بیش از 70 درصد جمعیت کشور، مستقیم یا غیرمستقیم به صندوقهای بازنشستگی وابسته هستند، صندوقهایی که دارایی صددرصدی بیمه شدگان به شمار میروند و در جریان سیاسیکاری و انتصابات رانتی تاراج میشوند. نمونه این سوء مدیریت، هواپیمایی آسمان است، شرکتی زیرمجموعه صندوق بازنشستگی کشوری که با حدود 2 هزار پرسنل کاملاً زیانده است و برای پرداخت حقوق کارکنان آن از پول بازنشستگان برداشت میشود ضمن این که مدیران آن دستمزدهای نجومی دارند، بدون آن که ریالی سودآوری داشته باشند یعنی پول معلم و پرستار بازنشسته خرج افرادی میشود که احتمالاً رانتی و رفاقتی به صندلیهای مدیریتی در آسمان پر حاشیه تکیه زدهاند!
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین برای شفافیت این مساله گفت وگویی انجام داده با مسعود دانشمند، اقتصاددان و عضو اتاق بازرگانی که در آن به بررسی علل ورشکستگی صندوقهای بازنشستگی پرداخته است. در ادامه خواهیمخواند:
* شرکتهای زیانده، چگونه سر راه صندوقهای بازنشستگی سبز میشوند؟
– وقتی دولتها به صندوقهای بازنشستگی بدهکارند به جای پرداخت بدهی، شرکتهای زیانده خود را به بازنشستگان غالب میکنند، لذا با دولتی بودن هیات مدیره صندوقها، جیب بازنشستگان خالی میشود. در این روند شرکتهای ورشکسته نه تنها عایدی ندارند بلکه از طریق صندوقهای بازنشستگی هم تامین مالی میگردند.
مسعود دانشمند: چرا دولت در ادغام صندوقها،نظر بازنشستگان را لحاظ نمیکند.
* اما دولت همیشه این منت را سر بازنشستگان دارد که من حقوق شما را میپردازم!
– علت این امر آن است که اموال بازنشستگان را به تاراج بردهاند. یک بازنشسته در طول 30 سال خدمت، هر ماه 30 درصد از حقوق خود را به حساب صندوق بازنشستگی واریز میکند، بعد از این مدت او باید از پول خود برداشت داشته باشد و حقوق بگیرد، در این میان برای آن که از ارزش پول بازنشستگان کاسته نشود، صندوق بازنشستگی باید سرمایهگذاری کرده و سود به دست آورد تا معیشت بازنشستگان دچار خلل نگردد.
* نظرتان درباره ادغام صندوقهای بازنشستگی چیست؟
– حتماً اشاره شما به مورد اخیر یعنی ادغام صندوق فولاد در صندوق بازنشستگی کشوری است که در این روند حقوق عائله جدید از جیب بازنشستگان کشوری باید پرداخت شود. حال باید پرسید آیا آنها از این اقدام راضی هستند؟ در همه جای دنیا صندوقهای بازنشستگی پولدار هستند و وقتی دولتها کسری میآورند به آنها مراجعه میکنند و میخواهند که بازنشستگان اوراق قرضه دولتی خریداری کنند. در ایران صندوقهای بازنشستگی همه فشل شدهاند چرا برای این که دولتها به جای پرداخت بدهیشان، شرکتهای زیانده را به آنان غالب کردهاند یا ادغامهایی از جنس صندوق بازنشستگی فولاد داشتهاند، ضمن این که باید توجه داشت بازنشستگان، سهامداران صندوقهای بازنشستگی هستند اما هیچ گاه به آنان گزارش مالی سالانه ارایه نمیشود و در انتخاب هیات مدیرهها آرای آنان لحاظ نمیگردد! برای همین شرکتهای ورشکستهای مانند کشتیرانی جمهوری اسلامی زیان خود را از جیب بازنشستگان تامین میکنند.
با روال فعلی به روزی میرسیم که صندوقها دیگر پولی برای پرداخت حقوق نخواهند داشت.
* دولت احمدینژاد برای استخدامهای جدید، بازنشستگی پیش از موعد را باب کرد، اقداماتی از این دست چه صدماتی به صندوقهای بازنشستگی وارد ساخت؟
– بازنشستگی زودهنگام یک نوع تحمیل مالی به صندوقهای بازنشستگی است. یعنی فرد به جای 30 سال با سنوات 20 یا 25 سال بازنشسته میشود و آورده او کمتر از میزان مقرر در قانون میباشد لذا با این پروسه، صندوقها دچار مشکل میشوند. برای همین است که در کشورهایی نظیر آلمان، فرانسه و… سنین بازنشستگی را بالای 60 و 70 سال در نظر میگیرند و کاری هم به سابقه ندارند. حال صندوقها در ایران باید این حق را داشته باشند که درباره سن کار و بازنشستگی نظر بدهند،که به دلیل مدیریتهای دولتی این اختیار از آنها سلب شده است.
هواپیمایی، کشتیرانی و … شرکتهای ورشکسته، جیب بازنشستگان را خالی میکنند.
* نظرتان درباره بازنشستگی تکمیلی چیست که برخی شرکتهای بورسی برای آن برنامهریزی کردهاند؟
– اگر بازنشستگی پایه درست باشد دیگر نیازی نیست که فرد برای بازنشستگی تکمیلی پول اضافه پرداخت کند، کاری که اکنون در مورد بیمه انجام میگیرد و بسیاری از آن راضی نیستند.
* پیشنهاد شما چیست؟
– هیات مدیرههای صندوقها مستقل شوند و دولت در آنها نماینده داشته باشد، اگر روالی که اکنون هست طی شود به روزی خواهیم رسید که صندوقهای بازنشستگی دیگر قادر به پرداخت حقوق بازنشستگان نخواهند بود و آن زمان با فاجعه روبرو خواهیم شد.
*نیلوفر خلیلی
انتهای پیام
