در قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف شده است شرایط صدور مجوز برای کسب و کارها را شفاف و تسهیل نماید. با این حال گزارش‌های رسیده از شهروندان حکایت از آن دارد که این حکم قانونی به سامان نرسیده است، لذا در سال‌های اخیر و به ویژه با فعالیت سایت های آگهی و شبکه‌های اجتماعی، آگهی های فروش مجوز برخی کسب و کارها مورد توجه قرار گرفته است.
گفته می شود پدیده فروش یا اجاره مجوز فعالیت در کسب و کارهایی رواج دارد که علیرغم وجود متقاضی یا مجوز داده نمی‌شود یا فرآیند دریافت آن دشوار و زمان بر است. صادر نکردن مجوز برای داوطلبان جدید الورود به بازار، موجب ایجاد رانت برای فعالان فعلی بازار می‌شود، چنین انحصار هایی منافع رانتی را برای انحصارگران در پی دارد و هم بازارها را از کارایی و منافع رقابت برای کشور دور می‌کند.
- مجوزهایی که با رانت و یارانه همراه است دارای جذابیت بیشتری هستند مانند پتروشیمی که گاز ارزان دارد یا نانوایی که از سهمیه آرد برخوردار می باشد.
- برخی از صادر‌کنندگان مجوز مانند کانون وکلای دادگستری و معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت مقررات را به درستی اجرا نمی‌کنند.
بر این اساس مجوزهایی که با رانت یا یارانه همراه است همواره جذابیت دارند، مانند مجوز پتروشیمی که از گاز ارزان بهره می‌برد و یا مجوز نانوایی که از سهمیه آرد یارانه ای برخوردار است!
یکی از تبعات دیگر ایجاد بازار برای خرید یا اجاره مجوز کسب و کار آن است که برخی با آن که قصد واقعی برای شروع آن فعالیت را ندارند هم به امید کسب سود از دریافت و فروش مجوز، داوطلب دریافت مجوز شده و شرایط را برای سرمایه‌گذاران و کارآفرینان واقعی دشوار می نمایند.
بررسی های صورت گرفته تاکید دارد: خرید و فروش مجوز کسب و کارهایی که دریافت مجوز آنها سخت است به حدی زیاد شده که در فضای مجازی برای آنها بازار تشکیل شده و کشف قیمت می‌شوند! برخی از مجوزهایی که در سایت های آگهی و شبکه‌های اجتماعی خرید و فروش می‌شوند و نرخ های پیشنهادی برای آنها به شرح زیر است:
_ کارگزاری بورس تا ۵۰ میلیارد تومان
_ بیمارستان ۵ تا ۳۰ میلیارد تومان
_ درمانگاه شبانه روزی سه تا ۲۰ میلیارد تومان
_ داروخانه ۴ تا ۱۰ میلیارد تومان
_ سردفتر اسناد رسمی تا ۱۰ میلیارد تومان
_ مجتمع رفاهی بین راهی تا ۸ میلیارد تومان
_ آموزشگاه فنی حرفه‌ای ۷۵ میلیون تا ۲ میلیارد تومان
_ آموزشگاه رانندگی ۱ تا ۲ میلیارد تومان
_ نیروگاه خورشیدی تا ۲ میلیارد تومان
_ موسسه آموزش عالی آزاد ۳۰ تا ۷۵۰ میلیون تومان
_ مرکز درمان سوء مصرف مواد مخدر ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان
_ دفتر خدمات پیشخوان دولت ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان
_ آژانس گردشگری ۳۰ تا ۱۶۰ میلیون تومان
_ آموزشگاه آرایش زنانه ۶۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان
_ موسسه فرهنگی و هنری تا ۱۰۰ میلیون تومان
ارزشمند بودن مجوز برخی از فعالیت‌ها دلیل عمده دارد و آن اینکه هیئت مقررات‌زدایی به طور کافی، شرایط صدور مجوزها را تسهیل نکرده است لذا متقاضیان هم نمی‌توانند به سهولت به مجوز مورد نظر خود دست یابند!
آگاهان و مشاوران کسب و کار تاکید دارند: یکی از لوازم تسهیل صدور مجوزها، افزایش نظارت بعد از اعطای مجوز فعالیت و در هنگام فعالیت است در این صورت نهاد صادر کننده مجوز می تواند در صورتی که شرایط دریافت مجوز از بین رفته است، مجوز را ابطال نماید. مزیت این رویکرد آن است، فردی که شرایط حداقلی لازم برای دریافت مجوز را ندارد اگر اقدام به خریداری مجوز نماید نیز فعالیت وی کشف و از ادامه آن جلوگیری به عمل خواهد آمد.
نکته دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد این که هیئت مقررات‌زدایی مستقر در وزارت امور اقتصادی و دارایی با عمل به تکلیف قانونی خود، شرایط اضافی و زاید هر مجوز را حذف کرده و دریافت مجوز ها را تسهیل می‌کند.
و از همه مهم تر اینکه، مراجع صدور مجوز، اطلاعات مربوط به صدور مجوزهای خود را به نحوی که در قانون تصریح شده به وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام‌کنند و این وزارتخانه، آن اطلاعات را در پایگاه اطلاع رسانی مجوزها برای کسب و کارها شفاف نماید.
در این روند وزارت امور اقتصاد و دارایی هم تصریح دارد در خصوص اجرای قانون سیاست های کلی اصل ۴۴ برخی از صادر‌کنندگان مجوز از جمله کانون وکلای دادگستری، معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت و….. یا شرایط صدور مجوز هایشان را به هیئت مقررات‌زدایی نمی‌دهند یا حکم هیئت در حذف شرایط اضافه برای صدور مجوز در مواردی مانند تاسیس داروخانه را اجرا نمی‌کنند .
