنی بر این که موفق بودهاند، آنها تیمی از افراد چندین کشور را گرد هم آوردند و در مرز با عمان و شرق سواحل خلیج فارس به صورت آماری مقدار باران در این دو منطقه را بررسی کردند و گفتند که بارورسازی منجر به افزایش 20 درصدی بارشها شده است. حال با عنایت به این که بارش سالانه این کشور زیر 100 میلیمتر است عدد به دست آمده چندان با ارزش نیست چرا که در گیلان با 1000 میلی متر باران اگر 20 درصد افزایش به وجود آید به 200 میلیمتر میرسیم که عدد معناداری است. بر این اساس باید گفت نتیجه کار در امارات هم از نظر علمی چندان مقبول نیست. در کشورهای توسعهیافته مانند امریکا در ایالتهای جنوب غرب مانند تگزاس، کالیفرنیا، وایومینگ و… که تقریباً شبیه مناطق ایران هستند و به شدت کمبود آب دارند مجامع علمی بهرهگیری از این روش را تایید نکردهاند و مستندات نشان میدهد اقدامات صورت گرفته تنها 5/1 درصد منجر به افزایش بارش شده که از لحاظ آماری دارای ارزش نیست.
* وضعیت بارندگی در پاییز و زمستان سال جاری چگونه خواهد بود؟
– بررسیها حکایت از آن دارند که در پاییزسال جاری بارندگی نسبت به متوسط 30 سال گذشته پایین خواهد بود اما در زمستان شاید شرایط متفاوت باشد و غالب مدلهای عددی که برای پیشبینی هوا مورد استفاده قرار میگیرد، این احتمال را میدهند که در 3 ماه آخرسال بارشها در حد متوسط باشند البته وقتی پای گمانهزنی به میان میآید بدین معنی است که پیشبینی بارش به صورت فصلی نمیتواند قطعی باشد.
پاییز امسال نسبت به 30 سال گذشته، خشک تر است.

* منظور از بارش در زمستان برف است؟
– به هر حال در این فصل جوّ، سرد میشود و در ارتفاعات برف میآید و میتواند این موضوع ذخیره بسیار خوبی برای بهار و تابستان باشد و آب رودخانهها را تامین کند.
* از خشکسالی در کشور هم بگویید؟
– امسال چهارمین سال پیاپی است که با این معضل دست و پنجه نرم میکنیم و متوسط بارشها در کشور کماکان کمتر از نرمال است، بهترین دوره بارشی ما در یک دهه اخیر مربوط به سالهای 98 و 99 بود، لذا باید امیدوار بود که در زمستان امسال از شرایط بهتری برخوردار باشیم.
ورود سامانه بارشی به کشور
گفتنیاست سازمان هواشناسی ورود سامانه بارشی به کشور را از امروز شنبه 24 آبان برای 19 استان پیشبینی کرده و هشدار بارش باران، برف، رعدوبرق، وزش باد شدید موقتی و بارش تگرگ در مناطق مستعد را صادر کرد.
این سازمان بر اساس تحلیل نقشههای همدیدی و آیندهنگری از امروز ورود سامانه بارشی به غرب کشور، در مناطقی از نوار غربی ابرناکی، وزش باد، گاهی رگبار و رعدوبرق و در ارتفاعات بارش برف را پیشبینی نموده که گستره این بارش در استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، غرب کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، غرب اصفهان، شمال چهارمحال و بختیاری و خوزستان میباشد.
بنا بر این گزارش، در استانهای قم، مرکزی، همدان و دامنههای جنوبی البرز واقع در تهران، البرز، قزوین و زنجان، همچنین در جنوب خوزستان بهتدریج از غلظت آلایندههای جوی کاسته میشود و افزایش ابر، وزش باد شدید موقتی، خیزش گردوخاک و رگبار پراکنده انتظار میرود.
سازمان هواشناسی اعلامکرد، یکشنبه 25 آبانماه نیز در استانهای مرزی واقع در غرب و شمالغرب کشور و مناطقی از آذربایجان شرقی بارندگی ادامه خواهد داشت و در شمال استانهای ایلام و لرستان، همدان، مرکزی و دامنههای جنوبی البرز نیز وزش باد و رگبار پراکنده روی میدهد.
دوشنبه در مناطقی از شمالغرب، شمال کرمانشاه، همدان و مرکزی و دامنههای جنوبی البرز واقع در قزوین، البرز و تهران ابرناکی، رگبار و رعدوبرق و وزش باد شدید پیشبینی میشود. در این روز با نفوذ جریانات شمالی به غرب سواحل دریای خزر، در شرق اردبیل، گیلان و مازندران نیز ابرناکی، وزش باد و بارش باران همراه با کاهش نسبی دما پیشبینی میشود.
اولین برف پاییزی در سلماس
هم اکنون با ورود سامانۀ بارشی از شمالغرب کشور، روستای ستونرهش سلماس شاهد بارش برف پاییزی است. بارش برف کوهستان گرین از سمت الشتر لرستان را نیز سفیدپوش کرد.
* کامیاب بهرودی
* پینویس:
(1) بارورسازی ابرها (cloud seeding) یک روش مصنوعی است که با وارد کردن مواد شیمیایی یا ذرات خاص به درون ابرها، احتمال بارش باران یا برف را افزایش میدهند مواد مورد استفاده در این پروژه عمدتاً «یدید نقره»، «کلرید سدیم»، «دی اکسید کربن جامع یا یخ خشک» و «آب نمک» است.