بررسیها حکایت از آن دارد که انتقال پایتخت از دستور کار دولت خارج شده و تصمیم قطعی بر این است که چالشهای آبی و زیست محیطی تهران با استفاده از فناوریهای نوین و مدیریت علمی منابع برطرف شود.
در این روند در حالی که بحران آب در پایتخت مجدداً به مرحله هشدار رسیده، دولت از تکمیل بزرگترین پروژه آبی کشور خبر میدهد که براساس آن قرار است انتقال آب خلیج فارس به تهران به طول 1000 کیلومتر به دست متخصصان داخلی اجرا شود.
برای بررسی و آشنایی بهتر با این طرح، پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین با دکتر مهدی جعفری، مدیرعامل شرکت سرو آب انرژی به گفتوگو نشسته است که در ادامه میخوانید:
* طرح انتقال آب خلیج فارس به پایتخت قابلیت اجرا دارد؟
– از نظر فنی امکانپذیر است اما به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نیست چرا که هزینه انتقال میتواند چیزی در حدود 5 دلار به ازای هر متر مکعب باشد که دولت باید برای آن سوبسید بالایی را اختصاص دهد که در شرایط موجود چنین توانی را ندارد از طرفی مردم هم نمیتوانند زیر بار این هزینه سنگین بروند.
* این طرح در نقاط دیگر کشور تجربه شده است؟
– بله، صنایع و معادن در فلات مرکزی از آب خلیج فارس بهره میبرند اصفهان، کرمان، یزد و هرمزگان در حال استفاده هستند لذا باید گفت برای صنعت توجیه اقتصادی دارد چون از آن کسب درآمد میکنند.
دکتر مهدی جعفری: بسیاری از پروژهها بودجه ندارند و زمینگیر شدهاند.
* آب مصرفیشان شیرین است؟
– بله آب را شیرین میکنند.
* برای بحران آب در تهران و شهرهای بزرگ چه باید کرد؟
– مساله آب، تعارض بین ذینفعان است که باید در بخشهای کشاورزی، صنعت و مصارف شهری به سامان برسد. ضمن این که با افزایش جمعیت در کلانشهرها و مصرف افسارگسیخته ما همواره با بحران آب مواجه خواهیم بود چرا که با منابع تجدیدپذیر سر و کار داریم که اگر بیشتر از ظرفیت برداشت شود به مرور زمان تحلیل میرود.(1)
در مناطقی که برداشت بالاست و منابع تجدیدپذیر هستند از باران هم کاری برنمیآید.
* انتقال پایتخت هم که منتفی شد؟
– احداث شهری جدید که بتوان آن را جایگزین تهران کرد آن هم در جایی مانند سواحل مکران، رقم غیرقابل تصوری را دربرمیگیرد که از توان مالی حاکمیت خارج است برای همین در حد حرف باقی ماند لذا باید از آن به عنوان گفتار درمانی یاد کرد کاری که درباره موضوعات دیگر مانند آلودگی هوا هم صورت میگیرد و تبدیل به مراسم آیینی شده که در فصول مختلف با مشکلات متفاوت شاهد آن هستیم پس باید بپذیریم تا زمانی که اقتصاد ما وضعیت فعلی را دارد صحبت از توسعه بیهوده است.
* تغییر برنامه و روش نمیتوان داد؟
– بیش از 90 تا 92 درصد مصرف آب در بخش کشاورزی است حال شما باید از آبیاری غرقابی به سمت آبیاری قطرهای تغییر وضعیت بدهید چرا که محصولات آببری بالا با ارزش افزوده پایین دارند، در این روند یکسری از کشتها را باید کنار گذاشت مانند هندوانه که در صادرات حجم بسیار بالایی آب را از کشور خارج میکند در جایگزینی برای محصولات و کاهش مصرف آب نیز به کشاورزی مدرن نیاز دارید که آن هم سرمایهگذاری کلان میخواهد. این در حالی است که بسیاری از طرحهایمان بودجه ندارند و زمینگیر شدهاند.
بیش از 90 تا 92 درصد مصرف آب در بخش کشاورزی است.
* پس کماکان باید نگاهمان به آسمان باشد تا باران ببارد؟
– همیشه هم که نمیتوان به آسمان چشم دوخت، پس دستگاههای مسوول چه میکنند؟ باران بخشی را از منابعی را که برداشت میشود، جبران میکند ولی در جاهایی که برداشت بالاست و منابع تجدیدپذیر هستند از باران هم کاری برنمیآید چون حجم مشخصی دارد.
* ممکن است، تهران و کلانشهرهای ما شاهد روز صفر آبی باشند؟
– یک سری از اطلاعات محرمانه است، یعنی بنده و امثال من به میزان ذخیره و ظرفیت سدها دسترسی نداریم و نمیتوانیم نظر دقیق ارایه بدهیم بااین حال خود رییس دولت گفته است اگر بارندگی نباشد امکان دارد به نقطه صفر آبی برسیم، شواهد هم حکایت از آن دارد که وضعیت عادی نیست.
* پینویس:
(1) با خشک شدن دریاچه ارومیه و از دست رفتن 80 درصد تالابها، توفانهای گردوخاک فلات ایران را دربرخواهد گرفت.
* نیلوفر خلیلی
