کسری بودجه دیگر موضوع پنهانی نیست؛ بررسیها حکایت از رقم 800 هزار میلیارد تومانی در سال جاری دارند. در این روند اقتصاددانان هشدار میدهند که این عدد در سال 1405 از هزار هزار میلیارد تومان فراتر خواهد رفت. اکنون که دولت در حال تهیه دخل و خرج سال آینده است، کشور در نقطهای ایستاده که تکرار الگوی گذشته دیگر قابل تحمل نیست بر این اساس اگر اصلاحات اساسی آغاز نشود بودجه 1405 نیز مانند سنوات گذشته روایتی از بحران خواهد بود که سال به سال ابعاد تازهتری مییابد.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین درباره بودجهریزی عملیاتی با دکتر وحید شقاقی شهری اقتصاددان و استاد دانشگاه به گفتوگو نشسته است که در ادامه میخوانید:
* درباره بودجهریزی عملیاتی بگویید و این که چرا بودجهنویسی در ایران سالهاست به روالی تبدیل شده که در آن دولتها به جای ساختن چشمانداز توسعه، بیشتر وقت خود را صرف پیدا کردن راهی برای پوشاندن چالههایی میکنند که هر سال عمیقتر میشود؟
– بودجهریزی عملیاتی از سال 1380 یعنی 24 سال پیش در ایران مطرح بوده ولی از آن زمان تاکنون این اتفاق روی نداده است. در قانون برنامه هفتم، بندی وجود دارد که دولت را مکلف میکند که در سال دوم این برنامه، بودجه را عملیاتی کند که این مهم میتواند یک انقلاب اساسی در بودجهریزی باشد حال زمانی که بخواهیم از پروسه سنتی و چانهزنیگونه خارج شویم برخی ماموریتهای موازی باید حذف و بودجه بعضی دستگاهها هم میبایست کاهش پیدا کند ولی تاکنون ردی از این ماجرا نیست ضمن این که این تحول میبایست موجی از اعتراضات در برخی سازمانها در پی داشته باشد حال باید منتظر ماند و دید که سازمان برنامه و بودجه چه میکند.
چشمانداز روشنی از مذاکره وجود ندارد لذا زیست ایرانی در دوره ترامپ با تحریم همراه خواهد بود.
* گفته میشود کسری بودجه در سال آینده از هزار هزار میلیارد تومان فراتر خواهد رفت. این شرایط آن قدر پیچیده شده که با اعداد ترسناکی مواجه شدهایم!
– با شرایطی که پیش روی کشور قرار گرفته سال آینده واقعا سال دشواری خواهد بود. در حال حاضر میانگین تورم سال 1404 چیزی حدود 45 درصد و تورم نقطه به نقطه در اسفندماه به بالای 55 درصد میرسد از طرف دیگر با ناترازیهایی چون آب، انرژی، صندوقهای بازنشستگی و… روبرو هستیم که هر کدام نیازمند منابع مالی سنگینی است لذا با وضعیت درآمدهای نفتی، مالیاتی و چگونگی تولید ملی، کسری بودجه در سال 1405 بایستی به مراتب بیشتر از امسال باشد.
دکتر شقاقی شهری: انتظار حقوقبگیران افزایش معنی دار دستمزدهاست که کفاف معیشت آنان را بدهد.
* با بودجهریزی عملیاتی کدامیک از دستگاهها در اولویت حذف یا کاهش بودجه قرار میگیرند؟
– به هرحال اگر قرار باشد این مهم در دستور کار قرار بگیرد در آن صورت بودجه برخی دستگاهها باید صفر شود یا به شدت کاهش پیدا کند که باید دید نظر دولت در این باره چیست. در این میان تشکیلات مذکور بودجه رسمی و کارمندان قابل توجه دارند که در بودجهریزیهای سنتی 90 درصد دخل و خرج دولت را درآمدهای جاری میبلعد و تنها پولی که برای امور عمرانی باقی میماند چیزی کمتر از 5 درصد میباشد. حال با تورمی که در سال آینده پدیدار میگردد انتظار عائله دولت افزایش معنیدار حقوقهاست که کفاف معیشت آنان را بدهد و این در حالیست که دستگاه اجرایی منابع کافی برای این مهم را ندارد در این شرایط اگر بودجه انقباضی باشد خطرناک است و اگر انبساطی هم بسته شود باز ریسک بالایی دارد.
* پیشنهاد شما چیست؟
– من معتقدم با پشت سر گذاشتن 7 سال تورم بالا و پی در پی، بودجه انبساطی به نفع دولت است هرچند کسری زیادی تحمیل میکند که البته میتواند در شرایط موجود با منطق سازگار باشد ناگفته نماند در ماههای آینده هم موضوع دستمزد کارگران را داریم که به نوعی با حقوق کارمندان رقابت ایجاد میکند.
حاکم بودن دولت ترامپ در ایالات متحده، چشمانداز روشنی وجود ندارد.
* این روزها در دستگاه دیپلماسی کشور، موضوع مذاکره مسلح مطرح است که به نوعی بوی باروت میدهد، ظاهرا دیگر به گفتوگو هم امیدی نیست!
– بله با حاکم بودن دولت ترامپ در ایالات متحده، چشمانداز روشنی وجود ندارد و مناسبات تهران و واشنگتن در حد مبادله پیام پیش میرود. در واقع خواستههای رییس جمهور کنونی آمریکا به گونهای است که در ایران شرایط پذیرش آن دور از دسترس میباشد.
* ترامپ آن چه مطرح میکند تسلیم ایران است!
– بله ضمن این که رییس جمهور امریکا فردی نیست که روی حرف خود بایستد، لذا به او نمیتوان اعتماد کرد از این رو زیست ایرانی در دوره جمهوری خواهان فعلی با تحریم همراه خواهد بود.
انتهای پیام/
* کامیاب بهرودی
