ناصر تقوایی، کارگردان و فیلمساز مشهور ایرانی در ۸۴ سالگی درگذشت. مرضیه وفامهر، همسر او با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی این خبر را منتشر کرد. وی در شبکه اجتماعی فیسبوک نوشت: «ناصر تقوایی، هنرمندی که دشواری آزاده زیستن را برگزید به رهایی رسید.»
او قبل از انقلاب، در کنار مستندها و فیلمهای کوتاهش، سه فیلم داستانی درخشان و تحسینشده «آرامش در حضور دیگران»، «صادق کرده» و «نفرین» را در کنار سریال بسیار محبوب «دایی جان ناپلئون» در کارنامهاش ثبت کرده بود.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین_ سریال داییجان ناپلئون که بر اساس رمان پرخواننده، جذاب و طنزآمیز ایرج پزشکزاد ساخته شد، از آثار ماندگار تلویزیونی و سینمایی ایران است.
تقوایی پس از انقلاب، یکسال بر روی فیلمنامه ۱۵ قسمتی سریال تلویزیونی «کوچک جنگلی» کار کرد و دو سال را صرف مراحل پیش تولید آن کرد اما در نهایت در سال ۱۳۶۱ از کارگردانی و تولیدش کنار گذاشته شد و فیلمنامه او هرگز ساخته نشد.
گارگردان شهیر ناصر تقوایی، امروز در ۸۴ سالگی درگذشت.
ناصر تقوایی کارگردان مشهور و خالق تعدادی از بهترین آثار تاریخ سینما و تلویزیون از «دایی جان ناپلئون» تا «ناخدا خورشید» متولد 22 تیرماه 1320 در آبادان بود که امروز ۲۲ مهر ۱۴۰۴ در سن ۸۴ سالگی به دیار باقی شتافت.
وی پس از انقلاب ۱۳۵۷ کمتر کار میکرد و میگفت: «تا وقتی که سانسور اینگونه عمل میکند، کار نمیکنم، فیلمی نمیسازم و کتابی چاپ نمیکنم.»
مرضیه وفامهر ضمن اعلام خبر درگذشت او، نوشت: پروازش را به خاطر بسپاریم.
او عاشق گیاهان بود، به یادش درخت بکاریم.
او عاشق نور بود، شمع خویش را بیافروزیم.
او عاشق جامه سپید بود، به یادش سپید بپوشیم.
او عاشق ادبیات بود، به یادش بخوانیم.
او عاشق سینما بود، به یادش تماشا کنیم.
یاد او را با نواختن و شنیدن موسیقى، و تماشاى هنرها گرامى بداریم نه غیر از این.
تقوایی از نسل فیلمسازانی بهشمار میرفت که بنیانگذار جریان موسوم به «موج نوی سینمای ایران» شدند. بسیاری از منتقدان او را فیلمسازی مؤلف و اندیشمند میدانند که میان ادبیات، فلسفه و سینما پلی هنرمندانه زد.
سریال بهیادماندنی “دایی جان ناپلئون” از جمله معروفترین آثار تقوایی است.
شهرت عمومی او بیش از هر چیز با ساخت سریال ماندگار داییجان ناپلئون (۱۳۵۵) گره خورده است؛ مجموعهای که از دل ادبیات ایران بیرون آمد و به یکی از تأثیرگذارترین آثار تاریخ تلویزیون کشور بدل شد. او در سینما نیز با آثاری همچون ناخدا خورشید، جایگاهی متمایز یافت. فیلم ناخدا خورشید، اقتباسی از رمان «داشتن و نداشتن» ارنست همینگوی، در سال ۱۹۸۸ جایزه پلنگ برنزی جشنواره لوکارنو را برای او به ارمغان آورد.
ناصر تقوایی فعالیت خود را با مستندسازی آغاز کرد. آثاری چون «مشهد قالی»، «اربعین» و «باد جن» از نمونههای درخشان مستندهای او هستند. بعدها نیز در کنار فیلمسازی، به نویسندگی پرداخت و مجموعه داستان تابستان همان سال را منتشر کرد که از آثار شاخص ادبیات معاصر به شمار میرود.
وی در طول زندگی هنری خود بارها با سانسور و موانع تولید روبهرو شد و همین امر موجب شد بسیاری از پروژههایش، از جمله «کوچک جنگلی»، «رومی و زنگی» و «چای تلخ»، ناتمام بمانند. تقوایی در واکنش به این شرایط گفته بود: «تا وقتی سانسور اینگونه عمل میکند، کار نمیکنم؛ نه فیلمی میسازم و نه کتابی چاپ میکنم.»
آثاری فراتر از مرز زمان و مکان
منتقدان از او بهعنوان یکی از معدود سینماگرانی یاد میکنند که بهخوبی ادبیات را میشناخت و با تکیه بر جهانبینی انسانی و نگاه اجتماعی خود، آثارش را از مرز زمان و مکان فراتر برد.
جایزه شیر نقرهای جشنواره ونیز برای «آرامش در حضور دیگران»
تقوایی در کارنامه خود دهها جایزه و افتخار دارد، از جمله جایزه شیر نقرهای جشنواره ونیز برای «آرامش در حضور دیگران» و تندیس طلایی جشنواره سانفرانسیسکو برای فیلم کوتاه «رهایی». وی در سال ۱۳۹۲ نیز نشان فیروزه جشنواره «سینما حقیقت» را به پاس یک عمر فعالیت هنری دریافت کرد.
این کارگردان شهیر سینمای ایران و مولفان صاحبنام، علاوه بر ساخت مستندهای ماندگاری چون «اربعین»، «تمرین آخر»، «باد جن» [ دوتای اولی درباره عزاداری امام حسین (ع) و سومی درباره فرهنگ عامه مردم جنوب است] و «فروغ فرخزاد»، به عکاسی و داستاننویسی هم علاقه داشت و البته ادبیات را بهعنوان عشق خود معرفی میکرد. مجموعهداستان «تابستان همانسال» بهعنوان تنها اثر تقوایی در حوزه ادبیات داستانی، گواهی بر اینعشق و علاقه است.
آخرین اثر اکرانشده از اینکارگردان سینمای ایران، درام اجتماعی «کاغذ بیخط» است که سال ۱۳۸۰ با دو ستاره سینمای آنروز یعنی خسرو شکیبایی و هدیه تهرانی ساخته شد و با وجود آنکه قصهاش فراز و فرود و حادثه تکاندهنده چندانی نداشت، یکدرام خوب پرداخته و پاکیزه را به مخاطب عرضه میکرد. خیالبافیها و داستانسرایی شخصیت زن داستان شاید ناشی از همانعشق و علاقه تقوایی به ادبیات و اقتباس باشد. چون اینزن تلاش داشت زندگی خود را وارد فیلمنامهای کند که بهعنوان کار عملی کلاس فیلمنامهنویسی مینوشت. پایانبندی فیلم هم شروع یکروز دیگر بین جهانگیر و رویا (زن و شوهر قصه) بود.
با درگذشت ناصر تقوایی، سینمای ایران یکی از چهرههای مؤلف و متفکر خود را از دست داد؛ فیلمسازی که در تمام سالهای فعالیتش، چه در حضور و چه در سکوت، تصویری ماندگار از تعهد، استقلال فکری و عشق به هنر در ذهن مخاطبانش بهجا گذاشت. روحش شاد.
انتهای پیام
منابع: عصرایران_ تابناک
