بنا بر نتایج یک پژوهش علمی، از سال ۱۳۳۵ تا ۱۴۳۵ تعداد سالمندان کشور حدود ۲۴ برابر افزایش خواهدیافت و پیشبینی میشود از سال ۱۴۲۵ کشور وارد فاز سالخوردگی جمعیت شود؛ در این میان با توجه به افزایش الگوی تنهازیستی در میان زنان سالمند نسبت به مردان و تعداد زنان سالمند مجرد قطعی و مطلقه، تعداد زنان سالمند تنها طی ۳۰ سال آینده، ۳ برابر خواهدشد.
طبق سرشماریهای مرکز آمار ایران از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۹۵ جمعیت ۶۰ سال به بالا در کشور از ۱.۴ به ۷.۴ میلیون نفر افزایش یافته است و میتوان گفت طی ۶ دهه گذشته افزایش جمعیت سالمندان روند کند و آرامی داشته، اما این روند در سالها و دهههای آینده سرعت بیشتری به خود خواهدگرفت به طوری که بر اساس پیشبینیهای جمعیتی تعداد سالمندان ۶۰ ساله و بالاتر، از ۷.۴ به ۳۳.۴ میلیون نفر در سال ۱۴۳۵ خواهد رسید و تعداد سالمندان ۶۵ ساله و بالاتر نیز از ۵ میلیون نفر به حدود ۲۳ میلیون نفر افزایش خواهد یافت.
بنابر این پیش بینی، تحولات سالمندی در ایران از سال ۱۴۲۰ به بعد آغاز و از سال ۱۴۲۵ کشور وارد فاز سالخوردگی جمعیت خواهدشد به گونه ای که سالمندان بخش قابل توجهی از جمعیت کشور را تشکیل خواهندداد. این در حالیست که در سال ۱۳۹۵، کمتر از ۱۰ درصد جمعیت ایران را سالمندان ۶۰ ساله و بالاتر تشکیل میداد، اما این نسبت در سال ۱۴۳۵ به ۳۲ درصد خواهدرسید.
موضوع مهمی که در این شرایط باید مورد توجه سیاستگذاران قرارگیرد، افزایش جمعیت «زنان سالمندتنها» است که در بازه زمانی ۱۴۳۰ به بیش از سه برابر افزایش خواهد یافت؛ چراکه بر اساس بررسیهای جهانی امید به زندگی زنان حدود ۴.۵ سال بیشتر از مردان است. البته این اختلاف در ایران کمتر و نزدیک به دو سال است.
طبق نتایج پژوهش علمی و کاربردی با موضوع «پیامهای اجتماعی – اقتصادی زندگی زنان سالمند تنها» که به سفارش دبیرخانه شورای ملی سالمندان و صندوق جمعیت سازمان ملل متحد انجام شده، ۷۱ درصد «زنان سالمند تنها» درآمدی ندارند و فقط ۲۹ درصد بقیه دارای درآمد هستند و با توجه به افزایش الگوی تنها زیستی در میان زنان سالمند نسبت به مردان، تعداد زنان سالمند مجرد قطعی و مطلقه، نیمرخ زنان سالمند تنها در ۳۰ سال آینده تغییر خواهدکرد.
این مهم در حالیست که مراقبت از سالمندان در کشور ما عموما به طور سنتی برعهده خانواده هاست اما از طرف دیگر به دلیل تغییراتی که به واسطه توسعه در سبک زندگی خانواده ها اتفاق افتاده، در خانواده هستهای بسیاری از نقشها و کارکردهای سالمندان محو و از میزان ارتباطات اجتماعی آنها کاسته می شود که عوارض روانی بسیاری را برای آنها به دنبال خواهدداشت.
بعد از خانواده هم سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسئولیت ارائه خدمات مراقبتی بخصوص به سالمندان نیازمند و بیسرپرست را دارند که البته بودجه و توانایی لازم در حفظ حرمت سالمندان و تامین نیازهای زیستی، درمانی و روانی آنها را ندارند.
حال باید دید با توجه به این پیش بینی جمعیتی، آیا قوانین و سیاست های مربوط به حوزه سالمندان، تغییری خواهد داشت؟!
