- سوسن پاکدل/
بازار جهانی طلا در سال جاری میلادی شاهد یکی از قدرتمندترین رالیهای خود بودهاست؛ پناهگاه سنتی سرمایهگذاران در دورههای عدمقطعیت، مسیر صعودی را با شتاب بالا طی کرد. با این حال، اکنون به نظر میرسد این رالی در نقطهای از تثبیت قرار گرفته؛ یعنی نه به وضوح ادامه راه را آغاز کرده و نه در آستانۀ افت قطعی قرار گرفتهاست. قیمتی که طی چند هفته گذشته تحت تأثیر عوامل ژئوپولیتیکی، سیاستهای پولی بانکهای مرکزی و نوسانات دلار آمریکا در مدار صعودی حرکت میکرد، حالا با تردید معاملهگران مواجه شدهاست. آیا این توقف موقت، آغازی است بر اصلاح قیمتها یا باید آن را آرامشی پیش از طوفان دانست؟
صعود چشمگیر و ورود به منطقه تثبیت
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین_طبق گزارشهای موجود ، قیمت طلا در نیمه دوم سال 2025 به طور میانگین تقریباً 26 درصد رشد داشتهاست. این رشد، در سطح بینالمللی بسیار چشمگیر بود و طی همین مدت، چندین رکورد شکستهاست که عوامل متعددی از جمله کاهش نرخ بهره که بهنظر میرسید به سقف رسیدهباشد و تنشهای ژئوپولیتیکی که تقاضای دارایی امن را بالا بردهاند در این صعود نقش داشتهاند. این در حالیست که بازار پس از جذب دادههای اقتصادی جدید و سخنان اخیر مقامات فدرال رزرو، وارد فاز انتظار شده و معاملهگران به دنبال نشانههایی برای جهتگیری بعدی هستند. در این شرایط، به عقیده بعضی تحلیلگران طلا وارد منطقه «تثبیت» شدهاست؛ یعنی پس از یک رالی شدید، اکنون بازار در حالت انتظار قرار دارد.
محرکهای صعودی: چه عواملی طلا را بالا بردهاند؟
از جمله عواملی که بیشترین تاثیر را بر افزایش قیمت طلای جهانی داشتهاند میتوان اشارهکرد به:
- تقاضای بانکهایمرکزی: یکی از مهمترین محرکها، خرید فیزیکی طلا توسط بانکهایمرکزی در کشورهای مختلف است. این عامل باعث شده که کف حمایتی برای قیمت طلا ایجاد شود.
- موفقیت دارایی امن در فضای عدمقطعیت: در شرایطی که اقتصاد جهانی با چالشهایی مانند تورم، ضعف رشد یا تنشهای بینالمللی روبروست، سرمایهگذاران به داراییهایی مانند طلا روی میآورند که از نظر تاریخی عملکرد بهتری در این شرایط دارند.
- رابطۀ معکوس بین نرخ بهره واقعی و دلار: از آنجا که طلا درآمدزایی ندارد، وقتی نرخ بهره واقعی (نرخ اسمی منهای تورم) کاهش یابد یا دلار ضعیفتر شود، جذابیت طلا بیشتر میشود.
- تغییر نقش طلا در سبد سرمایهگذاران: طلا بیش از گذشته بهعنوان ابزاری برای تنوع بخشی و مدیریت ریسک دیده میشود، نه فقط بهعنوان کالای لوکس یا زیورآلات.
اما چرا اکنون «تثبیت»؟ چرا بازار متوقف شده؟
با وجود محرکهای قدرتمند، چند عامل باعث شدهاند که طلا نتواند بدون وقفه به رشد خود ادامهدهد و به نوعی وارد فاز ثبات شدهاست. از نظر کارشناسان اقتصادی، وقتی بازارها انتظار کاهش نرخ بهره را دارند، این احتمال به صورت بالفعل درآمده، دیگر برای رشد بیشتر کافی نخواهدبود.
از سوی دیگر با بازگشت آرامش به اقتصاد جهانی، سرمایهگذاران ترجیح میدهند به سمت داراییهای پرریسکتر مانند سهام بازگردند؛ در چنین شرایطی تقاضای دارایی امن مانند طلا کاهش و قیمت آن هم تثبیت یافته یا حتی نزولی میشود. همچنین ممکن است طلا فعلاً در محدودهای قرارگرفتهباشد که معاملهگران آن را بهعنوان مکث لازم پس از رالی سنگین ببینند: یعنی تثبیت، نه لزوماً پایان مسیر.
پایان رالی یا فرصتی برای تنفس بازار؛ توقف طلا در ایستگاه «تثبیت»
از اینرو تحلیلگران تکنیکال معتقدند که تثبیت فعلی، بیشتر از آنکه پایان رالی باشد، فرصتی برای «تنفس بازار» است. الگوهای نموداری، هنوز نشانهای قوی از بازگشت نزولی نمیدهند. از سوی دیگر، ورود گسترده سرمایه به صندوقهای قابل معامله طلا ETF و افزایش تقاضای فیزیکی در بازارهای آسیایی مانند چین و هند، میتواند روند صعودی را در میانمدت تقویت کند.
دو سناریوی پیشرو: اصلاح یا جهش؟
به این ترتیب در چنین شرایطی دو سناریو را میتوان محتمل دانست:
سناریوی اول: اصلاح قیمت
اگر انتظارات کاهش نرخ بهره برآورده نشود، یا اگر تورم بهتر از حد انتظار کنترل شود و نرخهای بهره واقعی افزایش یابند، طلا ممکن است تحت فشار قرارگیرد که در این حالت، احتمالاً قیمت آن ۱۰ تا ۱۵ درصد افت خواهدکرد. طبق برخی پیشبینیها، در صورت «تحول در ریسک ژئوپولیتیکی» یا افزایش نرخهای واقعی، حتی ممکن است نرخ طلا، کاهش ۱۲ تا ۱۷ درصدی را تجربه کند.
سناریوی دوم: موج جدید رشد
اما اگر نرخ بهره کاهش یابد، دلار ضعیفتر شود، بانکهای مرکزی همچنان بیشتر خرید کنند و شرایط ژئوپولیتیکی نیز وخیمتر شود، طلا میتواند وارد موج جدیدی از رشد شود. تا جایی که برخی تحلیلگران هدف قیمتی 4500 دلار بهازای هر اونس یا بیشتر را برای ماههای آتی مطرح کردهاند.
پایان رالی یا فرصتی برای تنفس بازار؛ توقف طلا در ایستگاه «تثبیت»
نتیجه برای سرمایهگذاران ایرانی
در بازار ایران، که طلا علاوه بر جنبه سرمایهای، ماهیت فرهنگی و زیورآلاتی نیز دارد، این وضعیت میتواند چند پیام برای سرمایهگذاران داشتهباشد:
اگر طلا خریداری کردهاید، فعلاً میتوان گفت بازار به «نقطه تصمیم» رسیدهاست: باید ببینید آیا میخواهید با یک احتمال اصلاح کوتاهمدت مواجه شوید یا منتظر موج بعدی بمانید. توصیه میشود بدون عجله، بخش کوچکی از سبد را به طلا اختصاص دهید و ریسک تبدیل آن به نقد را در نظر بگیرید؛ چرا که ممکن است در صورت شکلگیری موجی جدید زمان نگهداری کمی طولانیتر شود. اما برای کسانی که قصد ورود به بازار طلا دارند، زمان فعلی میتواند نقطهای مناسب برای ورود مرحلهای باشد؛ یعنی طی مراحل متعدد با در نظرگرفتن شرایطی مثل کاهش نرخ بهره یا افزایش تنشها خرید صورت گیرد. همواره در نظر داشتهباشید که بهدلیل نوسانات ارزی و تفاوت قیمت طلای داخلی با بازار بینالمللی، باید هزینههای معامله، مالیات، و احتمال غیرنقد شوندگی طلا را نیز لحاظ کرد.
نکاتی برای خرید سکه
- اگر فکر میکنید نرخ ارز یا تورم افزایش خواهدیافت یا تحولات ژئوپولیتیکی ممکن است تشدید شود، خرید سکه میتواند گزینهای برای محافظت از سرمایه باشد.
- همچنین افق سرمایهگذاریتان اگر میانمدت یا بلندمدت است، یعنی فرض برایناست که چند ماه یا چند سال قصد فروش نخواهیدداشت، ورود مرحلهای میتواند انتخاب مناسبی باشد.
باید در نظرداشت که سکه همچنان یکی از ابزارهای شناختهشده برای حفظ ارزش پول در کشور محسوب میشود و این هم به دلیل رابطه نزدیک با نرخ دلار و هم بخاطر نقش فرهنگی/ اجتماعی آن است که همیشه قیمت سکه رابطه مستقیمی با نرخ ارز و نوسانات ارزی پیدامیکند.
ریسک بازار سکه
با اینحال این بازار ریسکهای خود را هم دارد که نباید از نظردور داشت و آن اینکه:
- بازار سکه فعلاً در شرایطی از «تثبیت» قرار دارد یا به عبارتی نوسانها کمتر شدهاند و ممکن است رشد سریع قبلی تکرار نشود. برای مثال گزارشها نشان میدهند بازار سکه در دورهای از سردرگمی قرار دارد.
- حباب قیمت سکه نیز مطرح است. یعنی ممکن است بخشی از قیمت سکه ناشی از انتظارات و هیجان بازار باشد نه صرفاً ارزش ذاتی طلا و یا تحولات نرخ ارز. اگر حباب زیاد باشد، ریسک کاهش قیمت وجود دارد.
- اگر نیاز دارید داراییتان سریع تبدیل به پول شود، در شرایط فعلی شاید قیمت فروش سکه مطلوب نباشد و نتوانید به بهای موردنظر آن را به نقدینگی تبدیل کنید.
بنابراین اگر سرمایهای دارید که نیاز فوری به آن ندارید و میخواهید در مقابل تورم یا نوسان ارزی محافظت کنید، میتوانید با بخشی از آن سکه خریداری کنید. اما بسیار محتاط و به صورت مرحلهای. اما اگر نیاز دارید سرمایهتان آنی نقد شود یا افق زمانی بسیار کوتاه دارید (مثلاً چند هفته یا ماه) یا ریسکپذیری کمی دارید، فعلاً بهتر است منتظر باشید تا نشانههای روشنتری از جهتگیری بازار مثل روند ارز، سیاستهای پولی، یا وضعیت جهانی طلا شکلبگیرد.
جمعبندی
بازار طلا اکنون در ایستگاه تثبیت قرار گرفته؛ نه قطعاً به پایان رالی رسیده و نه تضمینی دارد که موج بعدی را آغاز نکند. به نظر تحلیلگران، اگر شرایط اقتصادی و ژئوپولیتیکی به سمت تشدید ناامنی و کاهش نرخ بهره برود، احتمالاً طلا وارد موج جدید رشد خواهد شد. اما اگر عکس آن رخ دهد و نرخ بهره بالا بماند یا شرایط سیاسی بهبود یابد، ممکن است شاهد اصلاح قیمت باشیم. برای سرمایهگذاران، کلید تصمیم این است که این عوامل را بهدقت دنبال کنند و مطابق با چشمانداز خود، موقعیتشان را تنظیم کنند. از اینرو تصمیم به خرید سکه و طلا نیز بستگی زیادی به وضعیت مالی، افق زمانی سرمایهگذاری و میزان ریسکپذیری دارد.
انتهای پیام
منابع: World Gold Council_The Economic Times_ Mehr News _ شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز
