میخرند تا دور بریزند!
* مصرفگرایی زمانی است که خریدهای ما منجر به دور ریختن شود.این فقط شامل کالاهای ارزانقیمت و کمدوام نیست.
* نظام سرمایهداری، انسان را دچار نیازهای کاذب کرده است. بر این اساس با مدلهای جدید و خرید آسان ما را سریع به خواسته هایمان می رساند.
* مصرفگرایی در ایران از سال ۱۳۱۰ و با افزایش درآمدهای نفتی آغاز شد.
سال ۱۳۱۰ با افزایش صادرات نفت، درآمدهای نفتی بالا رفت. در آن زمان چون کشور در تولیدات داخلی ضعیف بود، درآمدهای نفتی برای خرید کالاهای خارجی هزینه می شد. این روند تا سال ۱۳۲۹ ادامه داشت. ملی شدن صنعت نفت در این تایخ موجب کاهش درآمدهای نفتی شد اما ۳ سال بعد یعنی در سال ۱۳۳۲ بار دیگر درآمدهای نفتی بهبود یافت. به گونه ای که بعد از کودتای ۲۸مرداد تا سال ۱۳۴۸ ارزش واردات ایران به ۱۱۵میلیون تومان رسید. در سال ۱۳۵۶ یعنی یک سال قبل از وقوع انقلاب اسلامی واردات در مرز ۱۳۰میلیون تومان متوقف شد.
سال ۱۳۵۸ با تغییر سیاستهای داخلی و خارجی واردات به ۷۹میلیون تومان کاهش یافت اما در سال ۱۳۵۹ با وقوع جنگ تحمیلی و ایجاد مشکل برای تولید داخلی واردات سیر صعودی گرفت و در سال ۱۳۶۰ به رقم ۲۵۱میلیون تومان رسید.
در سالهای پایانی جنگ ارزش کل واردات میلیاردی شد. به گونه ای که یک دهه پس از جنگ یعنی در سال ۷۸ واردات کالاهای مصرفی از ۲۲میلیارد عبور کرد.
در دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ ورود کالاهای بی کیفیت چینی باب شد اما پس از برجام که برخی تحریم ها برداشته شد واردات به سمت کالاهای برند و با کیفیت تر رفت. طبق آخرین آمار یک خانواده شهری در پایتخت سالانه ۱۳میلیون تومان خرج کالاهای مصرفی می کند که ۱۰میلیون آن غیرخوراکی است لذا باید گفت سالانه ۲۶میلیارد تومان فقط برای کالاهای مصرفی در تهران هزینه می شود.
*مصرفگرایی چیست؟
مصرفگرایی یعنی خرید هرچه بیشتر که توام با دور ریختن است. این که ما هرچه بیشتر بخریم، مصرف گرا هستیم؛ نه. مصرفگرایی زمانی است که خریدهای ما منجر به دور ریختن شود. از طرفی مصرفگرایی فقط در مورد کالاهای ارزانقیمت و کم دوام نیست بلکه مطالعات نشان داده است که مصرفگرایی به واسطه مد شامل کالاهای با دوام و گرانقیمت و برندها هم می شود. برندهایی که خیلی زود از دسترس خارج می گردند.
در این روند نظام سرمایهداری انسان را با کمک ابزار رسانه دچار نیازهای کاذب کرده است. این نظام درصدد آن است که با تولیدات بی کیفیت و کم دوام، کالایی را تحویل مصرف کننده دهد که هرچه زودتر دور ریخته شود و بلافاصله مدل جدید جایگزین آن گردد.
پیامکهای متعدد روزانه، تبلیغ خرید آسان در رسانه ها و تلفنهای همراه، خرید اینترنتی و دریافت سریع همه و همه برای آن است که خیلی زود ما را به خواسته هایمان برسانند.
«اریک فروم» در این باره تاکید دارد: در جهان امروز «داشتن» جای «بودن» را گرفته و انسان ها هرچه بیشتر به فکر «داشتن» هستند لذا همه چیز را با پول و کالا می سنجند. در این پروسه نظام سرمایه داری کم کم، انسان را تبدیل به خمیر بازی کرده و او را به هر شکلی که مایل است، در می آورد!
