بازار دلار در پایان هفته گذشته با نوسانات محدود و روندی آرام همراه شد. به گزارش پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین، بازار ارز در هفته دوم آبان در محدوده تکراری ۱۰۷–۱۰۸ هزار تومان قرار گرفته و عملاً روزهایی کمرمق و بدون هیجان را پشتسر گذاشت. دلار آزاد با گپ منفی هفته کاری را از حوالی ۱۰۸ هزار و ۳۰۰ تومان آغاز کرد، در طول هفته هم سقفهایی نزدیک به ۱۰۸ هزار و ۵۵۰ تومان و کفهایی حولِ ۱۰۷ هزار تومان ثبت شد و در آخرین روز معاملاتی با افزایش محدود تا ۱۰۸ هزار و ۱۳۰ تومان بسته شد. معاملات پشتخطی شبانه نیز نرخ را تا حدود ۱۰۷ هزار و ۷۰۰ تومان عقب بردند.
در بازارهای موازی اما، دلار هرات در بازه ۱۰۶–۱۰۸ هزار تومان نوسان داشت و درهم امارات نیز در میانه کانال ۲۹ هزار تومان، در دامنۀ بسیار محدودِ حدود ۵۰ تومانی معامله شد. بهطور خلاصه هفته گذشته بازار در «فاز رکود و تکرار نرخ» بود و هماکنون نیز نشانهای از خروج از آن مشاهده نمیشود؛ جز نوسانات اندک و حجم پایین معاملات که نشاندهنده کمعمقی بازار است.
انتظارات معاملهگران، عملکرد بازارساز و نقش تورم
ثبات ظاهری قیمتها را باید محصول دو عامل اصلی دانست: کاهش تقاضای سفتهبازانه و مداخلات هدفمند بازارساز. معاملهگران خرد و سفتهبازها در هفتههای اخیر عملاً از بازار کنارهگیری کردهاند و بسیاری از خریداران بزرگ (واردکنندگان) خریدهای خود را به تعویق انداختهاند، که به کاهش حجم معاملات و محدود شدن دامنه نوسان منجر شدهاست. در مقابل، بازارساز با تزریقها و مدیریت عرضه نرخها را کنترل کرده که موجب پدید آمدن «ثبات ساختگی» گردیدهاست.
اما بزرگترین تهدید اقتصادی فعلی، شتابِ تورمِ داخلی است. گزارشهای رسمی نشان میدهد که در مهرماه نرخهای تورم نقطهای افزایش یافته و در بسیاری از استانها سطح تورم بالاتر از ۵۰ درصد قرار گرفتهاست؛ همچنین تورم ماهانه به حدود ۵ درصد رسیده که نوید فشار هزینهای مضاعف بر خانوارها و فعالان اقتصادی را میدهد. این شتاب تورمی (اگر بدون سیاستهای ساختاری مقابله نشود) در نهایت فشار تقاضا برای ارز را بالا خواهد برد زیرا واردکنندگان و بازیگران اقتصادی برای تأمین کالا و حفظ ذخایر خود فعالیتهای ارزی بیشتری انجام خواهند داد.
از دیدگاه معاملهگران فنی، سطوح ۱۰۷ هزار و ۶۰۰ تومان بهعنوان حمایت و نزدیک ۱۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان بهعنوان مقاومت کوتاهمدت مطرح شدهاند. اما تأکید فعالان اقتصادی این است که ثبات فعلی بیشتر شبیه سرکوب قیمتی موقت است تا تعادل پایدار؛ بهویژه در شرایطی که ناترازی بودجه و کمبود منابع ارزی بلندمدت رفع نشدهاند.
غیبت محرکهای سیاسی و حساسیت بازار به هر خبر منطقهای یا داخلی
بعد سیاسی ماجرا ساده اما تعیینکنندهاست: در هفته اخیر رخداد سیاسی داخلی یا بینالمللی چشمگیری که بتواند انتظارات ارزی را بازتنظیم کند روی نداد. این خلأ خبری به تثبیت انتظارات «انتظار و تماشای» بازار کمک کردهاست. با این حال، این خلأ دقیقاً همان چیزی است که شکنندگی ثبات را بالا میبرد؛ زیرا بازار ایران بهشدت به سیگنالهای سیاسی واکنشپذیر است و هر خبر منفی (از تغییرات در سیاستهای تجاری تا تحرکات منطقهای) قابلیت برهمزدن آرامش فعلی را دارد.
از منظر راهبری سیاسی، به نظر میرسد سیاستگذار فعلاً در تلاش است با مدیریت موقتی عرضه و ابزارهای کنترلی، زمان بخرد تا یا از طریق بهبود مناسبات خارجی یا تصمیمات بودجهای فضای انتظاری را تعدیل کند. اما اگر این «خرید زمان» با گامهای ساختاری برای کاهش ناترازی بودجه، تقویت درآمدهای ارزی و شفافسازی سیاستهای تجاری همراه نشود، بازار هر لحظه میتواند بهوسیله یک شوک سیاسی یا بدتر شدن شرایط اقتصادی، واکنش شدیدی نشان دهد.
نگاه نهایی؛ بازار در آرامش شکننده
بازار دلار در حال حاضر در مرحلهای از «ثبات ظاهری» قرار دارد؛ ثباتی که نه از تعادل اقتصادی بلکه از کاهش تقاضا و مداخلات بازارساز ناشی میشود. بهعبارت دیگر، نیروهای بنیادی بازار هنوز در جهت پایداری واقعی عمل نمیکنند و آرامش امروز بیش از آنکه حاصل اعتماد فعالان اقتصادی باشد، نتیجه کنترل و عرضه مقطعی است.
افزایش تورم و تداوم ناترازی بودجه از یکسو، و نبود چشمانداز روشن از روابط خارجی و دسترسی به منابع ارزی از سوی دیگر، عواملی هستند که همچنان در پسزمینه فعالاند و میتوانند هر لحظه ثبات فعلی را متزلزل کنند. اگر نرخهای تورم بالا باقی بماند و سیاستگذار نتواند با اقدامهای ساختاری (مانند افزایش شفافیت ارزی یا اصلاح سیاستهای تجاری) اطمینان بازار را بازگرداند، احتمال دارد روند فعلی در هفته آینده به تدریج رو به افزایش متمایل شود.
با این حال، در کوتاهمدت هنوز میتوان انتظار داشت که دلار در همان بازه فعلی میان ۱۰۷ تا ۱۰۸ و نیم هزار تومان نوسان کند. ماندگاری بازار در این محدوده به شرطی ممکن است که نه شوک تورمی جدیدی از داخل منتشر شود و نه خبر سیاسی منفی از خارج. در چنین شرایطی، بازارساز با ادامه تزریقها و کنترلهای موضعی میتواند برای مدتی دیگر آرامش را حفظ کند.
اما اگر آمارهای تورمی آبانماه فراتر از انتظار ظاهر شود، یا فضای سیاسی دوباره متشنج گردد، مسیر بازار بهسرعت تغییر میکند و احتمال عبور نرخ از مرز ۱۰۸ و نیم هزار تومان افزایش مییابد. در مقابل، هرگونه نشانهای از افزایش عرضه ارز، تسهیل در دسترسیهای خارجی یا تعدیل انتظارات تورمی میتواند نرخ را به محدوده حمایتی ۱۰۷ هزار تومان بازگرداند.
در نهایت، چشمانداز بازار ارز در هفته پیشرو به میزان توان دولت در مدیریت همزمان تورم، بودجه و عرضه ارزی وابسته است. بازار در ظاهر آرام است، اما زیر این آرامش، تنشهای بنیادی همچنان فعالاند. به همین دلیل میتوان گفت آرامش کنونی، بیش از آنکه پایان نوسانات باشد، وقفهای موقتی پیش از فصل بعدی تحرکات قیمتی است.
انتهای پیام
منبع: شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز
