* شرکت «یکتا اکسیر سبز» در سال ۹۹ در جشنواره وب و موبایل تندیس بهترین کسب و کار را به دست آورد یعنی در زمانی که سینا استوی، مدیر عامل آن بود.
* دکتر علی نجفی توانا: براساس قرارداد استرداد مجرمین و با حکم محاکم قضایی، وزارت خارجه میتواند متهم پرونده کریپتولند را به ایران بازگرداند.
یک حقوقدان گفت: قطعاً با حکم قطعی لازمالاجرا که محاکم قضایی جمهوری اسلامی صادر میکنند، میتوان از طریق وزارت امور خارجه، سینا استوی متهم پرونده کریپتولند را به کشور بازگرداند.
دکتر علی نجفی توانا که با خبرنگار «سرمایه و ثروت» سخن میگفت، افزود: در این روند و در خصوص جرایم اقتصادی و مالی و براساس عرف بینالملل به ویژه قرارداد استرداد مجرمین با برخی کشورها، اینترپل هم همکاری لازم را با ایران به عمل میآورد.
وی خاطرنشان کرد: البته در سالهای اخیر و به واسطه بحران در روابط تهران و غرب استرداد مجرمین روند مطلوبی نداشته که نمونه بارز آن خاوری است که با فرزندانش در کانادا زندگی میکند و باید امیدوار بود که سینا استوی هم با صاحبان زر و زور(۱) در ارتباط نباشد چرا که کلاهبرداریهایی در این سطح نمیتواند کار یک فرد عادی باشد.
این استاد جرمشناس ادامه داد: اگر سینا استوی همچنان در فرانسه باشد، کار دشواری پیش روی دولت ایران وجود ندارد هرچند که اروپاییها در مورد دو تابعیتیهای زندانی در ایران مواضع خاص و بعضا سیاسی اتخاذ میکنند.
* پرونده باز است
سینا استوی کلاهبرداری خود را به واسطه راهاندازی یک صرافی ارزهای دیجیتال به نام «کریپتولند» و فروختن یک ارز دیجیتال جعلی به نام «بریج» انجام میداد که بعداً مشخص شد خریداران این ارز هرگز به سود نمیرسند و هیچ پشتوانهای هم ندارد. استوی به مردم وعده میداد که با خرید این ارز دیجیتال به سودهایی چند صد هزار درصدی در کوتاهمدت میرسند در حالی که هیچ نشانی از یک ارز دیجیتال واقعی نداشت. یکی از شیوههای کلاهبرداری با ارز دیجیتال به نام «پانزی» شناخته میشود که سود کسانی که ارز دیجیتال خریدهاند. به واسطه پول سرمایهگذاران جدید پرداخت میشود و در واقع این پروژه اصلا سودآور نیست. این کلاهبرداری با رمز ارز وقتی سقوط میکند که دیگر سرمایهگذاری حاضر به خرید ارزهای جعلی نباشد، در نتیجه سیستم، دیگر قادر به پرداخت سود به سرمایهگذاران قدیمی نیست و در نتیجه سقوط میکند.
این صرافی نام تجاری شرکت «یکتا اکسیر سبز» بود که سال ۱۳۹۶ فعالیتش را در زمینه رمز ارز شروع کرد و بعد از مدتی توانست ۲۰۰ هزار کاربر جذب کند. فعالیتهای این صرافی محدود به ایران بود و در مدت کوتاهی توانسته بود خودش را به عنوان یک کسب و کار موفق نشان دهد؛ تا جایی که در جشنواره وب و موبایل سال ۱۳۹۹ تندیس بهترین کسب و کار را به دست آورد. استوی به عنوان مدیرعامل این صرافی در آن زمان فردی ۳۰ ساله و فارغالتحصیل رشته مدیریت بازرگانی بود.
او بعد از راهاندازی صرافی کریپتولند، یک رمز ارز ایرانی به نام «بریج» فروخته بود و کاربران این صرافی از طریق درگاههای رسمی شاپرک برای خرید رمز ارز اقدام کرده بودند و توقع داشتند که این ارز دیجیتال هم مانند ارزهای جهانی دیگر، قابل خرید و فروش در بازار رمز ارز باشد، ولی هرگز تصور نمیکردند که با یک پروژه کلاهبرداری روبهرو شوند.
* تبلیغات پر سر و صدا
بعد از این که پروژه ایجاد شد، بسیاری از فعالان بازا به آن واکنش نشان دادند و صحبتهای زیادی درباره تقلبی بودن آن مطرح شد. آنها میگفتند که این رمز ارز هیچ پشتوانهای ندارد و ارزش آن واقعی نیست. استوی تنها با اقدامات تبلیغاتی قصد دارد قیمت را افزایش دهد و جذب سرمایه کند.
مدت کوتاهی بعد از تبلیغات پر سر و صدای صرافی کریپتولند درباره رمزارزهای تقلبی، پلیس فتا اعلام کرد که این پروژه تقلبی است و با ایجاد موجسازی و قیمتسازی جعلی، سرمایه مردم را از آنها میگیرد؛ به همین دلیل به عنوان پروژه کلاهبرداری شناخته شد و در نهایت ۲۷ اردیبهشت سال ۱۴۰۰، سینا استوی بازداشت شد. اتهام او اخلال در نظام اقتصادی بود و بعد از بازداشت او، دسترسی کاربران این صرافی به داراییهایشان هم مسدود شد و بررسی پرونده دو سال زمان بُرد.
* شایعات
استوی بعد از بازداشت با پلیس برای رد مطالبات تعدادی از شاکیان همکاری کرده و به همین دلیل توانست با قید وثیقه آزاد شود تا باقی سرمایههای مردم را به آنان برگرداند. اما بلافاصله بعد از آزادی دوباره تبلیغ رمزارز تقلبی را شروع کرد. آذر سال گذشته شایعاتی درباره فرار او از ایران منتشر شد، اما هیچ نهاد قضایی آن را تایید نکرد و ماجرا در رسانهها هم حل نشده باقی ماند. در مدتی که هیچ خبری از استوی نبود، مالباختگان بارها تجمع کردند تا این پرونده به نتیجه برسد و آنها هم بتوانند داراییهای خودشان را پس بگیرند.
* ۵۱ هزار شاکی
پرونده کلاهبرداری صرافی کریپتولند، ۵۱ هزار شاکی دارد و حکم متخلفان آن هم آبان امسال اعلام شد. در مجموع هفت نفر در این پرونده متهم شدهاند که از میان آنها فقط سینا استوی از ایران خارج شده است. طبق حکم دادگستری استان تهران، دو متهم اصلی پرونده که یکی از آنها سینا استوی بود که به ۱۵ سال حبس، ۷۵ ضربه شلاق، پرداخت جزای نقدی و ردمال و محرومیت از هرگونه خدمات دولتی محکوم شد. استوی در حالی از کشور فرار کرد که ممنوعالخروج اعلام شده بود. بعد از استوی، متهم ردیف دوم پرونده هم به هشت سال حبس محکوم شد و پنج متهم دیگر هم بین یک تا پنج سال حبس دریافت کردند و شرکت غیرقانونی «یکتا اکسیر سبز» هم منحل شد. در طول دو سال بررسی این پرونده ۲۴ هزار و ۸۰۲ نفر از شاکیان پرونده هم توانستند مطالباتشان را تسویه کنند.
* نیلوفر خلیلی
* پینویس:
(۱) شهرام جزایری از محکومان اقتصادی سالهای پیش در جریان یک زدوبند توانست از کشور فرار کند که با اقدامات اطلاعاتی و امنیتی در خارج، دستگیر و به ایران برگردانده شد.
