رویترز اعلامکرد، روز پنجشنبه سوم مهر روسیه و چین از شورای امنیت سازمان ملل خواستهاند تا امروز جمعه، پیشنویس قطعنامهای که اعمال مجدد تحریمها علیه ایران را شش ماه به تعویق میاندازد، به رأی بگذارد.
به گزارش پایکاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین، روسیه و چین با این استدلال که آلمان، فرانسه و بریتانیا از روند حل اختلاف مندرج در توافق هستهای پیروی نکردهاند، اواخر ماه گذشته میلادی به طور جداگانه پیشنویس قطعنامهای را به شورای امنیت ارائه کردند که توافق ۲۰۱۵ را به مدت شش ماه دیگر تمدید میکند و از همه طرفها میخواهد که فوراً مذاکرات را از سر بگیرند. اما تاریخ رایگیری آن را مشخص نکردهبودتد که دیروز خواستار رایگیری در مورد آن شدند.
در حالی که روسیه و چین در شورای امنیت حق وتو دارند، اما نمیتوانند از اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران جلوگیری کنند. با این حال، آنها میتوانند تصمیم بگیرند که تحریمها را اجرا نکنند و هرگونه تلاش شورایامنیت برای مجازاتشان به دلیل انجام این کار را وتو کنند.
در چنین شرایطی قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تصویب در شورای امنیت به حداقل ۹ رأی موافق و عدم وتو از سوی بریتانیا، فرانسه یا ایالات متحده نیاز دارد.
توقف شش ماهه سازوکار ماشه
در صورت تصویب این قطعنامه، سازوکار ماشه که قرار است از روز شنبه پنجم مهر به وقت ایران اجرایی شود به مدت شش ماه متوقف خواهدشد.
این در حالیستکه عملیاتی شدن این سازوکار به معنای بازگشت تمام تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خواهدبود که ذیل توافق تیرماه سال ۱۳۹۴ بین تهران و شش قدرت جهانی و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت تعلیق شده بودند.
قرار است تمام تحریمهای سازمان ملل علیه ایران، ساعت هشت شب جمعه به وقت شرق آمریکا (بامداد شنبه در تهران) بازگردند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی عضو برجام، روز ششم شهریور روند ۳۰ روزهای را برای فعال کردن «سازوکار ماشه» علیه ایران آغاز کردند، به گفته آنها، تهران با عدول از تعهدات خود ذیل برجام این توافق را نقص کرده است. ایران هم در مقابل، آمریکا و کشورهایی اروپایی را به عدم پایبندی به تعهداتشان متهم کردهاست.
ایران و قدرتهای اروپایی هفته گذشته طی گفت و گوهایی تلاش کردند به یک توافق نهایی برسند تا بازگشت تحریمها را به تأخیر بیندازند و فضایی برای مذاکرات بلندمدت در مورد برنامه هستهای تهران ایجاد کنند. با اینحال به گفته دیپلماتها، چشمانداز اجتناب از اعمال مجدد تحریمها، نیاز به توافق اولیه بین ایران و اروپاییها دارد. بریتانیا، فرانسه و آلمان پیشنهاد دادهاند که در صورت دادن اجازه دسترسی به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی، رفع نگرانیها در مورد ذخایر اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی و مذاکره با ایالات متحده، فعالشدن مکانیزمماشه تا شش ماه به تعویق بیفتد.
بازگشت تمام تحریمهای سازمان ملل علیه ایران از بامداد شنبه
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی که به موضوع «اسنپبک» در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و پیامدهایش در صورت اجرایی شدن آن پرداخته، گفته است، ایران و قدرتهای اروپایی همچنان دچار اختلافنظر هستند و تلاش میکنند تا قبل از شنبهشب (پنجم مهر) به یک توافق نهایی برای جلوگیری از بازگشت تحریمهای سازمان ملل دست یابند. این سه کشور که به عنوان تروئیکای اروپایی شناخته میشوند، این گام را در پی اتهاماتی مبنی بر عدم پایبندی ایران به توافق سال ۲۰۱۵ با قدرتهای جهانی برداشتهاند.
توافق هستهای ۲۰۱۵ ایران چیست؟
ایران در سال ۲۰۱۵ با بریتانیا، آلمان، فرانسه، ایالات متحده، روسیه و چین به توافقی موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) دست یافت که تحریمهای سازمان ملل، ایالات متحده و اروپا علیه تهران را در ازای محدود کردن برنامه هستهایش لغو کرد.
شورای امنیت سازمان ملل متحد این توافق را در ژوئیه ۲۰۱۵ در قطعنامهای تصویب کرد. این قطعنامه و توانایی هر یک از طرفین توافق هستهای برای فعال کردن «مکانیسم ماشه» علیه ایران در ۱۸ اکتبر منقضی میشود.
اسنپبک چیست؟
طبق توافق سال ۲۰۱۵، فرآیندی به نام اسنپبک وجود دارد که تحریمهای سازمان ملل را علیه ایران دوباره اعمال میکند. دراین توافق همچنین آمده است که ایران هرگونه بازگشت تحریمها را «به عنوان دلیلی برای توقف کامل یا جزئی تعهدات خود تحت برجام» تلقی خواهدکرد.
در بخشی از برجام نوشتهشدهاست، شورای امنیت میتواند ظرف ۳۰ روز در مورد قطعنامهای برای ادامه لغو تحریمهای ایران رأیگیری کند که برای تصویب به حداقل ۹ رأی موافق و عدم وتو توسط ایالات متحده، روسیه، چین، بریتانیا یا فرانسه نیاز دارد. که جمعه گذشته ۱۹ سپتامبر، به این قطعنامه رأی منفی داد. روسیه، چین، پاکستان و الجزایر به متن پیشنویس رأی مثبت دادند. ۹ عضو رأی مخالف و دو عضو رأی ممتنع دادند.
طبق این فرایند تمام تحریمهای سازمان ملل علیه ایران ساعت ۸ شب ۲۶ سپتامبر به وقت شرق آمریکا (شنبه 5 مهر به وقت ایران) دوباره اعمال خواهند شد، مگر اینکه شورای امنیت اقدام دیگری انجام دهد.
چه تحریمهایی دوباره اعمال میشوند؟
بر اساس مکانیسم ماشه، اقداماتی که شورای امنیت طی شش قطعنامه از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه ایران وضع کرده بود، دوباره اعمال خواهند شد.
این تحریمها شامل موارد زیر است:
– تحریم تسلیحاتی
– ممنوعیت غنیسازی و بازفرآوری اورانیوم
– ممنوعیت پرتابها و سایر فعالیتهای مرتبط با موشکهای بالستیک قادر به حمل سلاح هستهای، و همچنین انتقال فناوری موشکهای بالستیک و کمکهای فنی
– مسدود کردن هدفمند داراییهای جهانی ایران و ممنوعیت سفر افراد و نهادهای ایرانی
– مجوز به کشورها برای بازرسی محمولههای خطوط هوایی ایرانایر و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران برای یافتن کالاهای ممنوعه.
نقش ترامپ در توافق هستهای
گفتنیاست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اردیبهشت ۱۳۹۷ و دوره اول ریاستجمهوریاش، از برجام خارج شد و تمام تحریمهای ایالات متحده علیه تهران را بازگرداند. علاوه بر این، ترامپ در ماه فوریه امسال کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران را احیا و از بازگشت تحریمهای سازمان ملل حمایت کرد. او گفته که پذیرای توافق است، اما همچنان خواستار پایاندادن ایران به برنامه هستهایش میباشد.
یادآور میشود، ایران و آمریکا از فروردینماه امسال مذاکرات غیرمستقیمی را با هدف یافتن یک راهحل دیپلماتیک جدید در مورد برنامه هستهای تهران انجام دادهاند اما این مذاکرات پس از تجاوز اسراییل به خاک کشور و بمباران تأسیسات هستهای و موشکی بالستیک ایران توسط اسرائیل و آمریکا در خرداد و تیرماه به حالت تعلیق درآمد.
انتهای پیام
