یکی از برنامههای مهم در صنعت خودروی جهان عبور از اتومبیلهای با سوخت فسیلی و تولید خودروهای برقی است. این روند باید تا سال ۲۰۳۰ تحقق یابد اما در کشورهای توسعهیافته نیز نسبت به این مساله نگاه بدبینانه وجود دارد و از آن به عنوان هیجان تکنولوژیک یاد میشود.
از چالشهای بحثبرانگیز برای خودروهای برقی استخراج لیتیوم و کبالت برای تولید باتری است که قطعاً با آسیبهای زیست محیطی همراه خواهد بود.
در ایران اما باتوجه به ناترازی برق در پیک مصرف که حدود ۱۲ هزار مگاوات برآورد میشود باید گفت در یک سو وزارت صمت علاقهمند به واردات خودروهای برقی است و از دیگر سو وزارت نیرو، برق کافی برای شارژ آنها ندارد!
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در گفتوگو با دکتر امیرحسین کاکایی، استاد مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت به بررسی تولید و بازار اتومبیل در کشور پرداخته است.
* وزارت نیرو میگوید برای خودروهای برقی در ایران برقی ندارد، جریان چیست؟
– وزارت صمت برای تحول در صنعت خودرو، سراغ اتومبیلهای برقی رفته است اما ناترازی در کشور پاسخگوی این برنامه نیست، همان طور که میدانید سالهاست سخن از انرژیهای تجدیدپذیر به میان میآید اما بیپولی اجازه سرمایهگذاری در این حوزه را نداده است. لذا وزارت صمت و وزارت نیرو به صورت جزیرهای در مورد خودروی برقی عمل میکنند و در آینده شاهد پاسکاری این جزیرهها خواهیم بود.
* یک جزیره دیگر در این ماجرا وزارت نفت است که باید سوبسید تاکسیهای برقی را تامین کند و بعید به نظر میرسد با شرایط ارزی کشور بتواند تامین مالی کند!
– وزارت نفت باید به ازای ورود هر تاکسی برقی ۱۰ هزار دلار سوبسید بدهد که محل تامین آن صرفهجویی از مصرف سوخت است. در دنیا هم موضوع خودروهای برقی با سوبسید اجرایی شده حال باید دید وزارت صمت و وزارت نفت در این باره چگونه عمل خواهند کرد.
پراید خودروی شهری
* اقدام شهرداری تهران در واردات اتوبوس و تاکسی برقی از چین همراه با اعتراض بوده است، در واقع آقایان محصولی را که در کشور تولید میشود میخواهند از خارج وارد کنند، پشت پرده این اقدام چیست؟
– در حال حاضر برای برخی سازمانها، خرج کردن دلار راحتتر از ریال است. در این میان هم به یک عده خیلی خوش میگذرد! از دیگر سو، چینیها که درگیر جنگ تجاری بزرگ در دنیا شدهاند به دنبال پروژه نفوذ هستند و به بهانههای مختلف و البته تخفیفهای عجیب در کشورها سرمایهگذاری میکنند. بد نیست بدانید وقتی یک خودرو وارد میشود حداقل تا ۱۰ سال با جریان خدمات پس از فروش و تامین قطعات وابستگی ایجاد میکند. سال گذشته در ایران، تولید اتومبیل داخلی در کشور ۷ تا ۸ درصد کاهش پیدا کرد ودر مقابل ساخت خودروهای خارجی چیزی حدود ۱۰۰ درصد بالا رفت.
مساله دیگر این که اتوبوس برقی در داخل با کیفیت خوبی تولید میشود و قوای محرکه آن از چین خریداری میگردد. حال شهرداری تهران باید در قبال ارزپاشی خود پاسخگو باشد.
* در تعطیلات ۱۴ روزه نوروز و در تصادفات جادهای ۸۱۳ نفر کشته و ۲۱ هزار نفر مجروح شدند آمار بالای سوانح هم مربوط به پراید و پژو بوده آیا خودروهای داخلی ایمنی ندارند؟
– در کشور ۲۶ میلیون اتومبیل تردد میکنند که ۶ میلیون آنها فرسوده و از رده خارج است. این حجم از خودرو ناایمن چرا باید در رفت و آمد باشند!
این که خودروهای خارجی را کنار گذاشتهاند و حرفی از آنها نیست برای این است که بسیاری از دارندگان این اتومبیلها در نوروز سفر خارج بودهاند و در جادهها تردد نمیکردند. ضمن این که آمار پژو و پراید هم رقم بالایی است و قطعا در تصادفات این عدد نیز برجسته میشود.
پاس کاری خودروی برقی
از طرف دیگر، ایمنی موضوع نسبی میباشد و پراید هم در جادهها خودروی ایمنی نیست و به نوعی اتومبیل شهری به شمار میرود و بسیاری از مردم به دلیل ضعف اقتصادی سراغ آن رفتهاند.
البته در این گفتوگو نمیخواهیم به موضوعاتی چون قطعات یدکی تقلبی و غیراستاندارد، موضوع جادهها و علایم راهنمایی و رانندگی و… اشاره کنیم اما باید از پلیس پرسید با متهم کردن خودروساز مشکل تصادفات حل میشود؟
امسال قرار بود پژو پارس از خط تولید «ایران خودرو» حذف شود اما خریداران این محصول مقابل وزارت صمت تجمع کردند و با اعتراض مانع این کار شدند در حالی که اتومبیل جایگزین یعنی سمند سورن هم استاندارد است و هم ایمن؛ اما چون پارس ۱۰۰ تا ۱۵۰ تومان ارزانتر است مردم به آن گرایش پیدا کردهاند(۱) در این میان هم باید به موسسه استاندارد فشار بیاوریم که شما لطفا کوتاه بیایید و مانع تولید اتومبیل غیراستاندارد نشوید! آن چیزی که اهمیت دارد این که مردم باید مراقب جان خودشان باشند و بدانند در تصادفات مرگبار همواره یک خطای رانندگی وجود دارد، ضمن این که بهرهگیری از قطار و اتوبوسهای بین شهری در پیک سفرها یعنی نوروز و تابستان ایمنی بیشتری دارد.
رکود در بازار خودرو
* اتحادیه نمایشگاهداران اتومبیل تاکید دارد به دلیل رکود در بازار خودرو، پروانه کسب ۸۰ نمایشگاهدار باطل شده است، شما این را میپذیرید؟
– ۸۰ عدد بزرگی نیست چرا که یکی از مشکلات عمده ما در بازار، تعداد بالای نمایشگاههای خودروست. مساله دیگر این که نوع معاملات در کسب و کارها تغییر کرده و مردم مانند گذشته خرید خود را صرفاً از نمایشگاهداران انجام نمیدهند. بازار خودرو از زمستان و با نوسان نرخ ارز جنب و جوش یافت و در شب عید هیجانی شد. این روند در سال ۱۴۰۳ ادامه پیدا کرد و قیمتها به شکل غیرمنتظرهای بالا رفت.
* عبدالله خلیلی
* پی نویس:
(۱) «ایران خودرو» در روزهای پایانی فروردین ماه سال جاری با انتشار اطلاعیهای در سامانه کدال خبر از افزایش ۱۵۰ میلیونی محصولات خانواده پژو پارس داد!
