آفتابی، بارانی
* در دنیای مدرن چترهای هوشمندی طراحی و تولید شدهاند که میتوانند باد، باران و آفتاب را همزمان دفع کنند.
* چینیها در عروسی و عزا از چتر استفاده میکنند چون معتقدند این وسیله خوشبختی میآورد و شیاطین را دور میکند.
یکی از مهمترین وسایل جانبی که در فصل زمستان به آن نیاز داریم چتر است. چتر فقط وسیلهای کاربردی نیست بلکه تا حد زیادی در ترکیب استایل ما تاثیر میگذارد بنابراین همواره دقت میکنیم تا چتری با رنگ و طرح مناسب پیدا کنیم.
برخلاف گذشته چترها امروزه تنوع بسیار زیادی در رنگ، طرح و اندازه دارند. بنابراین شما میتوانید با درنظر گرفتن چند فاکتور مهم چتر دلخواه و کاربردی خودتان را پیدا کنید.
* اولین چترها در کجا ساخته شدهاند؟
شاید بتوان اولین چترها را برگ پهن درختان نخل دانست که برای محافظت از آفتاب در بالای سر افراد گرفته میشد. بررسیهای تاریخی نشان میدهد که اولین چترها در حدود ۳۵۰۰ هزار سال قبل در مصر باستان مورد استفاده قرار میگرفته است. این چترها که آفتابی بودند و برای حفاظت از باران طراحی نمیشدند تنها برای خانوادههای سلطنتی بودند. نجیبزادگان مصری برای اینکه پوست صورتشان در آفتاب تیره نشود در تمام زمانهایی که در فضاهای خارجی حضور داشتند زیر این چترهای آفتابی قدم میزدند.
اما قطعا چتر بارانی را چینیها اختراع کردند. در قرن ۱۱ قبل از میلاد چینیها چترهایی ساختند که در برابر باران از افراد محافظت میکرد. این چترها با قیمت بالایی فروخته میشد بنابراین در ابتدا فقط اشراف و خانوادههای سلطنتی حق استفاده از آنها را داشتند. محبوبیت چتر در چین باعث رسیدن آن به اروپا نشد بلکه در قرن دوم میلادی چتر با توجه به روابط تجاری برقرار شده به اروپا رسید. از آنجا که تا پیش از این چترهای آفتابی مصریها در یونان و رم توسط زنان ثروتمند استفاده میشد، مردان اروپایی به چتر به عنوان یک کالای زنانه نگاه میکردند و خودشان در آفتاب و باران استفاده از کلاه و پالتو را ترجیح میدادند.
سقوط امپراتوری رم باعث شد که به خاطر شرایط سخت، کمبود غذا، جنگهای مداوم، اقتصاد نابسامان و عدم پیشرفت تکنولوژی محصولاتی مانند چتر چندان در اولویت نباشد و کمکم سنت استفاده زنان متمول از چتر آفتابی از بین رفت. بعد از شروع رنسانس حدودا در اواخر قرن ۱۶ میلادی، در ایتالیا، فرانسه و انگلیس چترهای کوچک و گران قیمتی به مد زنانه بازگشت. یک دلیلش نقاشیها و روایتهایی بود که از آسیای باستان در اروپا رواج پیدا کرده بود. اما زنانه بودن چتر تا اواخر قرن ۱۸ میلادی ادامه داشت. تا اینکه مردی به نام جوناس هانوی که در برخی روایتها نیز او را نویسنده و جهانگرد ایرانی معرفی میکنند، برای اولین بار از چتر در مکانهای عمومی استفاده کرد. همین حرکت هانوی باعث شد تا کمکم مردان انگلیسی چتر به دست بگیرند و تنها سه دهه بعد چتر تبدیل به وسیلهای ضروری برای زنان و مردان اروپایی و به تدریج تمام دنیا شد. اغلب نجیبزادههای انگلیسی چتر ابریشمی آبی یا سبز را ترجیح میدادند. اولین فروشگاه چتر در انگلیس به نام جیمز اسمیت و پسران در سال ۱۸۳۰ بازگشایی شد.
مهمترین اختراعات در زمینه چتر در قرن بیستم اتفاق افتاد. چتر تاشو و جیبی در سال ۱۹۲۸ توسط هانس هاپت اختراع شد و چتر مکانیزه مدرن در ۱۹۶۹ توسط بردفورد فیلیپز به بازار آمد. با این وجود همچنان چینیها بزرگترین مخترعان و تولیدکنندگان انواع چتر در دنیا هستند به گونهای که در یک شهر چین بیش از هزار کارخانه چترسازی وجود دارد. در آمریکا سالانه حدودا ۳۰ میلیون چتر خریداری میشود که اغلب آنها چینی هستند.
جالب است بدانید که چتر در بسیاری از مذاهب نماد حفاظت و قدرت است. در مراسم مذهبی از یونانی و رومی گرفته تا بودایی در آسیا از چتر استفاده میکنند. در مذهب بودا چتر نمادی از مرکز جهان و حمایت معنوی است و حتی در تبت نام الهه سیتاپاترا تحت عنوان چتر سفید ترجمه میشود. در چین هم چترهای کاغذی در مراسم عروسی یا تشییع جنازه به عنوان عنصری که خوشبختی و طول عمر میآورد و روحهای شیطانی را دور میکند مورد استفاده قرار میگیرد. علاوه براین کاتولیکها هم در مراسم انتخاب پاپ جدید و چند رویداد دیگر چتری بالای سر پاپ حمل میکنند که معمولا به رنگ قرمز و طلایی است.
* هنگام خرید چتر به چه نکاتی توجه کنیم؟
اولین موضوعی که باید هنگام خرید چتر به آن توجه کنید این است که اصلا برای چه هدفی چتر میخرید. چتر آفتابی میخواهید یا چتر بارانی، آیا قرار است این چتر را تنهایی استفاده کنید یا چتری دو نفره میخواهید و در نهایت چقدر طراحی ظاهری آن برای شما مهم است.
برای خرید چتر بارانی باید دقت کنید که سایبان آن کاملا ضدآب باشد. مواد استفاده شده برای ساخت بدنه چتر اگر فلزی است ضدزنگ و استحکام خوبی هم داشته باشد. در مورد چتر آفتابی باید مطمئن شوید که جنس الیاف سایبان در برابر آفتاب شدید مقاوم است و پوسیده نمیشود و البته اشعههای مضر آفتاب را از خود عبور نمیدهد. علاوه بر این اگر در مناطقی هستید که بادهای شدید میوزد حتما چتری انتخاب کنید که بدنه آن محکم باشد و در اثر طوفان متلاشی نشود. معمولا چترهایی با بدنه فایبرگلاس یا فیبر کربنی در برابر طوفان و رعد و برق مستحکم هستند.
نوع باز و بسته شدن چتر میتواند در دوام آن نقش داشته باشد. معمولا چترهایی که تا میشوند به خاطر تعداد زیاد قسمتهایی که به هم متصل و تا میشوند، احتمال خرابی بیشتری دارند. البته این موضوع کاملا نسبی است و اگر کیفیت محصول خوب باشد ممکن است از چترهای ساده بیشتر هم دوام بیاورند. پس هنگام خرید چتر اول چند بار آن را باز و بسته و کنید و مطمئن شوید که روان و راحت باز و بسته میشود. اینکه چتر تاشو انتخاب کنید یا ساده بستگی به شرایط شما در استفاده از محصول دارد. مثلا برای افرادی که دائم در سفر یا گذر از این سوی شهر به آن سو هستند و وسیله نقلیه ندارند چترهای تاشو بسیار مفید هستند. اما اگر وسیله نقلیه دارید یا به ندرت از چتر استفاده میکنید مدلهای ساده را انتخاب کنید.
قطر و اندازه سایبان فاکتور دیگری است که تعیین میکند شما و همراهتان چقدر از باران در امان خواهید بود. هرچه سایبان چتر گستردهتر شود فضای امن شما از آفتاب و باران بیشتر میشود. اگر قصد دارید چتری را به صورت دو نفره استفاده کنید حتما سراغ بزرگترین اندازهها بروید. فرم دسته چتر هم برای بعضی افراد مهم است مثلا شاید شما دستههای عصایی را به حالت استوانهای و ساده ترجیح بدهید اما فراموش نکنید که حتی چتر تاشو با دسته عصایی ممکن است به راحتی داخل کیف دستی شما جا نشود.
نحوه باز و بسته شدن چتر موضوع دیگریست، برخی چترها ضامنی فلزی روی بدنه دارند که باید با فشردن آن چتر را به صورت دستی باز کنید و ببندید. موقع خرید حتما این ضامن را امتحان کنید چون بعضی از آنها خیلی سفت هستند و به خصوص برای بچهها مناسب نیستند. ولی گروه دیگری از چترها روی دسته دکمهای دارند که با فشردن آن چتر به راحتی باز و بسته میشود همین دکمه هم ممکن است چندان نرم و راحت باز نشود پس حتما قبل از خرید آن را نیز امتحان کنید. حتی در دنیای مدرن چترهای هوشمندی طراحی و تولید شدهاند که میتوانند باد و باران و آفتاب را همزمان دفع کنند.
تنوع چترها از نظر مکانیزه بودن و طراحی بسیار زیاد است.علاوه براین بسیاری از افراد با توجه به تیپ و استایل خود چتر انتخاب میکنند همانطور که در اوایل قرن بیستم میلادی بسیاری از خانمهای شیکپوش رنگ و طرح چتر آفتابی خود را با دستکش یا کیف دستیشان هماهنگ میکردند.