شواهد نشان میدهد در سالهای اخیر در اقتصاد ایران شبکههایی از قدرت و ثروت رشد کردهاند که از محل دسترسی انتخابی به منابع ملی، رانت ارزی، قراردادهای دولتی و البته ضعف نهادهای نظارتی در بخشهای کلیدی مانند صنعت، کشاورزی، ساخت و ساز، حمل و نقل و… منافع عظیم کسب میکنند، این پدیده که از آن به عنوان «الیگارشی» نام برده میشود موجب دامن زدن به نابرابریها در کشور شده است.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین، در گفتوگو با مجیدرضا حریری، رییس اتاق بازرگانی ایران و چین به بررسی باندهای فساد نوکیسه پرداختهاست که در ادامه میخوانید:
* برخی از فعالان اقتصادی در سخنرانیها و مصاحبههای خود اشاراتی به ظهور «الیگارشی»ها در ایران دارند ماجرا چیست؟
– در هر اقتصادی که صاحبان قدرت و ثروت با هم جمع شوند، تشکیل الیگارشی میدهند، الیگارشیها از دوره سرمایهگذاریهای نوین بودهاند و بروزشان در روسیه بیشتر بوده است. در ایران هم در سالهای اخیر باندهای فساد مسالهساز شدهاند که رد پای آنها را در همه عرصهها از ارز و نفت گرفته تا برنج، چای و… میتوان دید این روند نتیجه اختصاصیسازی بنگاههای اقتصادی است که دولتها در دورههای مختلف آنها را واگذار کردهاند و خصوصیسازی نامیدهاند.
* الیگارشها برای رسیدن به قدرت و ثروت چه ابزاری در اختیار دارند؟
– آنها از بانک، بورس و… سوءاستفاده میکنند تا اموال مردم را به نفع خود مصادره کنند. در این میان تراستهای رسانهای، برخی اقتصاددانها و… هم اهداف آنها را تئوریزه میکنند تا زمینه نفوذشان را در مراکز قدرت فراهم سازند. در دورهای آقای رحمانی فضلی وزیر کشور دولت آقای روحانی میگفت: پولهای کثیف در انتخابات هم اثرگذار شده است.
رییس اتاق بازرگانی ایران و چین: کاسبان تحریم، تراستیها، بدهکاران بزرگ بانکی و کسانی که تسهیلات ارزی گرفتهاند و پس ندادهاند بخشی از الیگارش هستند.
* میتوان به مصداقهای الیگارشیها، اشاره کرد؟
– بله، کاسبان تحریم، تراستیها و… بخشی از الیگارشیها هستند. افرادی که فهرست آنها به عنوان بدهکاران بزرگ بانکی منتشر شده یا کسانی که تسهیلات ارزی گرفتهاند و پس ندادهاند هم در این پروسه قابل طرح هستند. در واقع نقطه مشترک الیگارشیها این است که به بنگاههای بزرگ کشور وابستگی دارند و به نوعی یکدیگر را همپوشانی میکنند و توسعه میدهند.
* پس دستگاههای نظارتی در این میان چه میکنند؟
– در وزارت امور اقتصادی و دارایی بخشهایی برای مبارزه با پولشویی و شفافیتسازی وجود دارد. قانونی به عنوان از کجا آوردهای؟ تدوین شده و شورای رقابت هم قرار است از انحصارها جلوگیری کند، باید از آنها پرسید که تاکنون چه کردهاند؟َ
* الیگارشها با سوءاستفاده از ابزارهایی مانند رسانه، بانک، بورس و… اموال مردم را به نفع خود مصادره میکنند و به نابرابریها دامن میزنند.
* در واقع با گفتههای شما میتوان به این نتیجه رسید که ثروتآفرینی در کشور مسیر درستی را طی نمیکند؟
– ثروتآفرینی کار بدی نیست اما پولدار شدن لزوما به معنای تولید ثروت نیست چرا که یک قاچاقچی مواد مخدر مانند اسکوبار در کلمبیا هم ثروتمند بود. لذا در دنیای مدرن لیبرال که متکی بر بازار است ابزارهایی در نظر گرفته میشود که حقوق عمومی در مسیر ثروتآفرینی محفوظ بماند که مهمترین آنها شفافسازی میباشد. به عبارت دیگر شما نمیتوانید اقتصاد آزاد داشته باشید اما رقابتی نباشد. در واقع شرط اول آزادسازی اقتصاد، رقابتپذیری است. برای نمونه FATF را بنا نهادهاند تا تراکنشهای مالی افراد به صورت شفاف صورت بگیرد و مشخص شود منبع و منشاء هر ثروتی کجاست؟ برای همین قوانین ضد انحصار در دنیا به دقت رعایت میشود تا دولتها در منجلاب رانت و فساد گرفتار نشوند.
پولدار شدن لزوما به معنای تولید ثروت نیست.
* افرادی که نمیخواهیم از آنها نام ببریم به بهانه دور زدن تحریم، برای اقتصاد کشور مسالهساز بودهاند، این طور نیست؟
– بله، شما در هیچ کجای دنیا نمیتوانید با یک تلفن به حساب یک صرافی میلیاردها تومان پول واریز کنید و در نقطهای دیگر از دنیا میلیونها دلار پول خارجی دریافت نمایید. البته این گونه اقدامات تنها برای عدهای خاص است…
* کامیاب بهرودی
انتهای پیام/
