بازاریابی و فروش با هیپنوتیزم!
* دکتر باقری: هیپنوتیزم کلاسیک کاربردهای غیردرمانی در امتحانات، سخنرانیها، امور ورزشی و هنری دارد اما با آن نمیتوان در مشتری تلقینپذیری ایجاد کرد.
* یک روانپزشک اجازه ندارد با هیپنوتیزم بیحسی ایجاد و دندان بیماری را بکشد چرا که این کار فقط باید در محدوده دندانپزشکی انجام بگیرد.
* در هیپنوتیزم فرد کاملا هوشیار و بیدار است و نمیتوان از او سوءاستفاده کرد. در این روش افراد تلقینهایی را میپذیرند که دوست دارند بپذیرند.
برخی افراد با برپایی کارگاهها و کلاسهای آموزشی تحت عنوان «بازاریابی و فروش با هیپنوتیزم» سعی در جذب مخاطب دارند. آنها ادعا میکنند در این شیوه، نیازها و خواستههای نهفته مشتری شناسایی شده و با تاثیر بر ناخودآگاه او میتوان کالا یا خدمات را به وی عرضه کرد. این افراد همچنین مدعی هستند تبلیغ با وب سایتی که با بهرهگیری از تکنیکهای بازاریابی و فروش هیپنوتیزمی طراحی شده، چنان محسورکننده است که خریدار را برای مدت زمان زیادی روی آن تبلیغ متمرکز نگاه میدارد تا وی برای خرید علاقهمند شده و کالا را تهیه نماید.
«سرمایه و ثروت» در بررسی شیوههای این چنینی با دکتر امیرهوشنگ باقری، دبیر انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی کشور به گفتوگو نشسته است:
* بازاریابی و فروش با هیپنوتیزم را تایید میکنید؟
– ممکن است افراد شیوهها و روشهایی را که در زمینه ترغیب خریداران میدانند هیپنوتیزم بنامند ولی این بیشتر سوءاستفاده از این روش علمی است که متاسفانه با توسل با آن مخاطب زیادی را نیز جذب میکنند. این که گفته شود فروشندهای با هیپنوتیزم مشتری را در وضعیتی قرار میدهد که با آن به فروش بالادست مییابد، حرفه مسخرهای است. البته همه میدانند اگر فروشنده کالایی رفتار مناسب همراه با تبلیغات خوب داشته باشد میتواند فروش خود را بالا ببرد. در واقع این علم تبلیغات است که امور مربوط به فروش را پیش میبرد و باید آن را هیپنوز در بیداری نامید.
* پس هیپنوتیزم در زمینه فروش و بازاریابی، کاربرد ندارد؟
– بله؛ این که افراد بتوانند واقعیتی را در این حیطه آموزش بدهند، خیلی بعید است با این حال با هیپنوتیزم میتوان بسیاری را به برخی کارها ترغیب کرد. به طور مثال اگر خریداری برای تهیه موبایل آمده باشد اگر فروشنده بتواند استدلالهای خوبی به کار بَرد، قطعا در فروش موفقتر است، حالا میآیند و اسم این کار را هیپنوتیزم میگذارند در حالی که هر مدل ترغیبی از این شکل را نمیتوان هیپنوز نامید چرا که تلقینپذیری را بالا نمیبرد.
* «هیپنوتیزم» کاربرد غیردرمانی هم دارد؟
– هر جایی، ترغیب به انجام کاری صورت بگیرد، به نوعی هیپنوتیزم است. هیپنوز کلاسیک کاربردهای غیردرمانی هم دارد، مثلا تشویق افراد برای درس خواندن یا افزایش تمرکز در کنکور و امتحانات که با هدف کاهش اضطراب انجام میگیرد کمک به ورزشکاران برای تمرین بهتر، یا ایراد سخنرانی پرشورتر، حتی هنرمندان میتوانند برای بالا بردن خلاقیتشان از این روش بهره بگیرند اما آن تاثیر ماورایی و معجزهای را که ادعا میشود، نمیتوان انتظار داشت.
* مرجع رسمی و علمی هیپنوتیزم در ایران کجاست؟
– انجمنی است که زیر نظر وزارت بهداشت فعالیت دارد و افرادی مانند دندانپزشکان، ماماها، پزشکان و… که از صلاحیت درمانی برخوردار هستند میتوانند در آنجا دوره ببینند و در محدوده کار مرتبط خودشان فعالیت نمایند. حال یک روانپزشک نخواهد توانست با هیپنوتیزم بیحسی ایجاد و دندان بیماری را بکشد چرا که این روش فقط باید در محدوده کار دندانپزشکی صورت بگیرد.
* هیپنوتیزم جدای از رواندرمانی، دارودرمانی هم دارد؟
– هیپنوز، نوعی رواندرمانی است که در کنترل درد هم میتوان از آن استفاده کرد. به طور مثال درصدی از افراد میتوانند با آن جراحیهای بدون دارو انجام دهند. ولی اگر بخواهیم تقسیمبندی کنیم روشهای درمانی روانی که وجود دارد مانند شناخت درمانی و روانکاوی؛ هیپنوتیزم هم نوعی از آنهاست که به شکل گفتار برای درمان بدون داروی مشکلات ذهنی صورت میگیرد.
* در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی، گرایشی تحت عنوان «هیپنوتیزم» وجود دارد؟
– نه چیز مشخصی به این نام نداریم، بلکه در کتابهای درسی روانشناسی و روانپزشکی مبحثی به نام هیپنوتیزم وجود دارد و آنهایی که ادعا میکنند لیسانس یا دکترای هیپنوتیزم دارند دروغ میگویند البته در ایران افرادی که تمایل دارند فوق تخصص رواندرمانی بگیرند باید دورهای از «هیپنوز» را بگذرانند.
* تصوری که عامه مردم از هیپنوتیزم دارند، حرکت پاندولوار شی در مقابل چشم است که فرد را به خواب میبرد، واقعیت هیپنوز چیست؟
– این روش قدیمی است که با آن سعی میشد چشمها را خسته و فرد را به خواب ببرند. برای همین روی هیپنوتیزم نام «الهه خواب» گذاشته شد اما واقعیت ماجرا این نیست. چون در هیپنوتیزم فرد کاملا بیدار و هوشیار است و به خواب نمیرود و تلقینهایی را میپذیرد که دوست دارد بپذیرد و با باورهایش میخواند. در این پروسه ۹۰ تا ۹۹ درصد کسانی هم که از هیپنوتیزم بیرون میآیند میدانند که بر آنان چه گذشته است.
در مواردی هم که از افراد نوار مغزی میگیرند، نوارشان با کسانی که در خواب بودهاند کاملا متفاوت است. بر این اساس میگویند ممکن است فرد در هیپنوتیزم هوشیاری بالاتری داشته و به اصطلاح حواسش جمعتر است. لذا با صراحت باید گفت در هیپنوتیزم نمیتوان از افراد سوءاستفاده کرد.
