نقطه آغاز شرکت‌های پخش در دنیا به جنگ جهانی اول در اروپا و امریکا باز می‌گردد؛ جایی که ضرورت ایجاد یک شبکه مویرگی توزیع کالا و خدمات در این کشورها برای حفظ امنیت غذایی، بهداشت و تامین اقلام مصرفی به اولویت اول دولت‌ها تبدیل شد. لذا آنها با ایجاد سیلوهای بزرگ اقدام به ذخیره‌سازی و توزیع در دوره‌های بحران برای مصرف‌کنندگان کردند.
با آغاز جنگ جهانی دوم دولت‌ها به این نتیجه رسیدند که ذخیره کردن کالا به تنهایی کافی نیست بلکه ارسال آن به سهولت و در زمان‌های مناسب و با سازوکارهای درست به مبادی فروش و در دسترس قرار دادن از اهمیت زیادی برخوردار است.
در دهه 40 خورشیدی در ایران نیز این موضوع مورد توجه قرار گرفت و در دهه 50 خانواده علی خسروشاهی با تاسیس شرکت «مینو» به این فکر افتادند که از تجربه غرب استفاده کنند لذا سیستم مکانیزه توزیع مویرگی کالا کلید خورد و در اوایل انقلاب به یک بخش جدا نشدنی از صنعت ایران تبدیل شد.
دکتر شیروانی: صنعت پخش هنوز در کشور با شیوه سنتی انجام می‌گیرد چرا که هر برندی توزیع مخصوص خود را دارد.
پایگاه خبری «سرمایه و ثروت آنلاین» در گفت‌وگو با دکتر احمد شیروانی، دبیرکل انجمن ملی صنعت پخش ایران، وضعیت توزیع کالا در کشور در شرایط موجود را مورد بحث و بررسی قرار داده است که در ادامه می‌خوانییم:
* با وجود برندهای بزرگ در کشور، صنعت پخش ایران را چگونه می‌توان ارزیابی کرد؟
– ما هنوز با دنیا فاصله داریم؛ در کشورهای توسعه‌یافته صنعت پخش با بهره‌گیری از هوش مصنوعی امور را پیش می‌برد اما شیوه‌های ما کماکان سنتی است. چرا که هر برندی برای خود پخش به خصوص دارد و این روند مانع از تجمیع در توزیع کالا شده و هزینه‌ها بالا می‌رود.
* روش پخش در ایران چگونه است؟
– استانی، منطقه‌ای و سراسری: در توزیع استانی شرکت پخش باید در یک تا سه استان امکانات توزیع مویرگی از قبیل انبار و خودرو داشته باشد تا بتواند سوپرمارکت‌ها، داروخانه‌ها و خرده‌فروشی‌ها را پوشش دهد.
پخش منطقه‌ای در برگیرنده 4 تا 15 استان و توزیع سراسری دارای گستره بالای 16 استان است که شرکت‌هایی نظیر داروپخش، زرنگار، میهن و بانی‌چاو نمونه‌های آنها هستند که کالاهای هلدینگ‌های خودشان را توزیع می‌کنند که در حوزه FMCG قرار دارند یعنی پرگردش و تند مصرف به شمار می‌روند.
سود شرکت‌های پخش در ایران بین 10 تا 16 درصد است و بستگی به گردش کالا دارد.
* شرکت‌های پخش در قیمت کالاها اثرگذار هستند؟
– نخیر برای این که در حوزه‌های غذا، دارو، آرایشی، بهداشتی و شوینده کالا در واحد تولیدی برای مصرف‌کننده قیمت، مشخص می‌کند و سپس به تایید سازمان حمایت می‌رسد. به عبارت دیگر ما نرخ‌های دستوری داریم که حاکمیت آنها را رقم می‌زند.
* پس چرا بعضاً با دستکاری قیمت‌ها مواجه می‌شویم؟
– این کار معمولا در خرده‌فروشی‌ها انجام می‌گیرد، سود شرکت‌های پخش در گردش کالاست نه دستکاری قیمت‌ها.
* اما برخی از کالاها بعضا در فروشگاه‌های زنجیره‌ای با قیمت‌های غیرواقعی عرضه می‌شود تا امکان تخفیف برای فروشندگان به وجود بیاید؟
– برندهای معتبر عمدتا از این روش فاصله می‌گیرند برای این که تحت نظارت قرار دارند این شیوه محصولات غیرمعتبر است که دنبال بازار می‌باشند.
8 تا 9 درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) را صنعت پخش رقم می‌زند.
* سود شرکت‌های پخش چقدر است؟
– آن چیزی که سازمان حمایت تعیین کرده بین 10 تا 16 درصد می‌باشد.
* گردش مالی صنعت پخش در ایران را برآورد کرده‌اید؟
– تقریبا بین 8 تا 9 درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) را صنعت پخش رقم می‌زند یعنی عددی در حدود 20 هزار میلیارد تومان.
* عبدالله خلیلی
انتهای پیام/
