شورای امنیت سازمان ملل جمعه گذشته ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ (۲۸ شهریور ۱۴۰۴) قطعنامهای مبنی بر ادامه رفع تحریمها علیه ایران را رد کرد. این تصمیم سیاسی مهم بلافاصله تأثیر روانی خود را بر بازار ارز و طلا و سکه داخلی گذاشت.
به گزارش پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین، هرچند بازار طلا و سکه در ماههای اخیر نوسانات قابل توجهی داشته اما از آغاز هفته جاری با رشد چشمگیر و کمسابقهای مواجه شد که بسیاری از فعالان اقتصادی، کارشناسان بازار و مردم عادی را در بهت و نگرانی فرو برده است. روند افزایشی قیمتها به حدی سریع و بیوقفه بوده که از آن با عنوان «صعود با سرعت نور» یاد میشود؛ تعبیری که شاید اغراقآمیز به نظر برسد، اما واقعیت بازار چندان از آن دور نیست.
رکوردشکنیهای متوالی سکه و طلا
طبق مشاهدات میدانی، میانگین شاخص بازه ۱۵ روزه سکه بهار آزادی در کانال 88 میلیون و 500 هزار تومان قرارداشت در حالیکه هم اکنون این رقم به 94 میلیون و 900 هزار تومان رسیده که اختلاف نرخ روز جاری با میانگین ۱۵ روزه حدود 6 میلیون و 300 هزار تومان، معادل 7.14 درصد رشد میباشد. طلا نیز در بازار داخلی، متاثر از نرخ دلار و همچنین نوسانات بازار جهانی، رشد خیرهکنندهای را تجربه کرده و هر گرم طلا ۱۸ عیار، امروز 9 میلیون و 500 هزار تومان را تجربه کرد که نسبت به هفته قبل حدود 600 هزار تومان معادل 6.85 درصد افزایش را نشان میدهد. این جهش قیمتی تنها به سکه و طلا محدود نمانده و سایر اشکال سرمایهگذاری مانند طلای آبشده، سکه گرمی و حتی مصنوعات طلا نیز با رشد تقاضا و افزایش قیمت روبهرو شدهاند.
دلایل جهش قیمتها چیست؟
افزایش نرخ طلا و سکه در کشور، بهطور سنتی تابع دو مولفه کلیدی است: نرخ ارز و بهای جهانی طلا. با این حال، در شرایط خاص اقتصادی، عوامل داخلی نظیر انتظارات تورمی، التهابات سیاسی، کاهش اعتماد عمومی به بازار سرمایه و بیثباتی اقتصادی نیز نقش عمدهای ایفا میکنند. از آنجایی که نوسانات قیمت طلا و سکه نیز تابعی از نرخ ارز است، وقتی نرخ دلار یا ارز آزاد در بازار افزایش پیدا کند، قیمت طلا و سکه داخلی هم بالا میرود. کمااینکه بعد از رد تعلیق، قیمت دلار پشت خطی و آزاد به سرعت واکنش نشان داد و این موضوع باعث شد قیمت طلا و سکه نیز رشد کنند.
تاثیر نرخ ارز بر طلا و سکه
از آغاز هفته جاری، نرخ دلار در بازار آزاد از کانال 100 هزار تومان عبور کرده به طوریکه امروز به 102 هزار و 880 تومان رسید. این افزایش، بهطور مستقیم قیمت طلا و سکه را نیز با رشد تصاعدی مواجهکرد. از سوی دیگر بیثباتی در بازارهای موازی همچون بورس و املاک، بسیاری از سرمایهگذاران خرد و کلان را به سمت بازار طلا کشانده، که این خود افزایش تقاضا و در پی آن، جهش قیمتها را سرعت بخشیدهاست.
فضای روانی و انتظارات تورمی
افزایش نرخ تورم، نگرانی از تشدید کاهش ارزش پول ملی و چشمانداز مبهم مذاکرات بینالمللی موجب شده بسیاری از مردم برای حفظ ارزش داراییهای خود به خرید طلا و سکه روی بیاورند. چرا که سرمایهگذاران و مردم عادی همواره به دنبال حفظ ارزش داراییشان هستند، لذادر شرایطی که ریسکهای مالی و سیاسی تهاجمی میشوند، طلا و سکه به عنوان «پناهگاه امن» خاستگاه اصلی آنها تلقی میشوند.
بازار جهانی
هر چند نوسانات بازار سرمایه از چند ماه اخیر چشمگیر بوده، اما تحولات ژئوپلتیک، شدت یافتن جنگ در اوکراین، تصمیمگیریهای جدید نرخ بهره در آمریکا و سیاستهای فدرال رزرو همگی بر انتظارات بازار جهانی طلا اثرگذاشته، رشد قیمت آن را تسریعکردهاست.
عرضه سکه در بورس و سیاستهای بانکمرکزی
بانکمرکزی در مواجهه با نوسانات بازار، در تابستان چند سیاست مداخلهگرایانه از جمله عرضه سکه در بورس، تعیین نرخ رسمی دلار و کنترل بازار ارز را در دستور کار قرار داد اما تا کنون، این اقدامات نتوانستهاند رشد افسارگسیخته قیمتها را متوقف کنند. برخی کارشناسان معتقدند که ابزارهای موجود بانکمرکزی دیگر قدرت کافی برای مهار نوسانات شدید بازار را ندارند و تا زمانی که اصلاحات ساختاری در اقتصاد انجام نشود، روند فعلی ادامهدار خواهد بود.
تاثیر تلاطم بازار بر معیشت مردم و اقتصاد کلان
نکته قابل توجه این روند آنجاست که افزایش قیمت طلا و سکه نهتنها بر توان خرید خانوادهها تأثیر منفی گذاشته، بلکه باعث تشدید شکاف طبقاتی نیز شدهاست. در شرایطی که اکثریت جامعه حتی توان خرید یک گرم طلا را ندارند، گروهی محدود با سرمایهگذاری در این بازار، سودهای کلان کسب میکنند. مسالهای که فشار روانی بر دیگراقشار جامعه را افزایش میدهد. از سوی دیگر، بالا رفتن میزان سرمایهگذاری در طلا به عنوان یک دارایی امن، بهمعنای خروج نقدینگی از بخشهای مولد اقتصادی است و زمانیکه سرمایهها به سمت بازارهای غیرمولد سوق پیدا میکنند، تولید، اشتغال و رشد اقتصادی در سایه قرار گرفته، بحرانهای اجتماعی بیش از پیش نمایان میشوند.
آیا این روند ادامه خواهدداشت؟
پاسخ این پرسش بستگی مستقیم به متغیرهایی چون نرخ ارز، سیاستهای پولی و مالی دولت، وضعیت مذاکرات خارجی و فضای روانی جامعه دارد. اگر دولت بتواند ثبات را به اقتصاد بازگرداند، نرخ ارز را کنترل کند و اعتماد عمومی را بازگرداند، احتمالاً میتوان شاهد کاهش یا حداقل ثبات نسبی در بازار طلا بود. در غیر این صورت، احتمالاً روند افزایشی ادامه خواهدداشت.
نتیجه
بازار طلا و سکه، این روزها نهتنها بازتابی از تحولات اقتصادی، بلکه آینهای تمامنما از وضعیت روانی جامعه است. رشد بیسابقه قیمتها، علاوه بر پیامدهای اقتصادی، بهطور مستقیم بر سبک زندگی مردم، تصمیمات سرمایهگذاری، و چشمانداز اقتصادی کشور تأثیر گذاشتهاست. در چنین شرایطی، نیاز به سیاستگذاری هوشمندانه، شفافیت اقتصادی و جلب اعتماد عمومی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
پس از رد تعلیق تحریمها، قیمت طلا و سکه در بازار داخلی با افزایش قابل توجهی روبهرو شدهاند که این افزایش عمدتاً از طریق افزایش نرخ دلار و جو روانی بازار تسریع شدهاست. قیمت سکه امامی که هفته گذشته در کانال ۹۰ میلیون تومان بوده است، اکنون مرز 102 میلیون تومان را رد کردهاست و این یعنی حدود 6 درصد افزایش قیمت در بازه زمانی یک هفتهای همچنین طلا ۱۸ عیار هم در این مدت 9 میلیون تومان را رکوردزد که نزدیک به 7 درصد افزایش قیمت را نشان میدهد. شرایطی که به نظر کارشناسان، افزایش قیمت دلار و نوسانات ارزی نقش کلیدی در ایجاد آن داشتهاند.
منابع
tgju.org – khabaronline.ir
انتهای پیام
