بازار جهانی لبنیات در حال حاضر 1063 میلیارد دلار ارزش دارد و هند، اتحادیه اروپا و امریکا سه تولیدکننده بزرگ شیر خام به شمار میروند. ایران با تولید 12 میلیون و 700 هزار تن در جایگاه 19 دنیا قرار گرفته و به 39 کشور صادرات انجام میدهد.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین درباره وضعیت شیر در کشور با حسین چمنی، مشاور مدیرعامل صنایع شیر ایران (پگاه)، گفتوگویی انجام دادهاست که در ادامه میآید:
* سرانه مصرف شیر در ایران چگونه است؟
– در مجموع کمتر از 60 کیلوگرم میباشد که توزیع آن هم نرمال نیست. یعنی دهکهای بالا، مصرف بیشتر دارند و هرچه به سمت دهکهای پایینتر میرویم این میزان کاهش یافته و به صفر میرسد.
* این عدد در مقایسه با دیگر کشورها چه شرایطی مییابد؟
– سرانه مصرف در 27 کشور اتحادیه اروپا 250 کیلوگرم و در ایالات متحده و کانادا 260 کیلوگرم است. در واقع مقایسه دو نمودار طی 25 سال نشان میدهد که مصرف شیر در ایران سال به سال روند نزولی داشته که بیانگر آن است که در کشور این ماده غذایی متولی خاصی ندارد.
مشاور مدیرعامل پگاه: در حال حاضر صنعت شیر ایران با حاشیه سود زیر 5 درصد به فعالیت خود ادامه میدهد!
* عوارض کاهش مصرف شیر چیست؟
– کوتاهی قد، کاهش بهره هوشی، مشکلات لثه و دندان، معضلات زیبایی و بینایی، پوکی استخوان و نهایتا پیری زودرس؛ آمارها حکایت از آن دارد که هر ایرانی به طور متوسط 6 دندان پوسیده دارد.
نکته دیگر سونامی سالمندی در کشور است در حال حاضر حدود 12 درصد از جمعیت ما را سالمندان تشکیل میدهند که معادل عدد 5/10 میلیون نفر است و با سرعتی که ما در پیری داریم این رقم در 15 سال آینده به 26 میلیون میرسد که از این تعداد هم 10 درصد زمینگیر خواهند شد!
از طرفی روزی حدود 466 مورد شکستگی ثبت میشود که 12 نفر از این افراد میمیرند به عبارت دیگر هر 10 روز معادل یک هواپیمای فوکر 100قربانی این معضل میشوند.
* این شکستگیها مربوط به پوکی استخوان است؟
– بله از هر 4 زن ایرانی بالای 50 سال 2 نفر و از هر 4 مرد ایرانی بالای 50 سال هم یک نفر پوکی استخوان دارند که اینها با مصرف شیر قابل پیشگیری است همان طور که میدانید پوکی استخوان درمان ندارد.
شیر هم غذا، هم دارو و هم واکسن است و زندگی انسان با آن آغاز میشود.
* مصرف شیر در چه دورهای از سن انسان اهمیت دارد؟
– تا 30 سالگی چرا که پس از آن دیگر جذب در بدن صورت نمیگیرد در واقع خانوارها باید بدانند که شیر هم غذا، هم دارو و هم واکسن است و اساسا تولد و زندگی هم با شیر آغاز میشود.
* شیر در هرم غذایی ما چه جایگاهی دارد؟
– در هرم غذایی غلات، میوه و سبزی، پروتئینها و شیر و لبنیات جای گرفتهاند، پیش از این قند و شکر و روغن هم بوده است اما آن قدر مازاد مصرف وجود داشته که با آمار بالای بیماران دیابتی و میزان قابل توجه سکتهها مواجه شدیم، حال اگر مسوولین در برنامههای توسعه توجهی به این موضوع نداشتهاند خانوادهها خود باید به مساله شیر در سبد غذایی اهمیت دهند.
* گرانی و قیمت بالای لبنیات باعث شده که بسیاری از خانوادهها قدرت خرید این ماده غذایی را نداشته باشند و کمکم آن را از سفره خود حذف کنند!
– در حال حاضر صنعت شیر ایران با حاشیه سود زیر 5 درصد به فعالیت خود ادامه میدهد در حالی که این عدد باید 17 منهای 3 درصد باشد.
صنایع شیرهیچ نقشی در تعیین قیمت ندارند.
* پس علت گرانی چیست؟
– صنعت شیر ایران، صنایع بالادستی بسیاری دارد که 92 درصد از هزینه تمام شده آن را رقم میزنند در این روند هم صنایع لبنی 95 درصد از شیر موردنیاز خود را از بیرون خریداری میکنند و خودشان هیچ نقشی در تعیین قیمت ندارند، علاوه بر این بستهبندی تا 15 درصد، انرژی 5 درصد و دستمزد نیروی کار هم تا 8 درصد بسته به شرایط و نوع محصول در قیمت تمام شده اثرگذار هستند و تمام این اعداد از طریق نهادهای رسمی قابل راستیآزمایی است. بر این اساس باید گفت شرکتهای لبنی به عنوان صنایع تبدیلی نباید به عنوان عامل گرانی قلمداد شوند.
* عبدالله خلیلی
