* عبدالله خلیلی/
صورتهای مالی منتشر شده بانک آینده در سامانه کدال نشاندهنده ادامه روند زیاندهی این بانک خصوصی است. بر این اساس در بهار سال جاری این بانک به ازای هر سهم 10320 ریال زیان شناسایی کرده و 37 هزار میلیارد تومان دیگر به زیان انباشته خود افزوده است.
این مهم نه تنها سهامداران و سپردهگذاران بانک مذکور را در معرض خطر قرار داده، بلکه ثبات کل نظام بانکی ایران را تهدید میکند، بر پایه برآوردها این حجم از زیان تنها در سال 1402 توانست 60 درصد رشد پایه پولی را به خود اختصاص دهد.
در این روند بانک مرکزی و سازمان بورس واکنش رسمی به این گزارشها نشان ندادهاند اما فشارها برای تعیین تکلیف وضعیت بانک آینده رو به افزایش است، لذا انتظار میرود دستگاههای نظارتی بانکداریاسلامی موضع شفاف خود را در قبال بانکهای ناسالم اعلام کنند.
* دکتر کامران ندری: اگر بانک آینده منحل شود، بدهی او به سپردهگذاران باید توسط دولت پرداخت شود، دولتی که خود کسری شدید بودجه دارد.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در همین خصوص گفتوگویی انجام داده با دکتر کامران ندری، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) که طی آن دلایل پشت پرده مماشات با بانکهای زیانده و برخی محورهای سی و پنجمین همایش بانکداری اسلامی را بررسی کرده است. در ادامه خواهیدخواند:
* چرا بانکمرکزی با بانکهای زیانده، برخورد جدی ندارد؟
– مماشات بانک مرکزی با بانکهای ناسالم بیشتر به خاطر ترس از ابعاد سیاسی و اجتماعی مساله است وگرنه دلیلی ندارد که با این گونه بانکها، کنار آمد. اولین مانع در این راه، خود مردم هستند، برای نمونه اگر قرار باشد بانکی مانند «آینده» منحل شود باید درباره بخش عمده بدهیهای آن به سپردهگذاران تعیین تکلیف کرد همان طور که میدانید دولت در شرایط موجود با کسری بودجه شدید دست و پنجه نرم میکند و نمیتواند بدهیهای بانک آینده را گردن بگیرد.
برخی از سهامداران بانکهای ناسالم در حلقه قدرت نفوذ دارند و فشار آنها مانع برخورد درست بانکمرکزی می شود.
از طرفی در راس این بانک و در میان سهامداران آن افرادی هستند که در حلقه قدرت نفوذ دارند ضمن این که برخی از سیاستمداران ما بخشی از جایگاه خود را مدیون این «الیگارشی» یعنی صاحبان قدرت مالی هستند بنابراین فشارهای آنها موجب میگردد که بانک مرکزی نتواند برخورد بایسته و شایسته با بانکهای ناسالم داشته باشد در واقع ما نظامی ساختهایم که بیشتر از آن که مبتنی بر قانون باشد به مناسبات قدرت اتکا دارد. لذا در حال حاضر در سپهر سیاست و اقتصاد ایران، راهحلی وجود ندارد که با کمترین هزینه بتوان اموری از این دست را به سامان رساند.
* همایش بانکداری اسلامی در شهریور ماه سال جاری برگزار شد از محورهای مورد بحث در این گردهمایی علمی، خلق پول، تورم و سود بانکی بودهاست، در این باره برای ما بفرمایید؟
– در میراث اسلامی، بحثی تحت عنوان خلق پول یا پول اعتباری به مفهوم مدرن امروزی وجود ندارد پول در باور متفکرین متاخر ما در واقع نوع فیزیکی آن است که ارزش ذاتی دارد، لذا اشکال جدید پول مدرن که کاملا اعتباری میباشد و به تعبیری از هیچ به وجود میآید از منظر بانکداری اسلامی مورد سوال است و براساس آموزههای دینی نمیتواند مقبول باشد این پول در شبکه بانکی خلق میشود و مردم معاملات روزانه خود را با آن انجام میدهند، پولی که عمدتا بدهی بانکهاست.
* در ایران، بانکهای خصوصی هم خلق پول میکنند در این میان باید پرسید بانکمرکزی در حوزه تنظیمگری، چه چیزی را تنظیم میکند؟
* رابطه خلق پول با تورم چیست؟
– یکی از پدیدههای دنیای امروز که بیش از چند دهه در کشور ما قدمت پیدا کرده، افزایش مستمر سطح عمومی قیمتهاست که اصطلاحا به آن تورم میگویند و در علم اقتصاد آن را به خلق پول ارتباط میدهند. بنابراین خلق پول و پول اعتباری دارای تبعات منفی میباشد که گریبانگیر ایرانیان شده است.
عملکرد بانکهای ناسالم، نه تنها سهامداران و سپردهگذاران را در معرض خطر قرار داده بلکه ثبات کل نظام بانکی کشوررا تهدید میکند.
* موضع بانکداریاسلامی را در قبال سود بانکی بفرمایید؟
– سود بانکی به لحاظ شکلی همان نرخ بهره است که بحث درباره آن در محافل دینی دارای سابقه طولانی میباشد چرا که باید رابطه نرخ بهره با ربا روشن شود و این از موضوعاتی است که تاکنون در جامعه ما به طور کامل حل نشدهاست.
خلق پول به عنوان یک فرآیند غیرقابل قبول فقط وظیفه بانکهای دولتی است.
* وقتی صحبت از نظارت و سلامت بانکها به میان میآید، سوالات بسیاری مطرح میگردد، به نظر میرسد بانکداریاسلامی در این زمینه عملکرد چندان خوبی نداشتهاست؟
– در دنیا مفهوم نظارت در بانکداری، رصد فعالیت بانکهای خصوصی است. در این روند وقتی خلق پول در کشور ما توسط بانکهای خصوصی هم انجام میگیرد باید گفت نظارت ما گونهای متفاوت از بانکداری در جهان است چرا که خلق پول به عنوان یک فرآیند غیرقابل قبول فقط وظیفه بانکهای دولتی است، در این میان باید پرسید بانک مرکزی به عنوان تنظیمگر، چه چیزی را تنظیم میکند؟
انتهای پیام
