بازگشت دونالد ترامپ بعد از چهار سال دوری از کاخ سفید، به ریاست جمهوری امریکا، واکنش های مختلف و زیادی را به همراه داشت.
او که در طول کارزار انتخابات از دو اقدام به ترور جان سالم به در برده بود تنها رئیسجمهور تاریخ ایالات متحده است که بعد از یک بار شکست، دوباره به کاخ سفید بازگشت و این در حالیست که رقیب اصلی او، پریزیدنت جو بایدن، چند ماه پیش، از انتخابات کنارهگیری کرده بود.
ترامپ جمهوریخواه که در اولین کارزار انتخابات ریاست جمهوری خود در سال ۲۰۱۶ بر هیلاری کلینتون دموکرات پیروز و بعد از باراک اوباما وارد کاخ سفید شده بود با شکست در رقابت با دیگر کاندیدای دموکراتها، جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۰، چهار سال از کاخ سفید دور ماند و گرچه هر گز نتایج انتخابت آن سال را نپذیرفت و به واسطه اعتراض و کشاندن طرفدارانش به کاخ کنکره ابالات متحده، بیش از ۹۰ پرونده کیفری را به جان خرید، برخلاف تصور خیلی از تحلیل گران سیاسی، امسال نیز خود را کاندید ریاست جمهوری کرد تا باری دیگر امریکا شاهد روی کار آمدن جمهوری خواهان در عرصه سیاست باشد.
ترامپ در نخستین دوره ریاست جمهوری، با کاهش هزینه برنامههای رفاهی در داخل کشور و امضای قانون کاهش مالیاتها در سال ۲۰۱۷ موجب افزایش هزینههای دولتی و کسری چشمگیر بودجه فدرال شد. وی همچنین با اعمال تعرفههای تجاری به جنگ تجاری آمریکا و چین دامن زد که اقدامات تلافی جویانه از سوی چین، کانادا، مکزیک و اتحادیه اروپا را به دنبال داشت. دولت دونالدترامپ همچنین در مدت ریاست جمهوری خود از «توافق آب و هوایی پاریس» و «شراکت ترنس-پسیفیک» جهت افزایش منافع ملی امریکا و کارگران این کشور خارج شد اما استمرار قرارداد تجارت آزاد آمریکای شمالی را امضا کرد.
تبعات تصمیم های نظامی دولت ترامپ در خاورمیانه نیز هنوز موضوع بحث بسیاری از منتقدان اوست چرا که منجر به دامن زدن به ناآرامی های منطقه بخصوص در روابط اسراییل با کشورهای همسایه وافزایش خسارت های مالی و جانی ساکنان آن شد از اینرو در شرایطی دونالد ترامپ بهعنوان چهل و هفتمین رئیسجمهور آمریکا راهی کاخ سفید شده است که گمانهزنیها درباره آینده مناسبات تهران – واشنگتن نیز در پرده ای از ابهامات و تناقضات قرار دارد.
برخی ورود ترامپ را به کاخ سفید برای کشور امریکا فاجعه اما برای جهان امیدوار کننده می دانند. این روایت، برنامه های دولت او را برهم زننده امنیت داخلی و افزاینده تنش های اقتصادی دانسته از سوی دیگر پیش بینی می کنند مداخلات انتقام جویانه برای کسب جایگاه برتری در جهان در برابر رقبای سیاسی و اقتصادی، خواهد توانست نظم و صلح مورد نظر وی را در عرصه بین الملل ایجاد کند و این در حالیست که با قدرت فعلی چین در اقتصاد جهانی احتمال رویاوریی خطرناک این دو قدرت در حوزه اقتصاد و به وجود آمدن چالش های جدید اقتصادی بخصوص برای کشورهای وابسته به اقتصاد دو قدرت فوق محتمل خواهدبود.
برخی هم در جستجوی تاثیرات احتمالی روی کار آمدن ترامپ در آمریکا و همزمانی آن با ریاست جمهوری پزشکیان بر اقتصاد و سیاست داخلی و خارجی ایران هستند.
با توجه به سیاست فشار حداکثری امریکا بر ایران در نخستین دروه ریاست جمهوری ترامپ و بر هم خوردن برجام، عده ای بازگشت او را به قدرت باعث تقویت دیدگاههایی می دانند که بر توانایی خودکفایی و استقلال اقتصادی ایران تأکید خواهدداشت و برخی دیگر بر این باورند که فشارهای احتمالی دولت جدید امریکا بر ایران، موجب دوری بیشتر از غرب و تقویت روابط با کشورهای غیرغربی بهویژه، همکاری با کشورهایی مانند چین، روسیه و ممالک آسیای میانه خواهد شد تا اقتصاد ایران در مقابل فشارهای آمریکا مقاومتر شود.
به هر حال با توجه به موقعیت سوق الجیشی منطقه و شرایط نظامی حاکم بر آن، روی کار آمدن ترامپ با رویکرد «فشارحداکثری» می تواند زمینهساز افزایش فزاینده تنشها در جغرافیای مذکور نیز باشد و این در حالیست که مناسبات اقتصادی به ویژه مالی به شدت تحت تاثیر فعل و انفعالات سیاسی بین المللی است تا جایی که با اعلام پیشی گرفتن آرای ترامپ از هریس، بهای دلار از مرز ۷۰ هزار تومان هم عبور کرد.
در این بین هر چند عده ای نتیجه انتخابات امریکا را برهرگونه تصمیم گیری سیاسی و اقتصادی ایران بی تاثیر می دانند اما گروهی دیگر با تاکید بر سیاست احترام متقابل، امکان مذاکره با امریکا در چارچوب اصول تعیین شده جمهوری اسلامی را دور از ذهن نمی دانند، این در حالیست که در حال حاضر آمدن ترامپ به بازی سیاسی جهان، باعث کاهش ریسک سرمایه هایی همچون ارزهای دیجیتال و سهام شده و بازار طلا را از تب و تاب بازارهای دیگر رهانیده است به طوری که سکه و طلا افت قیمت قابل توجه ای را نسبت به چند هفته اخیر تجربه کرده اند.
