* نیلوفر خلیلی
دولت، برنامه زمانبندی واگذاری سهام متعلق به صندوقهای بازنشستگی کشوری، لشکری، تامین اجتماعی و شرکتهای تابع و وابسته به آنها را مشخص کرد که براساس آن این کار باید تا پایان آذر ماه 1405 انجام شود.
در واقع هدف از ادغام صندوقهای بازنشستگی یا واگذاری سهام آنها این است که صندوقها زیان ده بوده و دولت در شرایطی که دچار کسری بودجه است، منافع کافی برای تامین مالی آنها را ندارد.
در این میان با جدیتر شدن بحث واگذاری سهام، انحلال و یا ادغام صندوقهای بازنشستگی به نظر میرسد که بخش خصوصی به دلایل مختلف انگیزه و توان خرید سهام شرکتهای بزرگ را ندارد ضمن اینکه عملکرد دولت در سالهای گذشته نشان داده که نتوانسته تعهدات خود را به صندوقها به درستی انجام دهد و بدهیها، آنقدر انباشته شده که بعید است پولی ته جیب بیتالمال برای پرداخت حق و حقوق بازنشستگان باشد و موضوعاتی مانند قانون همسان سازی را باید به فراموشی سپرد.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین گفتوگویی انجام داده با دکتر کامران ندری، استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق، که در آن موضوع واگذاری سهام صندوقهای بازنشستگی مورد بحث و بررسی قرارگرفتهاست. در ادامه میخوانید:
* درباره واگذاری سهام صندوقهای بازنشستگی بگویید؟
– این صندوقها در اصل متعلق به بازنشستگان است و با منابع آنها شکل گرفته. از طرفی تعهدات بسیار به بازنشستگان دارند ضمن اینکه عمومی محسوب میشوند با این حال شرکتهای تابع آنها سودآور نیستند که بخواهند سهامشان را به بازار عرضه کنند و مجموعههایی پیدا شوند که مایل به خرید آنها باشند. لذا باید دید هدف دولت از این واگذاری چیست و چه الگویی را دنبال میکند.
پولی ته جیب دولت برای پرداخت حقوق بازنشستگان نمانده است.
* در مواردی برخی از این شرکتها زیان ده شدهاند؟
– بله برای همین ارزش بازاری ندارند و باید برای واگذاریشان مذاکره کرد در این میان باید دید چه چیزی دست صندوقها را میگیرد. نکته دیگر اینکه تعهدات صندوقها به بازنشستگان جنبه نقد دارد و میبایست در حوزههایی سرمایهگذاری میکردند که ریسک پایینتر داشته و تحت تاثیر نوسانات اقتصادی قرار نمیگرفتند از این جهت میتوان حدس زد که دولت این فشار را روی آنها گذاشته که به سمت داراییهای سالمتر بروند تا قدرت نقد شوندگیشان بالاتر برود، براین اساس انتظار میرود صندوقهای بازنشستگی در آینده پرتفوی کم ریسکی را برای خود تعریف و داراییهای زیانده را کنار گذارند که میتواند یک برنامه حرفهای و تخصصی باشد.
* بازنشستگان به معیشت خود اعتراض دارند اما آنها را با موضوعاتی چون داستان یونان میترسانند که مجبور شد برای پرداخت حقوق بازنشستگان جزایر خود را بفروشد، آیا شرایط واقعا اینقدر هولناک است؟
– ایران به لحاظ قلمرو جغرافیایی و از حیث برخورداری از منابع طبیعی و انسانی، پتانسیل بالایی دارد و قابل مقایسه با کشور کوچکی مانند یونان نیست آنچه که باید در ایران در دستور کار قرار گیرد تغییر شیوه حکمرانی و مدیریتی است برای اینکه مملکت بد اداره میشود.
* شرکتهای تابع صندوقهای بازنشستگی سودآور نیستند و ارزش بازاری ندارند بنابراین برای واگذاری سهام آنها باید مذاکره کرد.
* مملکت بد اداره میشود، لذا بازنشستگان برای بهبود معیشتشان باید به فکر درآمد تکمیلی از طریق سرمایهگذاری در بیمههای عمر باشند.
* منظورتان از بد اداره شدن چیست؟
– در حوزه سیاسی، کسانی مسوولیت اداره کشور را برعهده داشتهاند که ایده و تفکرشان موفقیتآمیز نبوده و مکانیسمی که وجود دارد اجازه نمیدهد تغییری حاصل گردد به عبارت دیگر اگر آنها اشتباه کرده باشند و مسیری که رفتهاند غلط بوده نمیتوان در یک فرآیند دموکراتیک و مسالمتآمیز شیوههایشان را عوض کرد پس باید گفت دچار بنبست شدهایم.
بازنشستگان بایستی مانند بیمه که هم پایه و هم تکمیلی دارد حقوق پایه خود را از صندوقها دریافت کنند.
* برای بهبود معیشت بازنشستگان چه باید کرد؟
– همان کاری که در بیشتر نقاط دنیا میشود. بازنشستگان بایستی مانند بیمه که هم پایه و هم تکمیلی دارد حقوق پایه خود را از صندوقها دریافت کنند و برای بهبود معیشت به دنبال درآمد تکمیلی از طریق سرمایهگذاری در بیمهها و صندوقهای بازنشستگی تکمیلی باشند.
وقتی رشد اقتصادی در کشور پایین باشد سرمایهگذاریها هم بازدهی مناسب ندارند.
* اما بیمهها در ایران شرایط خوبی ندارند؟
– برای اینکه بسیاری از آنها شبه دولتی هستند ضمن اینکه وقتی رشد اقتصادی در کشور پایین باشد سرمایهگذاریها هم بازدهی مناسب ندارند.
* پی نویس:
(1) پرتفوی: پرتفوی (portfolio) به ترکیبی از داراییها گفته میشود که توسط یک سرمایهگذار برای سرمایهگذاری تشکیل میشود. در این میان هدف از تشکیل سبد سهام، تقسیم کردن ریسک سرمایهگذاری بین چند سهم است در واقع سود یک سهم میتواند ضرر سهام دیگر را جبران کند.
انتهای پیام
