سلبریتی‌های وطنی؛ گفت‌وگو با دکتر غلامرضا جمشیدی‌ها
* برخی خود را به در و دیوار می‌کوبند که بگویند ما هم آدم هستیم، در حالی که تربیت نشده‌اند و کمبود دارند.
* امثال بیل گیتس طبق فرمولی کارکرده و زحمت کشیده‌اند اما نوکیسه‌های تازه به دوران رسیده با رانت‌های اطلاعاتی و مالی به پول و ثروت می‌رسند.
پاییز سال گذشته که در غرب کشور زلزله آمد، برخی از سلبریتی‌ها در فضای مجازی به عمد یا غیرعمد اعلام کردند که کمک‌های مردمی به دست زلزله‌زدگان نمی‌رسد لذا خودشان با اختصاص
شماره حساب، داوطلب دریافت پول‌های مردم شدند. حال با گذشت ۸ ماه سرنوشت کمک‌هایی که در اختیار برخی سلبریتی‌ها قرار گرفته مشخص نیست در پرونده موسسه مالی و اعتباری ثامن‌الحجج که در دادگاه در حال بررسی است به نام چهره‌های تلویزیونی برمی‌خوریم که دریافت‌های میلیاردی تحت عنوان هدیه، هزینه تبلیغات و وام داشته‌اند. در این میان نام یک بازیگر سینما که ارتباطش با سردار آزمون بازیکن تیم ملی فوتبال حاشیه‌ساز بوده بر سر زبان‌ها افتاد. او که از آزمون و اسبش فیلم ساخته از سرپرست سازمان فروش شهرداری تهران قول دریافت ۲۰ بیلبورد پایتخت را گرفت!
سلبریتی‌های فوتبالی هم حکایت دیگری دارند از معافیت غیرقانونی سربازی تا دریافت دستمزدهای میلیاردی از بیت‌المال.
«سرمایه و ثروت» در گفت‌وگو با دکتر غلامرضا جمشیدی‌ها، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه به بررسی وضعیت سلبریتی‌ها در ایران پرداخته است:
* علت گرایش برخی از مردم به سلبریتی‌ها چیست؟
– سلبریتی‌ها در جهان چهره‌های شاخص و نامدار هستند که می‌توانند دربرگیرنده گروه‌های مختلف باشند با این حال در جامعه ما بیشتر به چهره‌های هنری و ورزشی اطلاق می‌شود. این افراد را معمولا صدا و سیما و فضای مجازی بزرگ می‌کنند و بخشی از جامعه به آنها گرایش می‌یابند.
سلبریتی‌های وطنی بعضا ادعای نظری می‌کنند اما باید بدانند که همیشه در معرض آزمایش هستند و بایستی در عمل ثابت نمایند که صادق هستند اما این که چرا گروه‌هایی از مردم به سلبریتی‌ها گرایش پیدا می‌کنند برای این است که سطح فکری افراد به یک اندازه نیست و البته این موضوع می‌تواند از ویژگی‌های جامعه مدرن باشد.
* سلبریتی‌ها از طریق اینستاگرام، توئیتر و… برای خود رسانه ساخته‌اند و درباره همه موضوعات اظهارنظر می‌کنند، در حالی که خودشان کم مساله ندارند!
– بله جامعه ما خیلی آزاد است و هر کس، هر کاری می‌خواهد می‌کند. سلبریتی‌ها هم دوره‌ای دارند چون مردم آنها را تجربه خواهند کرد.
* امباپه بازیکن تیم ملی فرانسه که کشورش در جام جهانی اول شده است، جایزه‌ای که از فیفا دریافت کرده به خیریه می‌دهد اما فوتبالیست‌های ما بعد از جام جهانی برای باشگاه‌های خود به انواع مختلف گربه رقصانده‌اند و دستمزد نجومی طلب کرده‌اند، اینها به عنوان سلبریتی نشان دادند که واقعا بی‌جنبه‌اند؟
– زمانی ما تصور داشتیم که ایرانی‌ها، بهترین آدم‌های دنیا هستند اما معلوم شد که این طور نیست. این موضوع ریشه در آموزش و اعتقادات افراد دارد. یک وقت فرد در جهان اول است و احساس ضعف شخصیتی نمی‌کند از آن طرف دیگری خودش را در برابر جهان اول می‌بازد و به در و دیوار می‌کوبد که بگوید من هم آدم هستم با این حال باز نمی‌تواند خودش را سر پا نگه دارد.
ما بازیکنان مسلمانی را در لیگ‌های جهانی دیده‌ایم که از نماز و روزه‌شان محافظت می‌کنند یعنی آدم‌هایی که در همه شرایط به اعتقادشان پای‌بند هستند. پس وقتی بحث روان‌شناختی به میان می‌آید می‌بینیم که برخی سلبریتی‌های وطنی کمبود دارند و می‌خواهند خودشان را مدرن نشان دهند.
لذا با صراحت باید گفت آدم‌های خوب در همه جای دنیا هستند حتی در آمریکا که این مساله به تربیت آنها بستگی دارد و ما بایستی نظام‌های سیاسی و حاکمان را از آدم‌های عادی تفکیک کنیم.
* در ارزیابی که رسانه‌های امریکایی اخیرا انجام دادند مشخص شد بیل گیتس ثروتمندترین فرد جهان، جای خود را به مدیر آمازون داده است. دلیل این امر هم آن است که او بخش عمده‌ای از ثروت خود را بخشیده است. اما ما شاهد بودیم که برخی از خانواده‌های ثروتمند ما ارز ۴۲۰۰ تومانی از دولت دریافت کرده‌اند و واردات خود را با ارز آزاد روانه بازار کرده‌اند، سلبریتی‌های ثروتمند ما هم مساله دارند.
– اینها نوکیسه‌های تازه به دوران رسیده هستند اما امثال بیل گیتس طبق فرمولی کارکرده، زحمت کشیده، پول به دست آورده و آن را خرج کرده‌اند. بازاری‌های سنتی ما هم این گونه بودندکه همیشه کار خیر می‌کردند، نوکیسه‌های تازه به دوران رسیده بعضا وابسته به جریان‌های سیاسی هستند و با رانت‌های اطلاعاتی و مالی وارد عرصه صادرات و واردات می‌شوند، اینها اشتهای سیری‌ناپذیر هم دارند.
از طرفی در مورد انسان می‌گویند یا با قانون یا با اخلاق باید جلویش را گرفت. آدم‌هایی که اخلاق دارند، خودکنترل هستند اما آنهایی که اخلاق ندارند باید با قانون در برابرشان ایستاد.
نوکیسه‌ای هم مختص ثروتمندان نیست و برخی از سلبریتی‌های وطنی در زمره آنها به شمار می‌روند.
