* عبدالله خلیلی
آن گونه که شورای عالی ترافیک میگوید؛ ایجاد دو خط قطار برقی در مسیرهای «میدان آزادی- پایانه شرق» و «جنتآباد – لویزان» در حال بررسی است.
سابقه قطار سبک شهری(۱) در ایران به خط آهنی که در سال ۱۲۶۱ خورشیدی میان تهران و ری که به «ماشین دودی» معروف بود، بازمیگردد که در سال ۱۳۴۱ برچیده شد.
* دکتر شاکری: «تراموا» میتواند در مسیرهایی که سر راست است و تقاطع زیاد ندارد، حجم قابل توجهی از مسافرین را جابجا کند به شرط آن که در تامین واگن دچار مشکل نشویم.
* در برنامه هفتم گواهی صرفهجویی انرژی در زمینه برق و گواهی کاهش تولید گازهای گلخانهای مصوب شده است که سعی در پایین آوردن انتشار کربن CO2 دارد.
این وسیله بر روی خط آهنی که در خیابان قرار داده شده حرکت میکند و با شاخک برقرسان به برق متصل میشود. در این روند، معاونت حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران تاکید دارد: طراحی روسازی قطار برقی تمام شده و طرح جامع آن برای بررسی و تصویب در اختیار وزارت کشور و شورای عالی ترافیک است که امید میرود طرح در قالب تفاهمنامه با وزارت دفاع اجرایی گردد. راهاندازی این وسیله حمل و نقل در دورههای مختلف مدیریت شهری بامخالفت روبرو شده چرا که به زعم مخالفان هزینه زیاد دارد و اقتصادی نیست ضمن این که گره چندانی از مشکلات حاد ترافیکی نمیگشاید.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین در این باره با دکتر اقبال شاکری استاد دانشگاه امیرکبیر و عضو کمیسیون عمران مجلس یازدهم گفتوگو کرده است:
* قطار برقی تاکنون چه مراحلی را برای بررسی در دورههای مختلف مدیریت شهری طی کرده است؟
– این وسیله که به آن «ال.آر.تی» هم میگویند در دورههای متفاوت شورای شهر تهران تحت مطالعه قرار گرفته و مسیرهایی چون بزرگراه همت و بازار هم برای آن پیشنهاد شده است قطار سبک شهری بخشی از حمل و نقل پایتخت را میتواند برعهده بگیرد به خصوص در مسیرهایی که تقاطع زیاد ندارد و سر راست است و قابلیت جابجایی حجم سنگینی از مسافر را دارد.
هزینه راه اندازی تراموا
* ظاهراً مخالفان «تراموا»، هزینه زیاد راهاندازی آن را مورد انتقاد قرار میدهند؟
– این وسیله نسبت به مترو خیلی کمهزینهتر است چون روی سطح حرکت میکند و کارهای زیرزمینی و تونل ندارد. بد نیست بدانید که ما پیش از این، تجربه اتوبوسهای برقی شاخکدار را در مسیرهای دماوند و میدان خراسان داشتیم که اگر ایستگاههای متعدد برای «ال.آر.تی» پیشبینی شود، دسترسی مردم به آن هم خیلی راحت خواهد بود. من معتقدم این وسیله یکی از نیازهای شهر تهران است به شرطی که در تامین واگنهای آن دچار مشکل نشویم.
ناترازی انرژی
* باتوجه به موضوع ناترازی انرژی در کشور، در زمینه تامین برق قطار سبک شهری با چالش روبرو نخواهیم شد؟
– قطعاً در این باره تدابیری اندیشیده خواهد شد. در برنامه هفتم توسعه، مجلس یازدهم مصوبهای درباره گواهی صرفهجویی انرژی در زمینههای برق و سوخت داشته است که میتواند در پروژههای این چنینی راهگشا باشد علاوه بر این مهم گواهی کاهش تولید گازهای گلخانهای یا همان کربن Co2 نیز دیده شده است.
* این گواهی همان پیوست زیست محیطی است که پیش از این هم وجود داشت؟
– بله، ولی خیلی عملیاتی از آن است و از استاندارد برخوردار میباشد چرا که انتشار گازهای گلخانهای به عنوان یک موضوع در فعالیتهای عمرانی به خصوص ساخت و سازها مورد تاکید قرار میگیرد. در این روند سازمان حفاظت محیط زیست هم موظف شده که سطح انتشار گازهای گلخانهای را برای تمام پروژهها اعلام و در مراحل مختلف آنها را اندازهگیری نماید. بر این اساس، کسانی که گاز گلخانهای کمتری تولید کنند گواهی صرفهجویی میگیرند که مانند گواهی اوراق بهادار در بورس قابل خرید و فروش است و پروژههایی که کربن بیشتری دارند جریمه میشوند.
* یعنی بورس محل معامله این گواهیها میشود؟
– بله و مقرر شده که بورس اوراق بهادار بازار لازم را پیشبینی کند. در این روند اگر پروژهای نتواند خود را با استانداردهای پیشبینی شده تطبیق دهد باید برود و از کسی که گاز گلخانهای کمتری تولید کرده گواهی بخرد. لذا در این پروسه به سطحی که اعلام شده خواهیم رسید.
مخالفان قطار برقی
* مخالفان قطار برقی تاکید دارند که برای برطرف ساختن مشکل کمبود وسایل حمل و نقل عمومی میتوان از مدلهای دیگر مانند اتوبوس برقی که کمهزینهتر است استفاده کرد چرا که کمبودهای موجود باید در کمترین زمان ممکن برطرف گردد. آیا این درست است؟
– کمبود اتوبوس در مسیرهای شرکت واحد و واگن در مترو شهری واقعا جدی است و باید دید که شهرداری چه میکند؟ مساله دیگر این که توسعه شهرها و به خصوص پایتخت باید براساس حمل و نقل باشد. برای همین در برنامه هفتم مصوب شده که شرکت مادر تخصصی عمران شهرهای جدید با منابعی که در اختیار دارد برای اتصال شهرهای جدید به نزدیکترین شهر مادر خود اقدام کند. در این روند هم اقدامات خوبی در شهرهای پرند و مهستان انجام شده است.
* پینویس:
(۱) قطار سبک شهری، تراموا یا ترام (Tram) هم نامیده میشود.
