در نخستین ماه تابستان سال جاری تاسیس بورس املاک با سرمایه ۵ هزار میلیارد تومان به تصویب رسید و سازمان بورس مکلف شد ظرف ۴ ماه پنجمین بورس کشور را، راه اندازی کند.
بورس کالای ایران که مسئولیت راهاندازی بورس املاک را دارد مقرر کرده ۵۰ درصد سرمایه این کار به صورت پذیره نویسی در اختیار مردم قرار گیرد، ۲۵ درصد آن بین موسسات و نهادهای دولتی تقسیم شود و ۲۵ درصد دیگر در اختیار شرکتهای بخش خصوصی قرار گیرد. در این روند بورس املاک تنها محدود به معاملات مستغلات نمیشود و پروژههای بزرگ فرودگاهی و آزادراهی را نیز در بر میگیرد.
به گزارش خبرنگار «سرمایه و ثروت» مالکان زمین، شرکتهای ساختمانی دارای توان فنی و مدیریتی و در نهایت مردم سه رکن تشکیل دهنده بورس املاک هستند که قرار است در قالب این بازار در کنار هم قرار گیرند به این ترتیب دارنده زمین، ملک خود را عرضه میکند، شرکت ساختمانی بخش عملیاتی کار را متعهد میشود و مردم تامین مالی آن را تقبل میکنند.
این سه رکن در قالب یک SPV امور را پیش برده و اوراق بهادار منتشر میشود که با عرضه در بورس، ساختمان سازی انجام میگیرد.
نکته قابل توجه در این میان آن است که بایستی سهام عدالت به عنوان پشتوانه رهنی افراد برای خرید متری مسکن در این پروژه قرار گیرد، در واقع مردم از این سهام به عنوان وثیقه در بخش ملک و املاک سود خواهندبرد.
در راهاندازی بورس مسکن همچنین تلاش برای افزایش و بهبود روند تولید است لذا تمرکزی در بخش معاملات وجود نخواهد داشت به عبارت دیگر این بورس به دنبال تولید انبوه ساختمان، اجرای پروژههای سودآور عمرانی و کاهش قیمت تمام شده ساخت از طریق قرار گرفتن ارکان مختلف یعنی دولت، نهادهای عمومی و غیردولتی، شرکت های پیمانکاری و منابع نقدینگی موجود در کشور در کنار یکدیگر برای توسعه بخش مسکن و پروژههای فرودگاهی و آزادراهی است. بنابراین مفهوم بورس املاک این نیست که مردم بتوانند املاک موجود خود را برای خرید و فروش در بورس عرضه کنند و تاکنون چنین بحثی مطرح نشده و بازار ثانویه املاک از رهن و اجاره گرفته تا خرید و فروش و ساخت واحدهای معمولی همچنان در اختیار اتحادیه املاک است.
کارشناسان بازار سرمایه تاکید دارند: باراه اندازی بورس مسکن، سرمایههای سرگردان که در بازار عامل افزایش قیمت ملک و املاک هستند، راهی بازار جدید شده و افراد میتوانند با سرمایه های اندک خود املاک را به صورت متری خریداری کنند که این روند از التهاب و تورم بازار خواهد کاست. مخالفان راهاندازی بورس مسکن با تاکید بر اینکه در هیچ کجای جهان چنین بورسی وجود ندارند، خاطرنشان می سازند: روال معمول در این زمینه صندوقهای سرمایهگذاری، زمین و ساختمان است که با جذب سرمایههای خرد، ساخت و ساز را رونق میدهند، بر این اساس چون ٣٠ درصد بورس املاک و مستغلات قرار است با خرید و فروش متری انجام گیرد بنابراین التهاب در بازار نیز اجتناب ناپذیر میشود.
منتقدان بورس مسکن باور دارند: چون بورس یکی از نقد شونده ترین بازارهاست و در مقابل بازار مسکن بازاری است که نقش شوندگی پایین دارد به همین دلیل نقد شوندگی بالای بورس ممکن است شخص را وسوسه کند که سرمایهگذاری خود را در بورس املاک به هر دلیلی به پایان برساند و از آن در جای دیگری استفاده کند که این مسئله میتواند دست سازندگان را که پروژه آنها بین یک تا دو سال طول میکشد را از منابع موجود خالی کند.
در این میان موافقان بورس املاک که کم هم نیستند، اظهار می دارند: قیمت گذاری شفاف، ایجاد تعادل در قیمت آپارتمان و نقدشوندگی از مزایای مهم آغاز به کار بورس مسکن خواهد بود. در این روند با قانونمندی حاکم بر ساز و کار بازار سرمایه، هزینههای مربوط به انجام معاملات مسکن و خرید و فروش ها شفاف میگردد و واگذاریهای املاک بدون استفاده به ویژه املاک دولتی تسهیل میشود.
به گزارش خبرنگار «سرمایه و ثروت» در حال حاضر قیمت آپارتمان در تهران و دیگر کلانشهرها، افسار گسیخته و غیرقابل کنترل شدهاست لذا انتظار میرود بورس املاک با ایجاد عرضه و تقاضا در محیطی شفاف و نظامند، سطح عمومی قیمتها را تعدیل کند و با کنار زدن ساختارهای سنتی از بازار ملک و املاک، دست دلالان و سوداگران را از این عرصه کوتاه نماید.
