بر اساس گزارش مرکز آمار، یک خانوار در سراسر کشور به طور متوسط به حدود ۵۰ سال زمان برای خانهدار شدن نیاز دارد، در حالی که این مدت برای خانوارهای تهرانی به حدود ۹۰ سال میرسد، آماری که نشاندهنده بحران مسکن و شکاف میان درآمد و هزینه مسکن است.
به گزارش پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین از مرکز آمار، شاخص «دسترسی به مسکن» نشان میدهد که یک خانوار ایرانی با استفاده از تمام درآمد سالانه خود، به طور میانگین در سطح کشور نیاز به ۱۰ سال و در تهران حدود ۱۸ سال زمان دارد تا بتواند یک واحد مسکونی ۱۰۰ متری خریداری کند.
متوسط زمان انتظارخانهدار شدن با توجه به پسانداز در ایران 50 و در تهران 90 سال اعلام شد.
طبق گزارشهای این مرکز در کنار این شاخص«دسترسی به مسکن»، معیار دیگری به نام «زمان انتظار با توجه به پسانداز» نیز هست که تصویر واقعیتری از شرایط خانهذارشدن را ارائه میدهد.
متوسط زمان خانهدار شدن ایرانیها سطح کشور به ۱۰ سال و در تهران به ۱۸ سال رسید.
بررسیها نشان میدهد که نرخ پسانداز خانوارها در سال ۱۴۰۳ رشد کرده است؛ به گونهای که از ۱۸ درصد به ۲۱ درصد در سطح کشور و از ۱۳ درصد به ۲۰ درصد در تهران. اما با این وجود، همچنان اعداد نگرانکنندهای از شکاف بین رقم پسانداز و قیمت مسکن به دست میآید.
طبق محاسبات انجامشده، خانوارهای ایرانی به طور متوسط حدود ۴۹ سال و خانوادههای تهرانی نیز حدود ۸۹ سال پسانداز نیاز دارند تا صاحب خانه شوند!
در مقایسه با سال ۱۴۰۲، زمان انتظار در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است.
این در حالیستکه در مقایسه با سال ۱۴۰۲، زمان انتظار برای خانهدارشدن در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است. سال گذشته این اعداد در سطح کشور ۵۹ سال و در تهران به عدد حیرتانگیز ۱۵۲ سال میرسید. اما اکنون در تهران، مدت زمان انتظار نزدیک به ۴۰ درصد کاهش پیدا کرده است.
دلایل اصلی کاهش زمان انتظار خانهدارشدن نسبت به سالهای قبل
کارشناسان سه عامل اصلی را موجب این کاهش میدانند:
کاهش رشد قیمت مسکن: تورم در بازار مسکن که در سال ۱۴۰۲ بیش از ۶۰ درصد بود، در سال ۱۴۰۳ رشد قیمت مسکن تحت تأثیر تحولات منطقهای و نگرانیهای سیاسی، کند شد و این نرخ نسبت به سال ۱۴۰۲ از ۶۰ درصد به حدود ۱۵ درصد رسید.
افزایش درآمد خانوارها: درآمدهای خانوارها روند صعودی داشت؛ تا جایی که افزایش ۳۳.۶ درصدی در سطح کشور و ۲۹ درصدی در تهران ثبت شد.
بهبود نرخ پسانداز: این عامل بیشتر به دلیل رشد ارزش داراییها بهویژه املاک بوده و تأثیر آن بر اقشار مستأجر کمتر بودهاست.
متوسط زمان برای خانوار شهری کشور حدود ۵۰ سال و در تهران به حدود ۹۰ سال رسید.
شرایط بحرانی مسکن
علیرغم وجود این تغییرات مثبت، همچنان شرایط مسکن بحرانی توصیف میشود. در تهران مدت انتظار برای خانهدار شدن حدود ۶ برابر و در کل کشور ۳ برابر میزان متعارف جهانی است.
طبق معیارهای بینالمللی، حداقل زمان خانهدارشدن میبایست کمتر از ۱۵ سال باشد.
در مقایسه بین زمان انتظار خانهدارشدن در ایران نسبت به سایر ممالک جهان، همچنان زمان صاحبخانه شدن در کشور بسیار بیشتر از شاخصهای جهانی است. چرا که در بسیاری از کشورها این زمان به ۱۵ سال یا حتی کمتر میرسد، در حالیکه خانوارهای شهری ایرانی نزدیک به ۵۰ سال و خانوادههای تهران حدود ۹۰ سال زمان نیاز دارند.
نرخ فقر خانوارهای مستأجر در سال ۱۴۰۲ به ۴۰ درصد رسید.
همچنین نتایج بررسیها حاکی از آن است که شکاف طبقاتی در مالکیت مسکن افزایش یافته است؛ بهگونهای که در ۱۶ سال اخیر، تعداد خانوارهای صاحبخانه در دهک دهم (ثروتمندترین قشر) دو برابر شده است، در حالی که در دهک اول، این نرخ تنها به ۶۰ درصد رسیده است.
همچنین ۱۰۰ درصد از مستأجران دهک اول همچنان زیر خط فقر قرار دارند.
محرومیت بسیاری از خانوارهای از پسانداز مناسب به دلیل رشد اجارهبها
این شکاف بزرگ بیانگر شدت «فقر مسکن» و نشاندهنده بحران جدی مسکن در ایران است. در حال حاضر بر اساس گزارشها، نرخ فقر مستأجران در سال ۱۴۰۲ به ۴۰ درصد رسید که رکورد دو دهه اخیر محسوب میشود.
از بین رفتن کارایی دو ابزار اصلی برای خانهدار شدن یعنی پسانداز و تسهیلات بانکی
از سوی دیگر، جهش اجارهبها بخش زیادی از پسانداز سالانه خانوارها را از بین برده و دو ابزار اصلی برای خانهدار شدن یعنی پسانداز و تسهیلات بانکی عملاً کارایی خود را از دست دادهاند.
رشد صعودی قیمت مسکن، پایین بودن توان خریدخانوارها و عدم نوانایی در پساندازهای مناسب
یادآور میشود با وجود افزایش آمار ساختوساز در ماههای اخیر، شاخصهای دسترسی به مسکن نشاندهنده وضعیت جدی بحران مسکن در کشور است از اینرو میتوان گفت، به طور خلاصه، مشکل خانهدارشدن در ایران به دلایلی همچون رشد صعودی قیمت مسکن و پایین بودن توان خرید خانوارها، همچنین عدم توانایی در پساندازهای متناسب با نرخ تورم، در حالحاضر یک بحران جدی محسوب میشود که میبایست حل آن هر چه سریعتر در دستور کار مسئولان قراگیرد.
انتهای پیام
