- سوسن پاکدل
با افزایش سرعت تحولات منطقه و سقوط دولت بشار اسد در سوریه، نرخ ارز همچون هفته های اخیر شتاب صعودی به خود گرفت و نوسانات بازار آزاد ارز را تشدید کرد تا جایی که دلار از مرز ۷۲هزار تومان گذشت و هر یورو نیز عبور از نرخ ۷۶ هزار تومان را به خوددید.
طبق گفته برخی از تحلیل گران این وضعیت موقتی بوده، طی روزهای آینده احتمال کاهش نرخ ارز وجود دارد چرا که نوسانات فوق بیشتر ناشی از هیجانات روانی تحولات منطقهای است و ارتباط چندانی با وضعیت اقتصادی کشور ندارد.
فشردگی فنر قیمتها
اما از سوی دیگر گروهی نیز فشردگی فنر قیمتها طی چند ماه اخیر را عامل افزایش قیمت ارز دانسته، بر این باورند که تقاضاهای پایان سال میلادی نیز میتواند محرک جدیدی برای رسیدن بازار به سقف جدید قیمت ها باشد.
در این بین بازار طلا و سکه نیز تلاطم شدیدی را همچون روزهای اخیر به خود دید تا جایی که هر گرم طلای ۲۴ عیار، بالای ۶ میلیون تومان و هر مثقال طلا نیز حدود ۲۰ میلیون تومان معامله شد. این در شرایطی است که اونس طلا در بازار جهانی با تغییر مثبت، قیمت حدود ۳ هزار تومان را تجربه کرده است با این حال قیمت هر قطعه سکه بهار آزادی به مرز ۵۲ میلیون و ربع سکه بهار آزادی به ۱۷ میلیون تومان رسید.
بورس
البته بورس هم التهابات منحصر به فرد خود را تجربه کرد به گونه ای که شاخص کل بورس با افت ۲۵,۱۰۴ واحد به رقم ۲,۴۴۳,۶۵۹ واحد رسیده است و با قرمز کردن وضعیت بازار سهام، نگرانی بسیاری از سهامداران و سرمایه گذاران این حوزه را افزایش داد.
از سوی دیگر بازار رمز ارزها نیز از تحولات مالی جهان و منطقه مصون نماند به طوری که قیمت تتر و بیت کوین برای اولین بار سقف تاریخی خود را شکست و به بالاتر از ۱۰۰ هزار دلار رسید روندی که معاملهگران از آن با عنوان «نقطه عطف بزرگ» برای بازار ارزهای دیجیتال یاد میکنند.
این مساله امیدواری سرمایهگذاران حوزه رمزارزها را برای تقویت هر چه بیشتر جایگاه این بازار افزایش داده است که با روی کار آمدن پال اتکینز، از حامیان رمزارزها، بهعنوان ریاست کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا توسط دونالد ترامپ، این اتفاق دور از ذهن نخواهدبود.
بی پولی بازار
هر چند هنوز برخی از تحلیلگران با دیدگاه کاهشی بر این باورند که در کوتاهمدت جهشهای شدیدی در قیمت ارز رخ نخواهدداد و وضعیت فعلی اجتماعی آمادگی نوسانات بزرگ را ندارد و یا علی رغم ادعای اخیر معاون اسبق ارزی بانک مرکزی که در صورت مدیریت مسئولان، امکان کاهش نرخ ارز وجود خواهد داشت، فعالان بازار معتقدند شرایط بازارهای طلا، سکه، ارز و بورس در هفته جاری بیشتر نشاندهنده بحران جدی نقدینگی است تا پدیده دیگر. آنها متذکر شده اند اصطلاح “بیپولی بازار” به وضوح در معاملات مشاهده میشود.
به گفته این گروه، نقدینگی بسیارکم است و بازار درگیر بلوکه سنگین است؛ وضعیتی که موجب شده تا بسیاری از معاملهگران برای خروج از موقعیتهای سرمایهگذاری خود، به فروش داراییها در سطوح بالاتر روی آورند. عملیاتی که معمولاً با هدف تأمین نقدینگی انجام میشود و در نتیجه، سود حاصل از این استراتژی تا حد زیادی وابسته به مدیریت دقیق بلوکهها و تسویه حسابهای بازار است.
با این حال اعلام رویداد «رمزآتی» از سوی همتی وزیر اقتصاد با مضمون هشدار به سرمایهگذاران «بازار ارزهای دیجیتال» برای فعالیت در این بازار که به دلیل نوسانات شدید و عدم کنترل عرضه و تقاضای جهانی، «پرریسک» خوانده شده است همچنین وعده معاون بانک مرکزی درباره مجاز شدن انتشار و عرضه رمزپولها در داخل کشور از طریق محیط آزمون تنظیمگری و قانونی کردن این بازار، اخیرا توجه فعالان بازار را به خود جلب کرد چرا که بر این باورند در صورت عملیاتی شدن این طرح ها، از این پس بانک مرکزی مسئول تدوین چارچوب فعالیت کارگزاران رمزپول بوده و تمامی فعالان این حوزه ملزم به اخذ مجوز خواهندبود از سوی دیگر، برای حفاظت از داراییهای عمومی، کارگزاران باید از نهادهای امین دارای مجوز بانک مرکزی استفاده کنند.
تصمیم گیری های فوق در کنار عرضه سکه ضرب ۱۴۰۳ توسط مرکز مبادله و زیر نظر بانک مرکزی بدین معنا می تواند باشد که دولت در صدد توجه به ریسکهای بازار و تلاش برای تنظیمگری در امور قیمت گذاری و کنترل آن است امری که با وجود وعده های دولت های پیشین نه تنها تحقق پیدا نکرد بلکه روز به روز بحران و تلاطم بیشتری را تجربه کرد تا جایی که در فاصله تقریبا یک دهه دلار ۳ هزار تومنی، بهای بالای ۷۰ هزار تومان را به جان خرید و این یعنی کوچکتر شدن سفره خانوارهای ایرانی، گسترده تر شدن خط فقر و کاهش سطح رفاه در زندگی عموم جامعه.
حال باید دید با قطعی شدن سقوط دولت سوریه و به دنبال آن کنترل یا مدیریت ناآرامی های داخلی این کشور و احتمالا منطقه، بازار مالی ما رو به ثبات خواهد رفت یا تشدید نوسانات را تجربه خواهدکرد؟
