* وقتی نرخ ارز بالا میرود و تورم در حال رشد است یعنی این که دارد چاپ پول، صورت میگیرد این مسیر به ابرتورم میرسد.
* انتشار فهرست ابر بدهکاران بانکی شوی تبلیغاتی بود، نجومیبگیران هم با قلدری بدهی خود را پرداخت نکردند و هیات مدیره هیچ بانکی مواخذه نشد.
اقتصاددانان بر این باورند که اعلام فهرست ابر بدهکاران بانکی بدون اِعمال قدرت دولت در راستای مقابله با فساد، نتیجه مثبتی در اقتصاد کشور نخواهد داشت.
بر این اساس تا زمانی که اقدامی برای بازپسگیری پول تولید از رانتخواران بانکی صورت نگیرد مردم نسبت به برخورد وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی با نجومیبگیران با دیده تردید مینگرند. «سرمایه و ثروت» در این باره با دکتر علی سعدوندی، اقتصاددان و مشاور بینالمللی بانکداری، گفتوگویی انجام داده است که در ادامه میآید:
* پس از انتشار فهرست ابربدهکاران بانکی چرا دولت اقدامی در جهت بازپسگیری پول بیتالمال به عمل نیاورد و گزارشی در این باره منتشر نشد؟
– برای این که کار دولت برای رفع تکلیف بود، بدهکاران بانکی هم با قلدری بدهیهای معوقه خود را پرداخت نکردند و جامعه هم نظارهگر همه مسایل است، لذا این افشای اطلاعات آن چیزی نیست که توصیه شده باشد و به نوعی نقض غرض است به عبارت دیگر پس از اعلام اسامی، مردم انتظار وصول مطالبات را داشتند که نشد!
* اگر ارادهای برای دریافت مطالبات نبود، فهرست بدهکاران برای چه منتشر شد؟
– در واقع این کار یک شوی تبلیغاتی بود که بگویند ما با کسانی که از طریق نفوذ، تسهیلات نجومی گرفتهاند، ارتباطی نداریم. البته بانک مرکزی هم به تبصره ۱۶ بودجه سال ۱۴۰۱ عمل نکرد.
* تبصره ۱۶ چیست؟
– این که کل بدهیها چه معوقه و چه غیرمعوقه همه بانکها همراه با وثیقهها و وضعیت وصول مطالبات منتشر شود. در این میان هم بانکی مانند کشاورزی برای شانه خالی کردن از انجام وظیفه اعلام میکند که ما بدهی بزرگ نداریم در حالی که بانک مرکزی بایستی در مقابل بانکهایی که درست و کامل افشای اطلاعات نکردند میایستاد و هیات مدیره آنان را برای همیشه در لیست سیاه قرار میداد. بنابراین باید نتیجه گرفت از ابتدا، عزم جدی در این زمینه وجود نداشته است.
* چرا اسم بنیاد برکت از فهرست بدهکاران بزرگ بانکی خط خورد؟
– باید از آقایانی که دستور این کار را دادند پرسید. آیا این بنیاد تسهیلاتی را که گرفته بازگردانده است؟ اگر این گونه بود اشکالی ندارد ولی اگر بنیاد برکت همچنان بدهکار است که به باور من هست، چرا اسمش را حذف کردید؟ با این شرایط، باید روزهای بدی را برای اقتصادمان متصور باشیم که به ابر تورم منتهی میشود.
* در سال ۱۴۰۱ وقتی مذاکرات احیای برجام به بن بست رسید، دولت سریع سراغ حذف ارز ترجیحی رفت، در حالی که آقایان مدعی بودند، اقتصاد کشور هیچ ارتباطی به مذاکرات ندارد؟
– تجربه در کشور ما نشان داده هر وقت مذاکرات از سر گرفته میشود قیمت ارز نزولی میگردد و هر زمان گفتوگوها با بنبست مواجه میشود نرخ دلار و یورو هم بالا میرود البته خود دولت هم به این موضوع اعتقاد دارد و از آن به عنوان آثار روانی و انتظارات تورمی نام میبرد. حال سوالی که در این میان مطرح است این که چرا در زمان مذاکرات که نرخ اسکناسهای امریکایی و اروپایی نزولی بود، ارز ترجیحی را حذف نکردید و کار به زمان بنبست گفتوگو موکول گردید؟ در واقع باید گفت هیچ گونه تفکری پشت سیاستهای اقتصادی فعلی وجود ندارد و این خیلی خطرناک است.
* بانک مرکزی گفته است بدهی دولت به بانکهایی نظیر صادرات، ملت و تجارت پرداخت خواهد شد. این بدهیها چه شکل و شمایلی دارد؟
– بدهی دولت به بانک مرکزی از طریق پایه پولی تامین میشود که به چاپ پول میرسد اما بدهی به نظام بانکی به صورت تسهیلات است که در موارد بسیار نقدینگی میآفریند. از طرفی بازپرداخت بدهیهای دولت به بانک مرکزی و نظام بانکی نه مطلوب است و نه ممکن، بلکه کاری که باید صورت بگیرد این است که فهرست بدهیها شفاف شود که ابزار آن اوراق میباشد. حال نکته عجیبی که وجود دارد این که در بودجه سال ۱۴۰۱ نقش اوراق به شدت تضعیف شده است، یعنی این که ما روشهای غلط گذشته را همچنان ادامه میدهیم و از شفافیت خبری نیست.
* برخلاف ادعای دولت، کارشناسان پولی و مالی معتقدند که خلق پول مانند گذشته ادامه دارد و وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی این کار را متوقف نکردهاند!
– وقتی نرخ ارز بالا میرود و تورم در حال رشد است، یعنی این که دارد چاپ پول صورت میگیرد و دولت از منابع بانک مرکزی استفاده میکند.
* بعد از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، دولت سراغ حقوق کارمندان و بازنشستهها رفته است به طوری که همسانسازی بازنشستگان کشوری را معلق گذاشته و اجرای رتبهبندی معلمان را با امروز و فردا کردن به عقب میاندازند، چرا با سالمندان این قدر نامهربان شدهایم؟
– در وزارت تعاون، کار و رفاه بلبشوست از یک طرف دستمزد کارگران ۵۷ درصد بالا میرود از آن طرف همسانسازی بازنشستگان را اجرا نمیکنند. ما از این نحوه رفتار ضربه خواهیم خورد.
* قرار بود با حذف ارز ترجیحی مواد غذایی با قیمتهای شهریور ۱۴۰۰ عرضه شود. در این زمینه هم خلف وعده شد!
– دولتها تا زمانی که بتوانند به سیاستهای مخرب گذشته ادامه میدهند، زمانی نرخ ارز را ثابت نگه میدارند و وقتی فنر ارزی درمیرود میآیند و مثلا ارز ۴۲۰۰ تومانی را حذف میکنند و اسم آن را جراحی اقتصادی میگذارند در حالی که جراحی در کار نبوده. ارز ترجیحی حذف شده و جای آن را ارز نیمایی گرفته است و وقتی هم نرخ ارز نیمایی سرکوب میشود قیمت دلار و یورو در بازار آزاد صعودی میشود.
