* بسیاری از خریداران با هدف سرمایهگذاری وارد بازار مسکن میشوند و وقتی واحد خود را برای رهن و اجاره عرضه میکنند در پی قیمتهای گزاف هستند
* با تکنولوژی موجود در کشور، دولت هرگز موفق به ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال نخواهد شد. ساخت و ساز در ایران، گران و زمانبر است
بررسیهای میدانی حکایت از آن دارد که موجران در فایلهایی که این روزها با شرایط رهن کامل به بازار عرضه شدهاند مبالغ گزاف و خارج از توان مستأجران را برای واحد خود در نظر گرفتهاند که البته این مساله موجب شده تا زمان اجاره آپارتمانهای مذکور طولانیتر باشد. مالکان در بیان علت تعیین رقمهای نجومی برای رهن کامل، تورم عمومی بالا از یک سو و همچنین رشد شدید قیمت مسکن و التهاب در سایر بازارها را عنوان میکنند. در این میان، سازمان نوسازی شهر تهران نیز اعلام کرد: برای اقشار جامعه که قدرت خرید خانه ندارند، فروش متری مسکن را در نظر گرفته است. این اقدام از اواخر آبان ماه در بورس، آغاز و واحدهایی در مناطق ۱۰، ۱۱ و ۱۹ پایتخت عرضه خواهد شد!
«سرمایه و ثروت» درباره وضعیت مسکن و قیمتهای رو به رشد آن با مهندس عبدالرضا جباری، بنیانگذار سامانه جامع صنعت ساختمان (کارگشا) گفتوگویی انجام داده است که در ادامه میآید:
* بسیاری از مالکان، آپارتمانهای خود را با قیمتهای نجومی به بازار رهن و اجاره عرضه میکنند، دلیل این مساله چیست؟
– میزان ساخت و ساز در کشور کافی نیست. بنابراین با کسری ساختمانهای آماده روبرو هستیم. از طرفی آن چه که در حال حاضر ساخته میشود مطابق با نیاز بازار نمیباشد. یعنی به دلیل کوچک شدن جمعیت خانوارها، تقاضا بیشتر برای آپارتمانهای ۵۰ تا ۷۰ متر است. اما متراژ واحدهایی که احداث میشود به طور متوسط ۱۱۰ متر میباشد. در این میان ۱۰ درصد نیاز بازار اجاره و رهن برای افراد مجرد است که آپارتمانهای کوچک ۴۰ متری برایشان کافی میباشد لذا این گروه هم ناچارند از واحدهایی که برای خانوارهای ۲ تا ۴ نفره است استفاده کنند. نکته دیگر این که در کشور مسکن از حالت مصرفی خارج و شکل و شمایل سرمایهای پیدا کرده به گونهای که وقتی بازار فروش به رکود میخورد میزان رهن و اجاره بالا میرود. در واقع فروشندگانی که مجبور میشوند آپارتمانهایشان را اجاره بدهند قیمتهای بازار را نمیپذیرند و رقمهای نجومی مطرح میکنند.
* مستأجران میگویند، درصد بالایی از واحدهایی که برای رهن و اجاره عرضه شدهاند، سالها خالی بودهاند. به عبارت دیگر، دولت در ارایه آپارتمانهای خالی به بازار چندان موفق نبوده است!
– در دنیا آپارتمانهایی مخصوص رهن و اجاره ساخته میشود و کسانی آنها را خریداری میکنند که هدفشان ورود به این بازار است. اما در ایران عمده خریداران واحدهای مسکونی قصد جبران تورم و سرمایهگذاری را دارند و وقتی دولت برای سرمایه آنها تعیین تکلیف میکند، هزار و یک راه برای گریز از آن مییابند لذا باید گفت قانون بدون رویه صحیح اجرایی فقط نقشی بر دیوار است.
* دولت سیزدهم با برنامه تولید یک میلیون واحد مسکونی در سال وارد مبارزات انتخاباتی شد، اما اکنون با گذشت یک سال از عمر آن هیچ واحدی به بازار عرضه نشده است، چرا؟
– با تکنولوژی موجود در کشور، دولت هرگز موفق به ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال نخواهد شد. احمدینژاد در دولت دوم خود مسکن مهر را شروع کرد اما اکنون با گذشت حدود ۱۲، ۱۳ سال هنوز بسیاری از واحدهای آن به سامان نرسیدهاند. از طرفی تورم در کشور ما منجر به افزایش قیمت ساخت میشود و دولت را در تامین سرمایه دچار مشکل میکند.
* ظاهراً در زمینه زمین هم مشکلاتی وجود دارد؟
– مشکل به کل پروژه بازمیگردد چرا که توجیه اقتصادی ندارد. بنابراین برخی از دستگاههای دولتی در دادن زمین مقاومت میکنند.
* با این روند قیمتها در بازار رهن و اجاره همچنان صعودی است.
– در قیمت مسکن هم چنین وضعیتی حاکم خواهد شد. ما باید در زمینه ساخت و ساز تغییر تکنولوژی بدهیم چرا که تولید مسکن در کشور با شرایط موجود هم قیمت بالا دارد و هم زمانبر است. در همه جای دنیا خواب سرمایه حداکثر ۶ تا ۱۰ درصد میباشد اما در کشور ما کسی حاضر نیست سالانه زیر ۳۰ درصد سرمایهگذاری کند، بخش خصوصی از ۲۰ سال پیش ایدههایی برای تغییر تکنولوژی ساخت مسکن مطرح کرده اما دولتها به آن توجه نکردهاند.
* نظرتان درباره فروش متری مسکن در بورس چیست؟
– دولت قبل چنین برنامهای داشت اما به مرحله اجرا نرسید، حالا دولت سیزدهم این موضوع را مطرح میکند، این اقدام میتواند منجر به افزایش قیمتها در بازار مسکن شود و به نظر میرسد اجرایی نشود.
