سی و چهارمین کنگره سالانه چشم پزشکی ایران درسال جاری، آخرین یافتههای علمی درباره پیچیدهترین و در عین حال شگفتانگیزترین عضو بدن را بررسی کرد، که از جمله آنها میتوان به استفاده از لیزر برای پیوند لنزهای جدید چند کانونه که امکان بهبود دید همزمان دور و نزدیک را برای بیماران آب مروارید فراهم میکند، اشاره کرد. پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در این خصوص گفتوگویی انجام داده با دکتر حامد قاسمی دبیر علمی این کنگره که طی آن تازهترین روشهای درمان بیماریهای چشم در ایران را مورد بحث و بررسی قرار دادهاست. دکتر قاسمی استاد تمام دانشگاه تهران و فوق تخصص پیوند سلولهای بنیادی و قرنیه میباشد:
* مهمترین بیماریهای چشم در ایران کدامند؟
– عوارض مرتبط با دیابت، آب سیاه، عیوب انکساری که با جراحی و عینک قابل رفع است و آب مروارید؛ در این میان دو بیماری تا مراحل نهایی معمولا علامتی ندارند و زمانی که عارضهها پدیدار میگردند برای درمانشان دیر شده است که عبارتند از دیابت و آب سیاه که از آنها به عنوان قاتلین خاموش بینایی نیز نام برده میشود. در واقع فرد زمانی متوجه پیامدها شده که بینایی او از دست رفته است!
* برای پیشگیری چه باید کرد؟
– بیماریابی و غربالگری در این موارد نقش مهمی ایفا میکنند لذا توصیه میشود کسانی که دیابت دارند در اوایل و دوران بیماری معاینه کل چشم پزشکی شوند و این روند را هر 6 ماه یا یک سال بسته به نظر پزشک ادامه دهند که اگر عوارض در حال پیدا شدن بود، وارد پروسه درمان شوند مانند همین مساله درباره آب سیاه هم وجود دارد چون در بیماری روی عصب بینایی فشار میآید و فرد متوجه محدود شدن میدان دید خود نمیگردد و وقتی موضوع حاد شده که آب سیاه در مرحله انتهایی قرار دارد و کار زیادی نمیتوان انجام داد.
دکتر حامد قاسمی: دیابت و آب سیاه به عنوان قاتلین خاموش بینایی به شمار میروند.

* درباره لنزهای جدید چند کانونه که امکان بهبود دید همزمان دور و نزدیک را برای بیماران آب مروارید فراهم میکند، بگویید؟
– آب مروارید یکی از بیماریهایی است که در ایران به خوبی درمان میشود و تکنولوژی روز جراحی آن وجود دارد تا چند سال قبل، لنزهایی که برای بیماران استفاده میشد فقط دید دور فرد را اصلاح میکرد و دید نزدیک نیاز به عینک زدن داشت. در حال حاضر، لنزهایی با تکنولوژی نوین وارد ایران شده که موجب میگردد فرد بتواند دید دور و نزدیک را بعد از عمل جراحی بدون استفاده از عینک بهبود بخشد، لذا باید گفت تحول بزرگی در این امر ایجاد شده است.
* ظاهراً به واسطه تحریم، لنزهای خوب مانند آمریکایی وارد ایران نمیشود؟
– نه این طور نیست در شرایط موجود هم بهترینهای دنیا در اختیار چشم پزشکان ایرانی است از طرفی هم لنزهای امریکایی لزوماً بهترینها نیستند. لنزهای چند کانونه که در بالا به آنها اشاره شد، مرغوبترینشان تولید یک شرکت بلژیکی است.
* تکنولوژی عینکها هم تغییر کرده است؟
– بله، در حال حاضر عینکهای الکترونیکی به بازار آمده که امکان تصویربرداری دارند. عینک برای کمبینایان و عینک معمولی با فیلتر و روکش که آسایش و آرامش بیشتری را به همراه میآورد، حتی لنزهایی داریم که به عنوان پیشگیری کننده از افزایش شماره چشم در کودکان قابل استفاده است.
قرنیه را میتوان به عنوان عضو، پس از مرگ اهدا کرد و به بانک چشم سپرد.
* بانک چشم در چه زمینههایی کاربرد دارد؟
– پیوند قرینه که ایجاد محصول میکند، در واقع زمانی که قرنیه یک فرد کارایی ندارد یا دچار کدورت شده میتوان از این مهم بهره برد. بانک چشم به صورت روزمره از مکانهایی که به صورت قانونی برایش در نظر گرفته شده اقدام به برداشت چشم از اجساد میکند و آنها را بعد از فرآوری در پیوندهای قرنیه مورد استفاده قرار میدهد.(1)
* پس قرنیه را هم میتوان به عنوان عضو، پس از مرگ اهدا کرد؟
پیوند چشم یکی از بازیگران زن به دو هموطن
– بله، چرا که نه و کسانی که این ایثار را انجام میدهند مشکل همنوعان خود را برطرف میسازند. خود من چشمهای یکی از بازیگران زن را بعد از مرگش به دو هموطن پیوند زدم و هر دوی آنها سالهاست که با چشمان زیبای آن هنرپیشه زندگی میکنند، در حالی که اگر آن خانم بازیگر چنین وصیتی بر جای نمیگذاشت، چشمها هم از بین رفته بودند.
* پینویس:
(1) خرید و فروش قرنیه غیرقانونی است و تنها عضو اهدایی میباشد که نیاز به مرگ مغزی ندارد و میتوان طی 6 تا 24 ساعت آن را از چشم فرد متوفی برداشت.
* نیلوفر خلیلی