* ردپای دلار آزاد در خشکبار و آجیل هم دیده می‌شود در واقع قیمت محصولاتی نظیر پسته با اسکناس آمریکایی محاسبه می‌شود.
* ۱۴۰۲ سال بحرانی در حوزه خشکبار خواهد بود چرا که محصولات امسال برای صادرات به موجودی سال آینده اضافه خواهد شد.
رصد بازار خشکبار از تنوع قیمت در محصولاتی نظیر پسته خبر می‌دهد به گونه‌ای که بخش زیادی از آجیل و خشکبار برای گروه‌های بسیاری از مردم دست‌نیافتنی شده است. به طوری که در مرکز شهر، قیمت آجیل از ۸۰۰ هزار تومان شروع می‌شود و هرچه به شمال پایتخت نزدیک‌تر شویم به رقم های بسیاربالاتر می‌سد. نشریه«سرمایه و ثروت» گفت‌وگو با محمدحسن شمس‌فرد، عضو اتحادیه صادرکنندگان خشکبار ایران در این خصوص انجام داده است که با هم می خوانیم:
* آیا صادرات منجر به کمبود کالا در بازار داخل شده است؟
– نخیر، در مدت دو سال گذشته صادرات، روند کاهشی داشته و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال، صادرات خشکبار کمتر از یک میلیارد دلار باشد. این در حالی است که در سال‌های قبل سابقه صادرات ۵/۳ میلیارد دلاری در بخش خشکبار رقم خورده است.
* درباره آمار صادرات بگویید.
– ۸۰ تا ۹۰ درصد محصولات خشکبار ایران صادر می‌شود. امسال هم در ۱۰ ماهه نخست سال، ۷۹۰ میلیون دلار خشکبار از کشور صادر شد.
* صادرات پسته چگونه است؟
– صدور این محصول استراتژیک، امسال بیش از ۷۰ درصد کاهش یافت. به عنوان نمونه در ۱۰ ماهه اول سال ۹۹ حدود ۱۶۴ هزار تن به ارزش یک میلیارد و ۱۰۴ میلیون دلار پسته از کشور صادر شد. این عدد در سال ۱۴۰۰ به ۱۱۹ هزار تن به ارزش ۷۹۷ میلیون دلار رسید. اما در سال جاری این عدد فقط ۴۶ هزار تن به ارزش ۳۲۸ میلیون دلار بود. بنابراین قیمت بالای برخی اقلام خشکبار و آجیل در بازار داخلی مربوط به صادرات نیست.
* سال ۱۴۰۲ چه شرایطی دارد؟
– پیش‌بینی می‌شود حجم تولید سال آینده افزایشی باشد زیرا امسال صادرات، افت زیادی داشت لذا بخشی از محصولات سال ۱۴۰۱ به موجودی سال آینده اضافه می‌شود و ۱۴۰۲ سال بحرانی برای حوزه خشکبار خواهد بود.
* در گرانی آجیل و خشکبار هم پای دلار در میان است؟
– بله، همه چیز براساس دلار آزاد محاسبه می‌شود و این رقابت را با امریکا که تبدیل به اولین صادرکننده خشکبار در جهان شده، دشوار می‌کند.
* قیمت پسته در بازار چقدر است؟
– پسته درجه یک کله قوچی و احمد آقایی ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان معامله می‌شود با این حال در برخی از نقاط شهر باید تا یک میلیون تومان هم هزینه کرد. البته پسته صادراتی تفاوت دارد و بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزارتومان در نوسان است.
* خشکبار اتحادیه شامل چه محصولاتی است؟
– کشمش، خرما، انجیر و پسته، تخمه‌جات کار ما نیست.
* بعد از آمریکا، رتبه دوم صادرات متعلق به چه کشوری است؟
– ترکیه که پسته آنها ریز است و بیشتر به درد مغز کردن می‌خورد.
* هنوز هم در صادرات پسته، ماجرای آفلاتوکسین وجود دارد؟
– بله، اداره‌های استاندار کشورهای مقصد کافی است یک پسته آلوده ببینند در آن صورت کل بار و محصول را برمی‌گردانند.
* برخی از صادرکنندگان هم رعایت نمی‌کنند و محصول را در گونی قرار می‌دهند.
– کار که بیشتر با گونی انجام می‌شود، اما حرفه‌ای‌ها برای این کار کانتینر می‌گیرند و با پوشش‌های نایلونی از پسته مراقبت می‌کنند.
* مشتری پسته ایران کدام کشورها هستند؟
– اروپایی‌ها که در حال حاضر بیشتر با آمریکا معامله می‌کنند، عرب‌ها هم بودند که هندی‌ها جای ما را گرفتند.
* مهم‌ترین مشکل صادرات در حال حاضر چیست؟
– پیمان ارزی، یعنی ما بعد از صدور پسته باید چند ماه در انتظار وصول پول‌مان باشیم بعد ارز حاصل را ببریم به سامانه نیما که با بازار آزاد ۱۳ تا ۲۵ هزار تومان تفاوت دارد، البته خیلی‌ها این روال را قبول ندارند.
* خشکبار به ایران قاچاق می‌شود؟
– بله، توسط مرزنشینان، لذا شما در آجیل‌فروشی‌ها می‌توانید بادام آمریکایی و بادام هندی را مشاهده کنید.
