اقتصاددانان در نشست بررسی «اقتصاد ایران در سایه جنگ؛ از تئوری تا اقدام» ضمن بررسی تجربه اصلاحات اقتصادی در کشورهای مختلف با تاکید بر این که در شرایط موجود بیش از 40 درصد مردم زیر خط فقر قرار گرفتهاند، خاطرنشان کردند: دولت نباید تنها بر اقشار بسیار فقیر تمرکز کند؛ زیرا طبقه متوسط نیز تحت فشار شدید اقتصادی قرار دارد و قدرت خرید کالابرگهای حمایتی به شدت کاهش یافته است.
بر این اساس حتی اگر تحریمها برداشته شود، بدون بهبود حکمرانی، افزایش اعتماد عمومی و بازسازی سرمایه اجتماعی، تحول پایداری در اقتصاد کشور رخ نخواهد داد. مشکلاتی مانند تورم، خروج سرمایه و رکود، صرفا راهحل اقتصادی ندارند بلکه ریشههای سیاسی و اجتماعی نیز در آنها دخیل هستند.
دکتر آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران در گفتوگو با پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین به بررسی رشد بیرویه قیمت کالا و خدمات پرداختهاست که در ادامه میخوانیم:
* دولت برای افزایش میزان کالابرگ، فقط دهکهای 1 تا 6 را در نظر دارد، در حالیکه دهکبندی فعلی هیچ گاه مورد پذیرش مردم نبوده و همواره بااعتراض مواجه شده است.
– نکتهای که باید در نظر گرفت این که افزایشی که دولت برای کالابرگ در نظر دارد به هیچ وجه جبران رشد 100 تا 200 درصدی قیمت موادغذایی را نمیکند من در زمان حذف ارز ترجیحی میگفتم که رقم یک میلیونی کالابرگ در ماههای آتی ارزش خود را از دست میدهد، پس چه بهتر که میزان کالابرگ، وزنی و کالایی باشد؛ مثلا یک کیلوگرم گوشت یا یک شانه تخممرغ و… در این میان طرح این موضوع که افزایش میزان کالابرگ برای دهکهای 1 تا 6 باشد هم جای بحث دارد، چرا که دهکهایی که اکنون دولت آن را مبنا قرار داده هیچ معیار درستی ندارد، با افزایش داراییها مانند مسکن، خودرو و… که به واسطه تورم صورت گرفته، درآمد افراد بالا نمیرود، در این روند هم بسیاری از افراد طبقه متوسط به گروههای کمدرآمد و پایین سقوط کردهاند. حال باید از مدیران دولت مانند وزیر اقتصاد، رییس کل بانک مرکزی و… پرسید که شما برای حفظ ارزش پول ملی چه کردهاید و چرا به وعدههایتان در زمینه بالا بردن قدرت خرید مردم عمل نمیکنید؟
دکتر بغزیان: برخی از تولیدکنندگان، محصولات خود را با نرخ آتی دلار میفروشند!
* تورم در بهار سال جاری به 80 درصد رسید، دلیل این مساله چیست؟
– وقتی میگوییم 80 درصد، این عدد میانگین است یعنی برخی اقلام تورم بالای 100 درصد هم داشتهاند. اگر بخواهیم از تقصیر دولت در این مورد بگذریم باید مسایل را متوجه جنگ کرد در غیر این صورت بایستی نگاهمان به سمت موضوعاتی مانند حذف ارز ترجیحی و غیره باشد. در این میان بازاری مانند مسکن که در شرایط جنگی نباید رشد چندانی داشته باشد با جهش قیمت مواجه شده و از سایر کالاها، جلو افتاده است. شاید برخی برای این گرانی، افزایش نرخ مصالح ساختمانی را مطرح کنند که آن هم متوجه دولت میباشد چرا که اگر امثال فولاد مبارکه هم در جنگ آسیب دیده باشند میتوان موضوع فلزات را از طریق واردات حل کرد. نکته نگرانکننده دیگر این که در شرایط موجود زمزمه تکنرخی کردن ارز هم وجود دارد که به تبع آن باید منتظر شوک جدید در ارزش پول خارجی باشیم. در واقع استدلال برخی از مسوولین این است که نرخ ارز با تورم موجود باید بیشتر از این باشد! لذا من اطمینان دارم پس از پایان جنگ، اولین کاری که مسوولین اقتصادی سراغ آن خواهند رفت تعدیل قیمت ارز خواهد بود.
ارزش کالابرگ باید وزنی و کالایی باشد مانند یک کیلو گوشت یا یک شانه تخم مرغ تا قدرت آن حفظ شود.
* استدلال شما در این باره چیست؟
– در وضعیت فعلی برخی از تولیدکنندگان کالا، محصولی که به بازار عرضه میکنند با نرخ آتی دلار یعنی 200 هزار تومان است!
در افزایش قیمت کالا و خدمات با نوعی ماراتن و مسابقه روبرو هستیم.
* یکی از دلایل نارضایتی مردم افزایش مداوم قیمتهاست و هر روز با نرخهای جدید در بازار مواجه هستند، دلیل این موضوع را چه میدانید؟
– اولا که در بازار نظارتی وجود ندارد، ثانیا افزایش قیمت کالا و خدمات نوبتی شده و ما با نوعی ماراتن و مسابقه روبرو هستیم. در این میان هم تنها کسی که متضرر میشود حقوقبگیر است که درآمد ثابت دارد و دستمزد او در سال یک بار و آن هم با اما و اگرهای بسیار ترمیم میشود. در حالی که در مشاغل آزاد، اتحادیههای صنفی هر وقت لازم بدانند افزایش قیمت اعمال میکنند. برای نمونه با فرا رسیدن تابستان و فصل سفر نرخ بلیت اتوبوسهای بین شهری و قطارها 21 درصد بالا رفت در حالیکه این افزایش پیش از این هم اتفاق افتاده بود.
* عبدالله خلیلی
انتهای پیام/
