عبداله خلیلی
جمعه سیاه یا بِلَک فرایدِی(Black Friday) یا حراج جمعه در آمریکا بعد از روز شکرگزاری است و در واقع آغاز خرید سال نو میلادی است و فروشگاههای بزرگ، خردهفروشان و فروشگاههای اینترنتی بروی اجناسی که میفروشند، تخفیف میگذارند.
جالب است بدانید که نامگذاری جمعه سیاه بوسیله پلیسهای راهنمایی و رانندگی فیلادلفیا آمریکا بوده است، زیرا ترافیک بسیار سنگینی نزدیکی مراکز خرید شهر بوسیله مردمی که قبل از سال نو قصد خرید داشتند، ایجاد میشده که کابوس پلیس بوده است. در نتیجه پلیس راهنمایی و رانندگی فیلادلفیا برای توصیف این بازه زمانی ترافیک سنگین و کلافه کننده، لقب جمعه سیاه را داده است. ولی این روز برای فروشندگان خوش یمن بود، زیرا اجناس خود را به راحتی میفروختند.
از سال ۲۰۰۰ به بعد، تخفیفهای بلک فرایدی به دیگر کشورها نیز سرایت کرد و فروشندههای سراسر دنیا در این روز روی اجناس خود تخفیف میگذاشتند تا فروش بیشتری داشته باشند. رقابت بین فروشگاهها شکل گرفت تا مشتریان را برای خرید بیشتر سمت خود بکشند، ابتدا این تخفیفها هفتهای بودند به تدریج رقابت فقط برای برگزاری تخفیف نبود و رقابت برای زودتر اجرا کردن تخفیفها بود و شروع بلک فرایدی های فروشگاهها رفته رفته به ماه نوامبر رسید.
بعد از تغییر سبک خرید و باب شدن خرید اینترنتی کلمه بلک فرایدی، به دوشنبه سایبری یا سایبرماندی تغییر نام داد که دوشنبه بعد از روز شکرگذاری است. جمعه سیاه در گذشته فقط یک روز بود ولی در حال حاضر به شکل یک سنت جهانی درآمده است که روزهای پایانی هر سال میلادی را شامل میشود.
جمعه سیاه ایران در سال ۱۴۰۳
جمعه سیاه ایران در سال ۱۴۰۳ چند سالی است به اختیار فروشندگان داخلی از اوایل آذر شروع میشود. بسیاری از فروشگاهها، بهویژه فروشگاههای آنلاین، جمعه سیاه را برگزار می کنند و روی اجناس خود تخفیف میگذارند. جمعه سیاه در ایران تاریخ و ریشه خاصی ندارد و تنها یک استراتژی برای جذب مشتری بیشتر، نسبت به رقیبان است.
در ایران بسیاری از لباسفروشیها، فروشگاههای بزرگ، نمایندههای برندها و مراکز خرید، قبل از سال نو، اعیاد مذهبی، یلدا و … برای فروش بیشتر، چند بار در سال، تخفیف اعلام می کنند. تخفیفهای جمعه سیاه یا بلک فرایدی روی بسیاری از اجناس مانند لباس، خوراکی، زیورآلات، لوازم آرایشی، لوازم خانگی و بسیاری اجناس دیگر اعمال میشود.
ولی بیشترین تاثیر بلک فرایدی بروی آنلاینشاپهای ایران بوده است. از آنجائیکه تاریخ شروع سال نو میلادی بسیار نزدیک به شب یلدا ایران است، در نتیجه بسیاری از کسب و کارها شب یلدا را بهانه تخفیفهای بلک فرایدی خود قرار میدهند. در نتیجه در ایران هم جمعه سیاه از اوایل آذر شروع میشود و این تخفیفها گاهی تا پایان جمعه سیاه یعنی ۹ آذر ادامه دارد. گاهی هم افراد از آذرماه تخفیفات بلک فرایدی خود را شروع میکنند و آن را تا شروع زمستان ادامه میدهند.
بسیاری از ایرانیان دوست دارند که از تخفیفهای بلک فرایدی و اجناس خارجی استفاده نمایند. روش آنها برای استفاده کردن از رویداد Black Friday این است که از طریق همان وب سایتهای خارجی که مردم کشورهای غربی نیز از آن خرید میکنند مانند آمازون، به خرید لوازم مورد نیازشان بپردازند درنتیجه تاریخ میلادی جمعه سیاه برای این افراد مهم خواهد بود. جمعه سیاه به روز بعد از روز شکرگزاری گفته میشود؛ بنابراین تاریخ دقیق بلک فرایدی از سالی به سال دیگر تغییر میکند. در سال ۲۰۲۳ روز ۲۴ نوامبر یا همان ۳ آذر بلک فرایدی بود. اما سال ۲۰۲۴ جمعه سیاه معادل ۲۹ نوامبر ۲۰۲۴ است که به تاریخ شمسی ۹ آذر ۱۴۰۳ میشود. تاریخ بلک فرایدی سال ۲۰۲۵ نیز ۲۸ نوامبر است.
اما ذکر این نکته ضروری است که سطح فروش وبسایت های خارجی دراین دوره بسیار بالا است و موجودیها به سرعت تمام میشوند. برای اینکه بتوانید در بلک فرایدی واقعی در ایران خریدی انجام دهید باید لینک خریدهای خود را قبل از شروع این رویداد در سایت مورد نظرتان ثبت کنید و به نوعی جنس موردنظرتان را رزرو نمایید.
black Friday amazon
خرید بلک فرایدی از آمازون یکی از بهترین گزینهها برای این روز است. این فروشگاه با ارائه تخفیف های فوقالعاده، جمعه سیاه را به یک رویداد بزرگ تبدیل کرده است. بسیاری معتقدند بلک فرایدی از آمازون رونق گرفت.
فروشگاه amazon به عنوان بزرگترین فروشگاه آنلاین جهان، در روز بزرگ حراج با اختلاف زیادی در صدر رقبا قرار دارد. این پلتفرم با تخفیفهای هیجانانگیز در طیف گستردهای از محصولات از اسباببازی تا لوازم الکترونیکی، لوازم خانگی، لوازم دیجیتال، لوازم جانبی کامپیوتر، لوازم صوتی، زیبایی و سلامت، خانه و آشپزخانه، کیف، کفش و پوشاک، بزرگترین حراجها را برگزار میکند. بلک فرایدی در آمازون از ساعت ۰۰:۰۱ بامداد آغاز و تا ساعت ۲۰:۰۰ ادامه مییابد.
آمارها نشان میدهند آمازون در بلک فرایدی ۲۰۲۳ حدود ۱۵ میلیون محصول فروخته است. اما رکورد فروش، به سال ۲۰۱۸ بازمیگردد که در آن سال حدود ۱۷۵ میلیون کالا به فروش رسید. از این تعداد، ۱۰۰ هزار اسباببازی و ۶۰ هزار محصول زیبایی به فروش رفت.
میزان فروش محصولات در این روز بسیار بالاست و فهرست محصولات پرفروش بهصورت لحظهای بهروز میشود. در بلک فرایدی ۲۰۲۳، پرفروشترین کالاها عبارت بودند از:
لوازم نوزاد: دستمال مرطوب کودک
پوشاک: شلوارک اورجینال
تجهیزات دوربین و عکس: باتری دوربین
نرمافزار: نرمافزار آنتی ویروس
محصولات دیجیتال: هدفون، دوربین و پروژکتور
گجتها: تجهیزات هوشمند خانگی
بلک فرایدی سال ۲۰۲۴
بلک فرایدی سال ۲۰۲۴، نه تنها یک رویداد خرید است، بلکه یک جشنواره بزرگ برای علاقهمندان به تخفیف در سراسر جهان به شمار میرود. افرادی که به خرید آنلاین علاقه دارند هم میتوانند در دوشنبه سایبری که به عنوان خواهر کوچکتر جمعه سیاه شناخته میشود، از تخفیفهای مختلف استفاده کنند.
در سال ۲۰۲۴، با پیشرفتهای فناوری و افزایش گرایش به خرید آنلاین، با این امید که هر کسی بتواند در لیست خرید خود بهترین تخفیف ها را پیدا کند، انتظار میرود که بلک فرایدی، تجربهای بینظیر و هیجانانگیزتر از سالهای قبل را برای خریداران به ارمغان بیاورد.
کدام فروشگاهها در ایران جمعه سیاه دارند.
از آنجائیکه در ایران، تخفیف بلک فرایدی نوعی استراتژی فروش است و قدمت زیادی ندارد، هر سال بر تعداد فروشگاههایی که این استراتژی را بکار میبرند، افزوده میشود. در حال حاضر بیشتر فروشگاههای اینترنتی مانند بانیمد، دیجی کالا، خانومی، شاواز، اسنپ، باسلام و …طرح بلک فرایدی را برای استراتژی حراج اجناس خود بکار بردهاند.
