مذاکرات تهران – واشنگتن با ارزیابی مثبت مقامات ایرانی ادامه دارد اما آینده آن به تغییر رویکرد آمریکا بستگی دارد. در این میان ایالات متحده هم تلاش میکند با شروط حداکثری فشار را در پوشش دیپلماسی حفظ کند، جهتگیری که رسانههای غربی آن را به بنبست رسیده میدانند. با این حال بحرانهای داخلی ترامپ گزینه نظامی را به حاشیه رانده و اسراییل را نگران توافقی کرده که بدون مطالباتش شکل بگیرد. پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در گفتوگو با دکتر صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران به بررسی همه احتمالات درباره توافق یا جنگ پرداخته است:
* تحلیلی میگوید، ترامپ شاید برای تحتالشعاع قرار دادن پرونده «آپستین» در نزد افکار عمومی امریکا به جنگ متوسل شود؟
– فکر نمیکنم مساله آپستین آن قدر برای ترامپ مهم باشد که او برای انحراف افکار عمومی در آمریکا، دست به حمله نظامی بزند لذا باید گفت چنین چیزی منتفی است.
* در مذاکرات مسقط گفته میشد محور گفتوگوها فقط مساله هستهای است اما پس از سفر نتانیاهو به واشنگتن موضوع موشکها هم برجسته شد!
– از ابتدا ترامپ 3 شرط برای مذاکره داشت که در هفتههای اخیر هم یک مورد به آن اضافه شد؛ مساله اول پرونده هستهای است، دوم بُرد موشکها میباشد و سوم قطع حمایت از نیروی مقاومت. مورد چهارم هم موضوع اعتراضات اخیر بود که در پرده ابهام باقی ماند. لذا باید گفت سفر نتانیاهو به واشنگتن مورد جدیدی اضافه نکرده است.
زیباکلام: ترامپ برای پرونده آپستین متوسل به جنگ نمیشود.
* آیا رقیقسازی اورانیوم که ایران آن را مطرح میکند میتواند راهگشا باشد؟
– نه، برای این که ترامپ کنترل و توقف برنامه هستهای ایران را میخواهد و نمیگذارد غنیسازی بیشتر از 5/3 درصد باشد.
* این عددی که گفتید در برجام هم وجود داشت اما ترامپ آن را قبول نکرد؟
– در برجام نکات دیگری هم مطرح بود. درواقع توافقی که در سال 94 به دست آمد در ادامه، توقعات امریکا را برآورده نکرد و ترامپ سال 97 از آن خارج شد.
توافق، نظر اسراییل را تامین نمیکند.
* لابی اسراییل را در مذاکرات پیش رو چگونه ارزیابی میکنید؟
– آنها به توافق بیاعتماد هستند و معتقدند اگر تهران و واشنگتن به نتیجهای هم برسند این موضوع تنها تا پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ دوام خواهد داشت لذا اسراییلیها از نظر امنیتی آسودهخاطر نیستند و برای همین در شیپور جنگ میدمند.
ترامپ شخصا ترجیح میدهد که توافق صورت بگیرد. او یک تاجر است و اولویتش اقتصاد می باشد.
* نظر شما درباره آینده چیست؛ جنگ میشود یا توافق به دست میآید؟
– ترامپ شخصا ترجیح میدهد که توافق صورت بگیرد. او یک تاجر است و اولویتش اقتصاد می باشد با این حال اگر به هر دلیلی توافق حاصل نشود آن وقت به گزینه نظامی روی میآورد. البته او هنوز دغدغه جایزه صلح نوبل را دارد . جمهوری اسلامی هم جنگ نمیخواهد برای این که میداند در این مساله سودی وجود ندارد.
البته ایران میتواند در حمله احتمالی واشنگتن، به اسراییل، پایگاهها و تجهیزات نظامی امریکا در خلیج فارس ضربه بزند ضمن این که ممکن است جنگ فراگیر شود و منطقه را دربر بگیرد با همه اینها درگیری نظامی به همه طرفها خسارت سنگین وارد میکند.
* عبدالله خلیلی
