عبدالله خلیلی
«دونالد ترامپ» سرانجام اعلام کرد که آمریکا رسما از توافق هستهای ایران و ۱+۵ کنار کشید.
قباحت پیمانشکنی قابل پیشبینی رییس جمهوری امریکا چنان بود که شرکای اروپایی واشنگتن از ماهها پیش ضمن تلاش برای بازداشتن وی، مخالفت شدید خود با ترامپ را اعلام داشتند و پس از تصمیم وی تاکید کردند در برجام باقی میمانند. به گونهای که در کنار روسیه، چین و دبیرکل سازمان ملل متحد، رهبران فرانسه، آلمان، انگلیس و مسئوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تصریح کردند همه اقدامات لازم را برای حفظ و اجرای کامل توافق هستهای به کار خواهند بست.
در این میان وزارت امور خارجه امریکا در بیانیهای با تکرار ادعاهای پیشین مدعی شد که با شرکای خود در زمینه فعالیتهای هستهای و مهار ایران همکاری خواهد کرد! همچنین وزارت خزانهداری ایالات متحده ضمن اعلام فرصت ۹۰ و ۱۸۰ روزه برای بازگشت تحریمها به نوعی به این شرکا به منظور قطع همکاری با ایران در فرصت مذکور هشدار داد.
نکته قابل تامل دیگر، اظهارات «جان بولتون» مشاور امنیت ملی و یکی از تندروترین چهرههای سیاسی دهههای اخیر امریکا بود که اظهار کرد خروج از برجام به معنای نقض آن نیست.
باتوجه به موضعگیریهای مقامهای امریکایی میتوان به این جمعبندی رسید که واشنگتن در فرصت باقیمانده تا شروع تحریمها میکوشد تا ایران و دیگر کشورهای حاضر در توافق هستهای را به اصطلاح با عمل انجام شده مواجه سازد و ضمن نشان دادن عملگرایی به هر نحو ممکن امتیازات موردنیاز خود را کسب کند.
ترامپ در رقابتهای انتخاباتی امریکا گفته بود: در برجام عواید مادی متوجه ایران و اروپاییها شده است و امریکا به عنوان مذاکرهکننده اصلی با تهران عایدی نداشته است!
بر این اساس آقای بساز و بفروش پیش از آن که نگران اوضاع خاورمیانه باشد دغدغه جیب امریکا را دارد که در این رهگذر خالی نماند.
در این میان، فرانسه به عنوان یکی از متحدین ایالات متحده تاکید کرده است: نباید منافع شرکتهای فرانسوی که در حال حاضر با ایران در حال همکاری هستند به خطر بیفتد و اگر واشنگتن بخواهد مانعی بر سر راه آنها ایجاد کند، قطعا به سازمان تجارت جهانی شکایت خواهد کرد.
لذا باید همان طور که رئیس جمهور ایران گفته است: «برجام بدون امریکا را به فال نیک گرفت» و مناسبات ایران با جهان را سامان داد.
