«گردشگری و جهانگردی» پس از مواد شیمیایی و سوخت بالاتر از خودرو و موادغذایی رتبه سوم در کسب درآمد برای کشورها را دارد. در این روند، ترکیه با دستیابی به ۴۶ میلیارد و ۲۸۴ میلیون و ۹۰۷ هزار دلار از گردشگری در سال ۲۰۲۲ بخش زیادی از درآمد ملی خود را از طریق این صنعت به دست آورده است. این در حالی است که اگر نگاهی به نقشه جغرافیایی این کشور بیندازیم درخواهیم یافت که ترکیه در یک عرض جغرافیایی گسترده شده به همین دلیل از تنوع آب و هوایی زیادی برخوردار نیست. یعنی از شرق به غرب و از شمال به جنوب این کشور همه دارای شرایط اقلیمی یکسان است.
* دکتر تجری: آشوراده مصوبه کمیته ملی طبیعتگردی را دارد و عملیات ساخت منطقه گردشگری در آن به زودی آغاز میشود.
* در عرصهها و فضاهای سبزی که استعداد کار گردشگری دارند، بستههایی در قالب فرصتهای سرمایهگذاری به مردم معرفی میشود.
در این میان، کمتر کشوری مانند ایران در دنیا وجود دارد که چند عامل متضاد طبیعی مانند کوه، جنگل، رودخانه، کویر، اقلیم سرد و گرم، مرطوب و خشک را با هم داشته باشد حداقل این مهم در بین همسایگان به چشم نمیخورد. حال آمارها حکایت از آن دارد باوجود جاذبههای مهم گردشگری در کشور، دو استان گیلان و مازندران همچنان در صدر مکانهای هدف برای سفر مردم است و استانهایی مانند کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی سهم چندانی از این نظر ندارد!
«سرمایه و ثروت» در گفتوگو با دکتر احمد تجری مدیرکل سرمایهگذاری، زیرساخت و مناطق نمونه گردشگری به بررسی این صنعت در ایران پرداخته است:
* شهرداری تهران در سال ۱۴۰۲ اصرار بر ساخت هتل در بوستانهای جنگلی(۱) داشت و پروژههایی نظیر «چمران» و «کوهستان» را مطرح میکرد آیا ساخت هتل انجام گرفت؟
– نخیر، هتلی ساخته نشد.
* پس آن همه سر و صدا برای چه بود؟
– ما مسیری را با شهرداریها و سازمانهایی مانند «زمین و مسکن»، «منابع طبیعی» و «حفاظت محیط زیست» طی کردهایم که براساس آن بتوان در عرصههایی که امکان ساخت پروژههای گردشگری مانند هتل، رستوران ، سرگرمی و تفریحی وجود دارد، بستههایی را در قالب فرصتهای سرمایهگذاری تعریف کنیم. در این روند هم الزاماً موضوع بوستانهای جنگلی نبوده، بلکه عرصهها و فضاهای سبزی که استعداد کار گردشگری دارند، مدنظر بوده است.
* مناطق نمونه گردشگری برای احداث، پیوست «زیست محیطی» دارند؟
– این مناطق به واسطه مساحت بالا و ساخت در فضاهای سبز و طبیعی به لحاظ مسایل زیست محیطی مورد بررسی قرار میگیرند و پس از آن فرآیند دریافت مجوز را طی میکنند.
* پس چرا در منطقه «آلیمالات» مازندران که جنبه گردشگری دارد برای احداث پارکینگ، درختان را قطع میکنند؟
– منطقه گردشگری محدوده دارد که ساخت پروژه براساس عرصهای که سرمایهگذار معرفی میکند صورت میگیرد آن چه در شهرستان نور اتفاق افتاد خارج از محدوده منطقه گردشگری بود.
* ساخت منطقه گردشگری «آشوراده» به کجا رسید؟ فعالان محیط زیست هنوز با احداث این مجموعه مخالفت میکنند!
– «آشوراده» همه مجوزهای لازم را دارد حتی این مجموعه مصوبه کمیته ملی طبیعتگردی متشکل از وزارت گردشگری و سازمانهای مناطق طبیعی و حفاظت محیط زیست را دریافت کرده و صندوق ملی محیط زیست به عنوان مجری طرح، در حال طی مقدمات لازم برای شروع عملیات ساخت است.
* استقبال از احداث هتل در کشور چگونه است؟
– در مورد فضاهای گردشگری که هتل هم از مصادیق آن میباشد باید گفت در حدود ۲۴۰۰ پروژه در کشور در حال ساخت است. در این روند، بیش از ۵۵۰ هتل و هتل آپارتمان وجود دارد که سرمایهگذار دارند، لذا باید از استقبال صورت گرفته خشنود بود. از طرفی، در طول دو سه سال اخیر حدود ۱۶۱۰ مجموعه گردشگری به بهرهبرداری رسیدهاند که مشغول خدمترسانی هستند.
* هتلهای زنجیرهای بینالمللی، پیشنهادی برای احداث هتل در ایران داشتهاند؟
– تحت این عنوان نه؛ با این حال، سرمایهگذار خارجی داشتهایم که طبق آمار دو سال گذشته رقمی بالغ بر ۲۵۰ میلیون دلار آورده، عرضه کردهاند و عمدتاً ایرانیان مقیم خارج بودهاند.
* کدام یک از مناطق کشور بیشتر برای هتلسازی مورد توجه است؟
– اقلیمهای متفاوت، تاسیسات خاص خود را دارند. بر این اساس، در همه شهرها، پروژههای مختلف در حال ساخت است.
* حمایت دولت از احداث مناطق گردشگری چگونه است؟
– در این زمینه ۲۰ مصوبه حمایتی برای گردشگری داریم و در برنامه هفتم هم موضوع تاسیسات ترکیبی مورد تاکید قرار گرفته است که براساس آن پروژههای گردشگری که نیاز به سرمایه دارند میتوانند از طریق ساخت بخشهای خدماتی، تجاری و اداری تامین مالی کنند. در این روند هم برای ساخت هتل و صدور پروانه ساختمان تخفیف عوارضی لحاظ شده که در برخی استانها مانند اصفهان رقم آن تا ۹۹ درصد میرسد.
* کامیاب بهرودی
* پینویس:
(۱) علیرضا زاکانی، زمستان سال ۱۴۰۰ وقتی اولین بودجه شهرداری را به شورای شهر تهران برد به ۴۴ هزار هکتار فضای سبز پیرامونی پایتخت اشاره کرد که در آن ۹ پهنه برای بارگذاری مجوز وجود دارد و خبر از ساخت هتل و مجتمعهای بزرگ در بوستانهای جنگلی داد. در این روند، هم «هتل چمران» و «هتل کوهستان» به عنوان فرصتهای سرمایهگذاری سال ۱۴۰۲ معرفی شدند که تاکنون خبری از آنها نیست.