بررسیهای اقتصادی نشان میدهد در کشورهای ثروتمند، همبستگی قویتری میان مصرف برق و ایجاد ثروت نسبت به ممالک فقیر وجود دارد. در واقع صنعت برق نقش زیربنایی در توسعه و رفاه جوامع ایفا میکند. از این رو میزان دسترسی به آن یکی از شاخصهای مهم در آبادانی و پیشرفت اقتصادی محسوب میشود.
پایگاه خبری «سرمایه وثروت آنلاین» در گفتوگویی با دکتر محمد صیادی، رییس دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی به بررسی نقش استراتژیک برق در توسعه صنعتی پرداخته است که در ادامه میخوانید:
* دلیل این که شهرهای روشنتر، رفاه بیشتری دارند، چیست؟
– اقتصاددانان برای این که بتوانند رفاه اقتصادی را اندازهگیری کنند از طریق مقایسه درآمد سرانه کشورها بررسیهایشان را انجام میدهند. با این حال این اقدام زمانبر است، ضمن این که سالانه هم منتشر میشود. در این میان راههای سادهتری هم وجود دارد که یکی از آنها میزان در دسترس بودن برق است. در واقع روشنایی شب معیاری برای اندازهگیری رفاه به شمار میرود چرا که زیست شبانه بیانگر کیفیت زندگی مردم میباشد و تعادل بین کار و زندگی را نشان میدهد.
دکتر صیادی: وقتی ناترازی وجود دارد با جایگزینی برق به جای گاز در مصارف خانگی، تقاضای انرژی آن را هم خواهد بلعید.
* باتوجه به این که سوخت عمده نیروگاههای برق در کشور ما گاز است آیا این مساله برای امنیت انرژی چالشبرانگیز نخواهد بود؟
– بله برای همین در کشورهای توسعهیافته برای ارتقاء امنیت انرژی به روشهای تولید، تنوع میبخشند. وقتی بخش عمدهای از برق کشور از طریق نیروگاههای حرارتی و با گاز تامین میشود این وابستگی، آنها را آسیبپذیر کرده و در صورت اختلال در دسترس بودن گاز، برق بیشتری قطع خواهد شد. بر این اساس باید در تولید برق، نیروگاههای برق آبی، تجدیدپذیرها و حتی هستهای را موردتوجه قرار داد.
* بهره گیری از مازوت در نیروگاهها تا چه اندازه صحت دارد؟
– صحت دارد. برای این که مازوت، سوخت ارزانی به شمار میرود و انرژی حرارتی بالایی دارد. تنها معضلی هم که دارد، ایجاد آلودگی میباشد که ضرر آن متوجه مردم است و اصولا کسی پیگیری نمیکند، لذا در زمان کمبود سوختهایی مانند گازوئیل، مازوت به عنوان گزینه مطلوب مطرح میشود!
در تجارت انرژی با واردات برق از کشورهای همسایه میتوان کمبود نیروگاهها را جبران کرد.
* بحثهایی در دولت مطرح است مبنی بر این که در آینده، برق جایگزین گاز در مصارف خانگی شود، این مساله ایدهپردازی میباشد یا میتوان آن را تحقق بخشید؟
– نکتهای که باید به آن توجه کرد، این که وقتی کمبود انرژی وجود دارد و نرخ مصرف از میزان تولید، بالاتر است هر ساختاری در نظر گرفته شود تقاضای انرژی آن را خواهد بلعید. در این میان دو معضل دیگر هم وجود دارد. یکی این که راندمان تجهیزات برقی ما پایین است و مصرف را بالا میبرد، دوم آن که موضوع قیمتگذاری به گونهای میباشد که مصرف بیشتر را توجیه مینماید. در این روند متوجه میشوید که حکمرانی انرژی با ایرادات اساسی مواجه است. پس باید با مکانیسمهای انگیزشی، به بخش خصوصی میدان داد تا تولید را بالا ببریم و تجدیدپذیرهای بیشتری را وارد مدار نماییم. از آن طرف هم میبایست راندمان دستگاههای برقی را ارتقا دهیم.
تجارت انرژی مستلزم روابط خوب با کشورهای همسایه و داشتن زیرساختهای مناسب برای انتقال و توزیع برق میباشد.
* در زمینه تجارت انرژی با کشورهای همسایه چگونه باید عمل کرد، آیا زمانی که خودمان با ناترازی دست و پنجه نرم میکنیم، میتوانیم در اندیشه صادرات هم باشیم؟
– قطعاً صادرات انرژی میتواند برای ناترازی مسالهساز باشد، پس وقتی کمبود وجود دارد یا باید تولید داخل را افزایش داد یا در بحث صرفهجویی راندمان دستگاهها را بالا برد. در تجارت انرژی با کشورهای همسایه هم میتوان از اختلاف ساعت پیک بهره گرفت و در نظر داشت که واردات انرژی در مواردی میتواند کمبود نیروگاهها را جبران کند. نکته دیگر این که تجارت انرژی مستلزم روابط خوب با کشورهای همسایه و داشتن زیرساختهای مناسب برای انتقال و توزیع برق میباشد. از طرفی وقتی در تجارت انرژی، درهم تنیدگی اقتصادی با دیگر کشورها به وجود میآید، امنیت انرژی هم ارتقاء مییابد.
* نیلوفر خلیلی
انتهای پیام/
