* کامیاب بهرودی/
دولت چهاردهم از مرداد ماه سال 1403 که وارد عرصه اجرایی کشور شد با بحرانهای گوناگونی مواجه گردید. ساعاتی پس از مراسم تحلیف، رهبر سیاسی حماس در تهران ترور شد و پس از آن جریان حزبالله و سقوط سوریه ابعاد تحولات را گسترده ساخت تا به جنگ 12 روزه اسراییل علیه ایران رسید. در این میان طیفی از کاستیها در حوزه انرژی تا چالشهای سیاست خارجی مانند مکانیسم ماشه نیز پیش روی قرار گرفته است.
با فعال شدن مکانیسم ماشه، فروش نفت به حداقل خواهد رسید.
پایگاه خبری «سرمایه و ثروت آنلاین» در این خصوص گفتوگویی انجام داده با دکتر مرتضی افقه، اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، که طی آن به بررسی عملکرد اقتصادی دولت در یک سال گذشته پرداختهاست. در ادامه میخوانید:
* کارنامه اقتصادی دولت در یک سال گذشته چگونه بوده است؟
– کابینه دولت چهاردهم با هدف وفاق شکل گرفت و چندان مناسب شرایط کشور نبود، هرچند مشکلاتی مانند تحریم هم که از گذشته وجود داشت به دولت فعلی ارتباط نمییافت. در این میان مسایل منطقهای و نهایتا حمله اسراییل مزید بر علت شد، بنابراین نمیتوان در یک سال پرماجرایی که پشت سر گذاشتیم درباره موفقیت یا عدم موفقیت آقای پزشکیان سخن بگوییم هرچند در جنگ 12 روزه، کشور از نظر اقتصادی خوب اداره شد و مردم در موضوعاتی چون بنزین، ارزاق و حتی سفر به شهرهای امن، مسالهای نداشتند.
در جنگ 12 روزه، کشور از نظر اقتصادی خوب اداره شد و مردم در موضوعاتی چون بنزین، ارزاق و حتی سفر به شهرهای امن، مسالهای نداشتند.
* ریشه مشکلات اقتصادی در چیست؟
– نظام ارزشی ما به مسایل نگرشی سیاسی و فلسفی دارد لذا در آن توسعه جزو اولویتها نیست و امور بیشتر با تصمیمات ایدئولوژیک پیش میرود. در این میان مدیران هم با معیارهای ایدئولوژیک انتخاب میشوند و در بهترین شرایط دولت در اموری مانند سیاست خارجی 20 تا 30 درصد توان تاثیرگذاری دارد و به تنهایی نمیتواند درباره تحریمها تصمیمگیری کند.
* تحریمها، میلیونها ایرانی را فقیر کرده است، در شرایط موجود هم درآمد ارزی کاهش یافته و دولت در ماههای آینده با کسری بودجه مواجه خواهد شد.
* وقتی آقای پزشکیان میگوید «گیر افتادهایم» منظورشان چیست؟
– در سال 97 با آمدن ترامپ، تحریمها تشدید شد و فروش نفت ایران با روزی 200، 300 هزار بشکه تقریبا به صفر رسید وبسیاری از منابع بودجه از دست رفت و دولت امور را با اوراق قرضه و واگذاری اموال دولتی پیش برد. دولت رییسی با ادعای این که مشکلات ریشه در تحریم ندارد روی کار آمد ولی در همان روزهای اول، کم آورد و ناچار به افزایش قیمت ارز شد تا به نوعی آن را جایگزین درآمد نفت کند و بعد هم نفت را با قیمت ارزان به کشورهایی مانند چین فروختند. دولت پزشکیان وارث چنین شرایطی است ضمن این که تحولات منطقه و جنگ هم بر مشکلات افزودند.
در شرایطی که سایه جنگ بر سر کشور است، بخش خصوصی برای سرمایهگذاری ریسک نمیکند.
* به نظر میرسد گرانیهای اخیر و افزایش قیمت ارز به دلیل کاهش درآمد دولت و تحلیل رفتن درآمدهای خارجی است!
– من در اسفند سال 1403 گفتم که دولت در نیمه دوم سال 1404 در پرداخت حقوق بخشی از کارکنان خود دچار مشکل خواهد شد. ضمن این که اکنون در آتشبس شکننده به سر میبریم، بنابراین در تحریم و در شرایطی که سایه جنگ بر سر کشور است، بخش خصوصی برای سرمایهگذاری ریسک نمیکند و با فعال شدن مکانیسم ماشه، فروش نفت به حداقل خواهد رسید.
* تندروها که بخشی از آنها کاسبان تحریم هستند، اجازه نمیدهند از فرصتها برای بهبود اوضاع کشور استفاده شود؛ برجام در سال 96، تورم را تکرقمی کرد.
* در آن صورت دولت باید چه بکند؟
– استقراض از بانک مرکزی یا گران کردن منابعی مانند سوخت که در اختیار دارد که این خود، ریشه گرانیهای دیگر خواهد بود.
* چرا به این نقطه رسیدیم؟
– برای این که فرصتها را در دولت سیزدهم از دست دادیم و تفکرات رادیکال مانع از حل مشکلات شد. برجامی که از آن انتقاد میکنند در سال 96 موجب گردید که تورم تک رقمی بشود.
* افراد تندرو که در موارد بسیار در رفع تحریمها کارشکنی کردند، دیدگاهشان این گونه ایجاب میکند یا منافع دارند؟
– به هرحال بخشی از مسایل مربوط به نگاه ایدئولوژیک است اما محرز شده که عدهای از اینها کاسبان تحریم هستند.
شرایط در تحریم بسیار بدتر از جنگ 8 ساله عراق علیه ایران است.
* گفته میشود تحریمها منجر به فقیر شدن 30 میلیون ایرانی شده است این رقم را میپذیرید؟
– بله، چرا که نه؟! شرایط در تحریم بسیار بدتر از جنگ 8 ساله عراق علیه ایران است. ما در آن دوران، حداقل مراودات تجاری و بانکی داشتیم و میزان نارضایتیها به اندازه امروز نبود چرا که دیگر، مردم، ناکارآمدیها را برنمیتابند.
مکانیزم ماشه فعال شد.
یادآورمیشود، به گزارش خبرگزاری CNN فعالسازی مکانیزم ماشه علیه ایران از امروز پنجشنبه 7 شهریور آغاز شده و تا 30 روز دیگر به مرحله اجرا خواهدرسید طبق اعلام اروپاییها، درصورت عدم دستیابی به توافق در این مدت، از 28 سپتامبر( 5 مهر) هیچ کشوری در جهان حق تجارت با ایران را نخواهدداشت.
انتهای پیام
