این روزها بازار سکه، طلا و رمزارز با افزایش قیمت ارزهای عمده به ویژه دلار دوباره پر رونق شده و بیشتر مردم که اندکی پسانداز بانکی دارند، به دنبال این هستند که با روشهایی چون خرید فلزات گرانبها از سرمایههای خود در برابر تکانههای اقتصادی به خصوص در هفتههای پایانی سال حفاظت کنند و از آنجا که برای خرید مصنوعات طلا باید هزینههای جانبی دیگری چون اجرت و مالیات بپردازند، به خرید طلای آب شده روی آوردهاند.
فروشندگان طلای آب شده در بازار هم با این ایده که مشتری هزینه اضافی بابت طلا نمیپردازد، مردم را راضی کردهاند که به خرید این نوع طلا روی بیاورند به طوری که تقاضا برای طلای آب شده در بازار در سالهای اخیر رشد یافته است.
در این میان کسانی که به دنبال سودجویی از مشتریان خود هستند تا از آنها سوء استفاده کنند، از تمامی روشهای مختلف حتی تقلب برای رسیدن به مقصود بهره می برند تا بتوانند از این نمد برای خود کلاهی بدوزند و سود فراوانی کسب کنند.
موضوع طلا و فلزات گرانبها در نوع خود از قدیمالایام محل بحث بوده است و خود صنف طلافروشان برای اینکه مصنوعه دارای شناسنامه مشخص باشد، اقدام به ارایه یک برگه شناسایی با نام فاکتور یا درج نام بر روی مصنوعه و تعدادی عدد به عنوان اعدادی با تعریف جهانی میکردند.
* رستهای در اتحادیه طلا و جواهر به نام طلای آب شده ایجاد گردیده که غیر متمرکز است و در معاملات آلوده به تقلب، کارایی چندانی ندارد.
* برخی از کسب و کارهای آنلاین بدون داشتن موجود واقعی طلا اقدام به فروش آن میکنند که این موضوع میتواند سرمایه خریداران در فضای مجازی را به خطر بیندازد.
این سند به عنوان گواهی اصالت کالا عمل کرده و در صورت بروز اختلاف یا نیاز به فروش مجدد، به شکل مدرکی معتبر مورد استناد قرار میگیرد. در مقابل، معاملات بدون فاکتور، مصرفکنندگان را در معرض خطرات گوناگونی قرار میدهد.
یک کارشناس صنعت طلا و جواهر درباره فروش طلای آب شده در حاشیه بازار اظهار داشت: در جامعه کنونی به دلایل مختلف رویکرد بازار تغییر کرده و از خرید زیورآلات به سمت خرید سکه و طلای آب شده رفته است.
چالشهای فلز زرد؛ از طلای آب شده تا خالیفروشی در فضای مجازی
عبادالله محمدولی یادآور شد: در دورهای خرید سکه رونق داشت اما چون اکنون حباب دارد، تمایل مردم به خرید طلای آب شده بیشتر شده است.
وی خرید و فروش طلای آب شده را نسبت به زیورآلات باعث کمک به حفظ بنگاه تولیدی، دانست و با برشماری دلایل آن ادامه داد: بانک مرکزی در دهههای قبل برای مدیریت ذخایر طلا در کشور از طریق بانکهای عامل، اجازه فروش شمش و واگذاری آن به بخش خصوصی و تولیدکنندگان را صادر میکرد و ساماندهی بازار را بر عهده داشت به طوری که تولیدکنندگان برای خرید شمش به بانک عامل مراجعه میکردند.
این فعال بازار طلا افزود: بانکها نیز برای فروش شمش اطلاعات خریداران را در اختیار داشتند و مشخص بود که هدف از خرید شمش، تولید مصنوعات طلاست به طوری که در آن زمان چیزی به نام طلای آب شده در بازار وجود نداشت.
وی ادامه داد: با افزایش عرضه طلای آب شده، رستهای به همین نام در اتحادیه طلا ایجاد شده که متاسفانه غیرمتمرکز است و ساختار مناسبی ندارد چراکه براساس یک نیاز و زمان بوده که فکر میکنم در آینده چالشی بزرگ در بازار طلا به وجود آورد.
محمدولی درباره خرید طلای آب شده بدون فاکتور و سند معتبر نیز تصریح کرد: امروز خریدار وقتی تصمیم میگیرد که برای حفظ سرمایه خود اقدام به خرید طلای آب شده کند، باید حتما مدرک معتبر دریافت کند.
وی ادامه داد: البته تعدادی سودجو در بازار حضور دارند که بخواهند از آب گل آلود ماهی بگیرند و اتحادیه طلا و رسانه ها باید بیشتر برای آگاهی بخشی به مردم تلاش کنند.
محمدولی درباره اقدامات سودجویان در این زمینه خاطر نشان کرد: خریداران باید اول مطمئن باشند که واحد فروشنده جواز کسب داشته باشد، دوم اینکه دستگاه کارتخوانی که خرید از طریق آن انجام میشود، حتما باید به نام فرد و فروشگاه باشد و سوم در همان زمانی که خرید انجام شد، فیزیک جنس خریداری شده تحویل گرفته شود.
***
با گسترش فناوری و توسعه کسب و کارهای دیجیتال، خرید و فروش آنلاین طلا به یکی از پدیدههای نوین در بازار سرمایهگذاری ایران تبدیل شده است. این روش نوظهور که به کاربران امکان خرید طلا با هر میزان سرمایه را میدهد، جذابیت زیادی برای افراد ایجاد کرده است. اما در کنار این فرصتها، چالشها و نگرانیهایی نیز وجود دارد که نیازمند بررسی دقیق میباشد.
یکی از مهمترین دلایلی که مردم را به خرید آنلاین طلا سوق میدهد، امکان سرمایهگذاری با هر مقدار پول است. برخلاف روشهای سنتی که خریدار باید سرمایه کافی برای خرید حداقل یک گرم طلا داشته باشد، در پلتفرمهای آنلاین این محدودیت وجود ندارد. کاربران میتوانند بهصورت تدریجی طلا خریداری کنند و زمانی که مجموع خریدشان به یک گرم رسید، درخواست تحویل فیزیکی دهند. این قابلیت، خرید طلا را برای اقشار مختلف جامعه آسانتر کرده است.
همچنین، خرید آنلاین طلا به دلیل دسترسی سریع و آسان به بازار، صرفهجویی در زمان و امکان مقایسه قیمتها در پلتفرمهای مختلف، به گزینهای محبوب تبدیل شده است. این روش بهویژه برای افرادی که به دنبال سرمایهگذاری امن و بلندمدت هستند، جذابیت بیشتری دارد.
با وجود مزایای ذکرشده، خرید و فروش طلا در فضای مجازی با چالشها و ریسکهایی همراه است که نمیتوان آنها را نادیده گرفت. یکی از مهمترین نگرانیها در این زمینه، پدیده «خالیفروشی» است. در این روش غیرقانونی، برخی کسبوکارها بدون داشتن موجودی واقعی طلا، اقدام به فروش آن میکنند. این موضوع میتواند خریداران را با خطر از دست دادن سرمایه خود مواجه کند.
چالشهای فلز زرد؛ از طلای آب شده تا خالیفروشی در فضای مجازی
در این روند، بانک مرکزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت در تلاشاند تا با وضع قوانین سختگیرانه، از این تخلفات جلوگیری کنند. طبق دستورالعملهای جدید، فروش آنلاین طلا تنها زمانی مجاز است که طلا بهصورت فیزیکی موجود باشد و در بانکهای عامل ذخیره شود. این اقدام بهمنظور افزایش شفافیت و امنیت در معاملات طلا صورت گرفته است.
از سوی دیگر، یکی از الزامات فعالیت در حوزه خرید و فروش آنلاین طلا، دریافت مجوز از نهادهای مربوطه است. پلتفرمهایی که در این زمینه فعالیت میکنند، باید از اتحادیه کسبوکارهای مجازی، مرکز تجارت الکترونیک وزارت صمت یا درگاه ملی مجوزها تأییدیههای لازم را دریافت کنند. این مجوزها تضمین میکنند که کسبوکارهای فعال در این حوزه از استانداردهای لازم برخوردارند و فعالیت آنها تحت نظارت است.
بر این اساس، برای مقابله با تخلفات و افزایش شفافیت در معاملات طلا، وزارت صمت در مردادماه سال جاری از سامانهای با عنوان «سندباکس» رونمایی کرد. این سکوی هوشمند با هدف جلوگیری از خالیفروشی فلزات گرانبها و ایجاد نظارت ثانویه بر بازار طراحی شده است.
نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، با اشاره به اهمیت رعایت استانداردهای فنی و امنیتی در معاملات طلا، گفته است: «اگرچه ما با فروش طلا در فضای مجازی مخالف نیستیم، اما این فعالیت باید تحت نظارت دقیق انجام شود و خریداران باید از امنیت معاملات خود مطمئن باشند.»
