در شبکههای اجتماعی بعضا آگهیهایی با عنوان استخدام «بادیگارد شخصی»(1) به چشم میخورد که در آنها وعده تامین امنیت، همراهی در ترددهای شهری و یا محافظت در موقعیتهای خاص وعده داده میشود.
در این میان در مواردی پیگیری و وصول مطالبات و یا حتی تعقیب خدمات در قالب این وعدهها نیز گنجانده شده است. حال سوال این است که آیا اساسا داشتن «محافظ ویژه» در چارچوب قوانین ایران مجاز میباشد و بهرهگیری از چنین خدماتی دارای چه ضوابطی است؟
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در گفتوگویی با دکتر علی نجفی توانا، جرمشناس و حقوقدان به بررسی پدیده «بادیگارد شخصی» در مقررات جمهوری اسلامی پرداخته؛ این استاد حقوق جزاء همچنین بهرهگیری از «کارآگاه خصوصی» و «شرخر» را نیز توسط افراد مورد بحث و بررسی قرار دادهاست که در ادامه میخوانیم:
بادیگارد شخصی میتواند در دفاع از اشخاص حقیقی و حقوقی و به عنوان عامل پیشگیری به اقدامات رادیکال علیه فرد مهاجم مبادرت کند.
* استفاده از «بادیگارد شخصی» در قوانین ایران دیده شده است؟
– طبق قانون هر شخصی میتواند برای حفظ امنیت خود از سازوکارهای پیشگیرانه استفاده کند که معمولا جنبه اخطار و تدابیر انصرافی دارد. در کشورهای مختلف بهرهگیری از بادیگارد شخصی تابع قوانین و ضوابط مشخصی است که در چارچوب دفاع مشروع گنجانده میشود. در قانون مجازات اسلامی هم آمده که اگر فردی مورد حمله قرار گرفت میتواند برای دفاع از سلامت جسم، عرض و ناموس از خود دفاع کند ضمن این که اگر شخص دیگری هم در چنین شرایط خطرناکی بود و امکان حضور نیروی انتظامی وجود نداشت میتوان به دفاع مشروع از او مبادرت کرد. البته این رفع خطر گاهی تا درگیری منجر به قتل فرد مهاجم پیش میرود. در ایران نیروی انتظامی اجازه تاسیس شرکتهایی را داده است که در قالب آنها میتوان از نیروهای انتظامی بازنشسته یا افراد تربیت شده تحت عنوان محافظ یا نگهبان بهره گرفت، که اگر چنانچه اشخاص حقیقی یا حقوقی مورد حمله قرار گرفتند اینها به عنوان عامل پیشگیرانه به دفاع پرداخته و به اقدامات رادیکال با فرد مهاجم روی بیاورند.
دکتر نجفی توانا: در ایران کارآگاه خصوصی وجود ندارد تا با ورود به حریم خصوصی دیگران، شنود، استراق سمع و جمعآوری اطلاعات کرد.
* در مواردی دیده شده که برخی افراد برای وصول مطالبات خود به کسانی متوسل میشوند که طلب آنها را در قالب زور و خشونت از فرد مدیون دریافت میکنند، آیا چنین سازوکاری قانونی است؟
– بله، چنین اشخاصی بعضا این نوع خدمت خود را هم در فضای مجازی آگهی میکنند اما باید توجه داشت که چنین اقداماتی غیرقانونی است چرا که نمیتوان با یقهگیری، طلب را از مدیون گرفت و اگر فرد طلبکار مبادرت به این امر کند و از افراد تنومند که توانمندی درگیری فیزیکی را دارند بهره بگیرد در آن صورت به عنوان آمر و دستور دهنده قابل تعقیب است. خوب وقتی نمیتوان از طریق «شرخر»ها برای وصول مطالبات اقدام کرد از چه روشی میتوان بهره گرفت؟ راه قانونی این است که وکیل مدنی استخدام کرد و از او خواست که به فرد بدهکار مراجعه و در چارچوب قانون اقدام نماید ضمن این که خود اشخاص با مراجعه به مراکز قضایی میتوانند دادخواهی کنند.
راه قانونی وصول مطالبات، استخدام وکیل مدنی است.
* ماجرای «کارآگاه خصوصی»(2) چیست؟
– این نهاد در دیگر کشورها قانونی است و افرادی که تحت عنوان «کارآگاه خصوصی» فعالیت دارند با اختیارات قانونی و حتی اسلحه میتوانند برای پیدا کردن آثاری از تخلفات مبادرت به تعقیب اشخاص نمایند. معمولا همسران برای افشای خیانت زوج یا زوجه و رقبای اقتصادی برای برملاساختن جرایم تجاری از این سازوکار استفاده می کنند. در کشور ما «کارآگاه خصوصی» وجود ندارد و اگر شخصی با استخدام افرادی با این مضمون سعی در جمعآوری اطلاعات، شنود، استراق سمع و… داشته باشد قابل تعقیب و مجازات است چرا که در کشور ما ورود به حریم خصوصی دیگران، مجاز نیست.
انتهای پیام/
* عبدالله خلیلی
* پینویس:
(1) Body guard
(2) Private detective
