پشت پرده فرار ۳۰ میلیارد دلار سرمایه از کشور
* مسعود دانشمند: در انتقال سرمایه از کشور هیچ قاچاقی در کار نیست هرچه هست تبادل میان صادرات و ریال در داخل است.
* عدهای سرمایههایشان را برای خرید سهام و ملک به خارج از کشور میبرند و هیچ فعالیت اقتصادی انجام نمیدهند.
* سپردهگذاری با سود ۲۰ درصد در بانکها باتوجه به تورم موجود یعنی هر سال حداقل ۱۰ درصد از ارزش سپرده کم میشود.
«خروج سرمایه» یک پدیده اقتصادی و اجتماعی است که برای بروز آن دلایل مختلفی ذکر میکنند. غیرقابل پیشبینی بودن وضعیت سیاسی و اقتصادی، خلاء در سیاست عمومی کشور برای حمایت از سرمایه و… از جمله مهمترین دلایل این مساله است.
«خروج سرمایه» زمانی اتفاق میافتد که فعالان اقتصادی ارز ناشی از فعالیت تجاری خود را به کشور وارد نکرده باشند. به عنوان نمونه اگر بعد از صادرات، صادرکننده ارز حاصل از فروش محصول خود را در داخل کشور به ریال تبدیل نکرده باشد این فرآیند شکل میگیرد.
کمیسیون اقتصادی مجلس در ماههای پایانی سال ۹۶ «خروج سرمایه» را ۳۰ میلیارد دلار برآورد کرد که حکایت از آن دارد که روند فرار سرمایه تشدید شده است. در این میان سیاست جدید ارزی دولت مبنی بر یکسانسازی ارز اثر مثبتی در کنترل خروج سرمایه از کشور داشت.
دبیرکل خانه اقتصاد ایران در این باره به «سرمایه و ثروت» گفت: در سالهای گذشته «خروج سرمایه» از ایران رقمی در حدود ۵ میلیارد دلار بود اما این عدد در سال اخیر به ۲۵ تا ۳۰ میلیارد دلار رسید.
مسعود دانشمند که با خبرنگار ما سخن میگفت، افزود: «خروج سرمایه»، تبادلی میان صادرات و ریال در داخل است. به عنوان مثال من ریالی به صرافی میدهم و از او میخواهم ارزی را در خارج از کشور منتقل کند او هم این ارز را از محل صادرات پرداخت مینماید.
وی در این باره توضیح داد: فرض کنید محمولهای به ارزش ۱۰ میلیون دلار صادر میشود و ارز حاصل از آن در خارج به صرافی یا بانکی واگذار میشود و صاحب محموله معادل پولش در ایران ریال دریافت میکند حال اگر بخواهند آن ارز را دوباره به دست آورند بایستی به همان صرافی ریال بدهند.
دبیرکل خانه اقتصاد ایران خاطرنشان کرد: فکر نکنید انتقال سرمایه از کشور به صورت قاچاق صورت میگیرد وقتی جامعه احساس اطمینان نکند سرمایه از کشور خارج میشود.
دانشمند با بیان این که تاسیس شرکت در کشورهای مختلف شرایط خاص خودش را دارد و فردی که شرکت راهاندازی میکند فعالیت اقتصادی انجام میدهد، یادآور شد: در خروج سرمایه، پول با هدف خرید سهام و ملک و املاک در خارج، بیرون میرود و فعالیت اقتصادی را هم دربرنمیگیرد.
وی گفت: از طرفی ما چون به نظام بینالمللی بانکی متصل نیستیم ارز حاصل از صادرات غیرنفتی هم که چیزی حدود ۵۰ میلیارد دلار است به کشور بازنمیگردد و نتیجه آن میشود که در مبادلات ارزی صرافیها نقشآفرینی کنند.
خبرنگار ما از میزان «خروج سرمایه» برای خرید ملک و املاک در خارج پرسید. دبیرکل خانه اقتصاد ایران پاسخ داد: در این فرآیند چیزی حدود ۱۰ هزار نفر و هر کدام ۱۰۰ هزار دلار خارج میکنند که سرجمع آن یک میلیارد دلار میشود. آن چه جای نگرانی است ارز حاصل از صادرات غیرنفتی میباشد که ۵۰ میلیارد دلار میشود و برنمیگردد.
دانشمند گفت: وقتی ما شرایط آرام و تثبیت شده در کشور نداریم، آدمها برای حفظ ارزش سرمایههایشان فکرهای دیگر میکنند. برای نمونه بازده تولید در کشور ما ۱۰ درصد است که مالیات و بیمه هم از آن کسر میشود. از طرفی اگر در نظام بانکی سپردهگذاری کنید ۱۵ تا ۲۰ درصد سود میدهند که باتوجه به تورم داخلی هر سال حداقل ۱۰ درصد از این سپرده کم میشود. بنابراین صاحب پول میگوید کجا پولم را سرمایهگذاری کنم که دچار این ریسکها نشوم و چیزی هم گیرم بیاید.
وی ادامه داد: چرا سرمایههای مردم به سمت بورس نمیرود برای این که بازار سرمایه جواب نمیدهد. یک روز ۲ هزار واحد بالا میرود و روز دیگر ۵ هزار واحد پایین میآید. این نوسانات موجب میگردد که مردم اطمینان خود را به سازمان بورس اوراق بهادار از دست بدهند که بسیار بد است.
دبیرکل خانه اقتصاد ایران تاکید کرد: مهمترین راهحل، بالا بردن سود تولید است که در راستای آن هم بایستی تورم مهار شود. البته کنترل تورم نباید به صورت انقباضی باشد چرا که این روش به مثابه آن است که تورم را مانند فنری به پایین فشار دهیم و وقتی آن را رها کنیم به بالا پرتاب میشود.