هیچ کس از زمان و نوع مرگ خود خبر ندارد:
* شرکتهای هواپیمایی و ایرلاینها برای انتقال جسد آن را مومیایی میکنند کاری که در مورد عباس کیارستمی کارگردان سینما انجام گرفت.
* بهترین مومیایی دنیا، ولادیمیر لنین است چرا که با گذشت ۱۰۰ سال از مرگش هنوز آب سلولهای بدنش کم نشده است.
* برخی نظامهای سیاسی با مومیایی کردن اجساد رهبران خود به مردم گوشزد میکنند که حکومتشان تداوم دارد!
در برخی کشورها، مومیایی کردن اجساد بزرگان سیاسی یکی از راههای زنده نگه داشتن نظام حکومتی است لذا بعضی از آنها از طریق مومیایی کردن اجساد رهبران خود تلاش دارند تا تداوم نظام خود را به مردم گوشزد کنند.
ولادیمیر لنین، مائوتسه تونگ، رضاشاه پهلوی، هوشی مین، فردیناند مارکوس، کیم ایل سونگ و… از جمله سرانی هستند که اجساد آنها مومیایی شده است.
امروزه خط سیر مومیایی کردن مردگان از وادی سیاست عبور کرده و در همین ایران خودمان اجساد به دستور قانون مومیایی میشوند که تعداد آنها در ماه بعضا به ۱۰ جسد هم میرسد. البته مومیاییهای امروزی با مومیاییهای مصری و موزهای متفاوت است. مومیاییهای معاصر، ماندگاری زیادی ندارند و فقط در حد ماندگار میمانند که جسدشان از نقطهای به نقطه دیگر انتقال یابد و مایعات بدنشان به بیرون نشت نکند.
مومیاییهای معاصر بعد از دفن، مواد خود را از دست میدهند و تجزیه میشوند. از جمله افرادی که این گونه مومیایی شدهاند عباس کیارستمی است. او در فرانسه درگذشت و چون جسدش با هواپیما بایستی به ایران انتقال مییافت، مومیایی شد.
در واقع قانون شرکتهای هواپیمایی و ایرلاینهای دنیا این است که اگر بخواهند جسدی را از مسیر هوایی منتقل کنند برای آن که جسد فاسد نشود آن را مومیایی میکنند.
در سازمان پزشکی قانونی که فعلا تنها در ایران این کار را با هزینه ۳ میلیون تومان انجام میدهد مومیایی اجساد کمتر از نصف روز وقت میگیرد.
نوع دیگر از مومیایی امروزی، مومیایی اجساد به دلایل جنایی است. عموما مومیایی در این گروه از مردگان در مواردی انجام میشود که جسد به دلیل جراحت وارده قابل شناسایی نباشد یا کشف هویت آن میسر نیست.
لذا جسد مجهولالهویهای که به دلیل جنایت به قتل رسیده ابتدا مومیایی شده و برای یافتن بستگان در سردخانه پزشکی قانونی به امانت گذاشته میشود. این نوع مومیایی ارزانترین شکل مومیایی است و تشریفات خاص مانند وکیوم ندارد.
اما اصطلاح «مومیایی کردن» به دلیل استفاده مصریان باستان از پارچه کتان و موم «زنبور عسل» بود آنها پس از آن که عملیات شیمیایی پیچیدهای روی اجساد بزرگان انجام میدادند در مرحله نهایی، جسد را در پارچه کتانی آغشته به موم میپیچیدند تا رطوبت به سطح پوست نرسد و از فاسد شدن جسد جلوگیری شود.
این عملیات امروز هم انجام میشود، البته برخی اجساد با روشهای پیچیده و خاص که جزییات آن محرمانه است، مومیایی میشوند و بعضی هم به صورت ساده و ارزان این مسیر را طی میکنند.
گفته میشود فرمول مواد به کار گرفته شده برای مومیایی کردن بدن لنین، بنیانگذار روسیه کمونیستی هنوز هم از سوی روسها محرمانه نگهداری میشود چرا که عملیات آن به قدری خوب انجام شده که پس از گذشت نزدیک به صد سال از ۱۹۲۴ میلادی تاکنون، جسد لنین مانند روز مرگش نگهداری شده و حتی آب سلولهای بدن هم کم نشده است.
در نقطه مقابل مومیایی «مائوتسه تونگ» رهبر چین کمونیست خوب از آب درنیامده و به دلیل تغییر زیاد چهره و تورم بافت صورت، مومیایی را از دید مردم مخفی کردهاند. مومیایی «هوشی مین» رهبر مردم ویتنام در مرز بینابین قرار دارد و با نگهداری در موزه هانوی، گردشگران بسیاری را به خود جلب کرده است.
از نکات جالب درباره مومیاییها، نگهداری جسد فردیناند مارکوس دیکتاتور فیلیپین در محفظه شیشهای است تا مردم او را ببینند و به بیوفایی روزگار غدار پی ببرند.
از مومیاییهای معروف دیگر جسد رضاخان است که اخیرا در ساخت و ساز اطراف حرم عبدالعظیم حسنی(ع) در شهرری کشف شد و گفته میشود مومیایی در همان محوطهای که پیدا شد، دفن گردید.
با همه این اوصاف، ایده اولیه «مومیایی» مربوط به فراعنه مصر بوده است، آنها اعتقاد داشتند که با این کار میتوانند در جوار خدای خورشید زندگی ابدی داشته باشند و مردم هم به این باور برسند که فراعنه پس از مرگ همچنان زنده، حاضر و ناظر بر رفتار آنها میباشند!
در پایان بد نیست اشارهای به دیدگاه اسلام درباره مومیایی داشته باشیم، در دین ما برای مردگان احترامی هم شأن انسان زنده دیده شده تا جایی که اسائه ادب به آنان به شدت نکوهش شده است.
در این روند برخی از علمای دینی معتقدند مومیایی کردن بدن مردگان و جلوگیری از تجزیه اجساد جایز نیست و بعضی هم اعلام کردهاند مومیایی کردن اجساد مردگان اشکالی ندارد.
