* نیلوفر خلیلی
در پی دستورالعمل دولت برای تغییر مبنای محاسبه عوارض گمرکی قطعات خودرو در سال پیش رو، انجمن خودروسازان درباره افزایش 150 درصدی قیمت اتومبیل هشدار داد. این انجمن در نامهای به وزارت صمت خواستار تعدیل عوارض گمرکی شد و خاطرنشان کرد: براساس قانون بودجه، مبنای محاسبه حقوق ورودی قطعات از ارز 28 هزار و 500 تومان به دلار 68 هزار تومان میرسد.
از دیگر سو به دنبال التهاب در بازار ارز و روند روزافزون نرخ تورم در کشور، خودروسازان به دنبال افزایش مجدد قیمت محصولات هستند به گونهای که شرکت ایران خودرو از شورای رقابت و سازمان حمایت خواستار تعیین ماهانه قیمتها براساس نرخ ارز و تورم شده است.
همچنین در پی افزایش قیمتها، رسانهها از رواج فروش قطعات کارکرده خودرو خبر میدهند، طبق گزارشها، گرانی لوازم یدکی به حدی است که استفاده از قطعات استوک به مواردی چون لنت ترمز که یکی از قطعههای مهم برای تامین امنیت اتومبیلها میباشد، رسیده است.
پایگاه خبری «سرمایه و ثروت آنلاین» در گفتوگو با مهدی مطلبزاده، عضو هیات مدیره انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودروی کشور به بررسی بازار لوازم یدکی و قیمت اتومبیل در سال 1404 پرداخته است:
* نظرتان درباره دستورالعمل دولت چیست؟
– قوانین فعلی کشور بیشتر در جهت حمایت از واردات است در حالی که موضوع ساخت داخل باید در اولویت باشد. امروز با دلار آزاد بالای 90 هزار تومانی در بازار سروکار داریم و مواد اولیه نظیر فولاد، مس، پلیمرها، آلومینیوم و… بر مبنای این رقم محاسبه میشوند. به عبارت دیگر قیمت این مواد حدود 10 درصد بالاتر از نرخهای جهانی برای ما تمام میشود و عملا قیمت ارز برای تولیدکننده ایرانی به بالای 100 هزار تومان میرسد. در این میان اگر مونتاژ کار وطنی 50 درصد ساخت داخل داشته باشد هزینه گمرک آن 5 درصد و عوارضش کمتر از 2 درصد تمام میشود که نرخ دلار برای او 67 هزار تومان درمیآید، لذا مشاهده میکنید شرایط ساخت داخل با واردات برابر نیست.
* پس بخشنامه جدید در جهت حمایت از ساخت داخل است؟
– حمایت که نمیشود گفت، بلکه یکسانسازی شرایط ساخت داخل با واردات است.
* با این حساب خودروهای مونتاژی و وارداتی در سال آینده گران میشوند؟
– بله، همین طور است.
* عضو هیات مدیره انجمن قطعهسازان: دلار برای ساخت داخل بالای 100 هزار تومان تمام میشود، قوانین فعلی در جهت حمایت از واردات است.
* اگر واردات خودروهای دست دوم خارجی آزاد شود، قطعهسازان میتوانند لوازم یدکی آنها را تولید کنند؟
– نخیر، چون هم تیراژشان پایین است و هم تنوع بالایی دارند، لذا بازار به سمت قاچاق میرود.
* در «ایساکو» و «سایپا یدک» بعضا لوازم یدکی چینی عرضه میشود، مگر تولید داخل ما پاسخگو نیست؟
– 85 درصد لوازم یدکی خودروهای داخلی را قطعهسازان کشور تولید میکنند و بقیه مانند قطعات الکترونیکی وارد میشوند چرا که از نظر صرفه اقتصادی توجیه ندارند، اگر ایساکو و سایپا یدک قطعهای را که در داخل تولید میشود واردکنند، تخلف کردهاند.
* ایران خودرو به شرکت کروز واگذار نشده است بلکه در مجمع مدیریت خودروساز بزرگ کشور به کنسرسیومی داده شده که اکثر اعضای آن قطعهساز میباشند.
* با فرارسیدن سال جدید، آیا خودروسازان، مطالبات قطعهسازان را تسویه کردهاند؟
– نخیر چنین اتفاقی روی نداده است.
* چرا؟
– برای این که در چند سال گذشته، شورای رقابت با قیمتگذاری دستوری، خودروسازان را به ورشکستگی سوق داده و آنها اکنون با زیان انباشته 450 هزار میلیارد تومانی مواجه هستند! در همین مدت هم حاشیه بازار تا 500 میلیون تومان رسیده است و اختلاف قیمت درب کارخانه با بازار آزاد به گونهای است که وقتی فردی در ثبتنامها برنده میشود هنگام تحویل محصول در صندوق عقب خودرو صدها میلیون تومان پول با خود به خانه میبرد. در واقع فروش جنبه بختآزمایی و قمار پیدا کرده است.
* نظرتان درباره واگذاری شرکت ایران خودرو به قطعهسازی کروز چیست؟
– واگذاری صورت نگرفته است. بلکه در مجمع مدیریت شرکت به کنسرسیومی داده شده است که اکثریت اعضای آن قطعهساز میباشند.
