براساس اطلاعات مندرج در جدول دریافتکنندگان ارز دولتی، 100 شرکتی که بیشترین میزان ارز ترجیحی را دریافت کردهاند متعلق به سه واردکننده بزرگ یعنی خانوادههای مدلل، فضلی و پایداری هستند که مجموعههایی چون گروه گلرنگ، شرکت میهن و… را اداره میکنند و فعالان اقتصادی از آنها به عنوان «سلطان» نام میبرند. حال این افراد که موفق به دریافت حجم عظیم و بیسابقهای از ارز ترجیحی برای واردات کالای اساسی یا مواد اولیه شدهاند باید پاسخگو باشند که چرا با وجود دریافت ارز 28 هزار و 500 تومانی، قیمت کالاها در بازار چند برابر شدهاست؟
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در گفتوگو با دکتر روحالله ایزدخواه، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس به بررسی سیاستهای بانک مرکزی و بازار ارز پرداخته است:
* همه از چگونگی تخصیص ارز گلایه دارند، حتی رییس جمهور میگوید عدهای با رابطه، ارز دریافت میکنند، ماجرا چیست؟
– تخصیص ارز قاعده مشخصی ندارد و آنچه صورت میگیرد شفاف و قابل دفاع نیست. بر این اساس دستگاههایی مانند وزارتخانههای صمت، کشاورزی، بهداشت و… که تقاضا را مدیریت میکنند عملکرد سلیقهای دارند. در این پروسه هم ایراد اصلی به بانک مرکزی است که به عنوان سیاستگذار چه در بخش عرضه و چه در سمت تقاضا دستورالعمل روشنی ندارد حال اگر نیاز به قانون مجلس باشد، دولت باید لایحه بدهد تا پارلمان ورود کند.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس: مبادلات غیررسمی یک بار برای همیشه باید جمع شود.
* منظور شما این است که دولت در حوزه ارز ترک فعل میکند؟
– من معتقدم تصمیمگیریها نوسانی و خلقالساعه است. یک روز بازار مبادله میزنیم، یک روز پای ارز توافقی را به میان میآوریم. 30 سال است که این اقدامات تکرار میشود و امور با برنامه شناور پیش میرود.
* در شرایط موجود، تولیدکنندگان باید برای تخصیص ارز ماهها در صف بمانند و همین موضوع بستر فساد را فراهم میکند!
– بله آنها باید بتوانند با برنامهریزی بلندمدت فعالیت اقتصادی خود را شکل دهند در حالی که ریسک ارزی به گونهای شده که اقدامات تجاری را قفل کرده است. بانک مرکزی هم به جای سیاستگذار خود را تا حد یک متصدی و صراف تقلیل داده و در بازار ارز مشغول فعالیت است، لذا تا زمانی که ساختار نظام ارزی اصلاح نشود، با اصلاحات قیمتی به جایی نخواهیم رسید.
گردش مالی بازار قاچاق ارز 30 میلیارد دلار است.
* نظرتان درباره تکنرخی کردن ارز چیست؟
– این برنامهای است که وزارت اقتصاد از آن دفاع میکند. ما در دهههای گذشته با سیاست متغیر مدیریت شده پیش رفتهایم، اما در عمل نتیجهای حاصل نشده و ارزش پول ملی هزار برابر کاهش یافته است. تکنرخی کردن ارز راهحل مساله نیست و در شرایط تحریمی امروز به تورم افسارگسیخته دامن میزند. بر این اساس باید گفت اگر ارز به درستی مدیریت شود به ارز تکنرخی هم خواهیم رسید. نکتهای که باید بر آن تاکید کرد این که متاسفانه برخی از مسوولان به نام «تکنرخی شدن ارز» قیمتهای بالا را تثبیت میکنند و به اسم «بازار آزاد» به آن مشروعیت میبخشند در حالی که عددها کاذب و غیرواقعی هستند و در عمل شاهد هستیم که سیستم ارزی کشور به جای آن که نرخ را مدیریت کند در حال پیروی از بازار آزاد است.
با پیروی از بازار سیاه ارز بانک مرکزی، صراف شده است
* به بازار آزاد ارز اشاره کردید، نظرتان در این باره چیست؟
– بازاری به عنوان بازار آزاد وجود ندارد. در این میان دولت، بزرگترین عرضهکننده و متقاضی ارز به شمار میرود، از طرفی وقتی به واسطه تحریمها، ارز به شکل قطرهچکانی وارد کشور میشود بازار ارز مفهومی ندارد. آن چیزی که ما با آن سر و کار داریم بازار سیاه و قاچاق است که حداقل 30 میلیارد دلار گردش مالی دارد و قابل رصد میباشد. بر این اساس دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی باید با کانالهای تلگرامی و شبکههایی که به صورت صوری نرخ ارز تعیین میکنند برخورد نمایند اما متاسفانه چنین اقدامی هم صورت نمیگیرد. من نمیدانم چه دستهایی مانع از ورود مجلس به قانونگذاری در حوزه ارزی میشوند و تنها به برگزاری سهشنبههای نظارتی بسنده میکنیم.
* پس شما معتقد به نوعی مماشات با بازار سیاه و قاچاق هستید؟
– من میگویم مبادلات غیررسمی یک بار برای همیشه باید جمع شود. بسیاری از کشورهای توسعهنیافته این مهم را فهمیدهاند و در آنها دولتها مدیریت ارزی خود را برعهده دارند. شما ببینید یک روز ارز 4 هزار و 200 تومان را حذف میکنند و شکست میخورند، روز بعد میآیند و ارز 28 هزار و 500 تومان را کنار میگذارند و نتیجهای حاصل نمیشود. در واقع هنوز درک نکردهاند که ما نیازمند تغییرات نهادی هستیم و با اصلاحات قیمتی راه به جایی نخواهیم برد.
* کامیاب بهرودی
انتهای پیام
